KUALA LUMPUR, 4 Ogos — Penggunaan bahan berhak cipta untuk tujuan latihan model kecerdasan buatan (AI) kini tertakluk kepada kelulusan pemilik hak cipta, dengan perjanjian pelesenan dan pembayaran royalti perlu dipersetujui oleh pihak berkaitan di bawah Akta Hak Cipta 1987.
Timbalan Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup, Datuk Fuziah Salleh, berkata keperluan ini terpakai kepada semua penggunaan karya berhak cipta, sama ada untuk aplikasi AI atau tujuan lain.
“Kebenaran daripada pemilik hak cipta diperlukan untuk sebarang karya digunakan, sama ada melibatkan teknologi AI atau tidak,” katanya semasa sesi soal jawab di Dewan Negara pada Selasa.
Respons terhadap soalan tambahan
Beliau menjawab soalan tambahan daripada Senator Datuk Wu Him Ven yang bertanya sama ada kerajaan mewajibkan karya berhak cipta yang digunakan untuk latihan model AI mendapat kelulusan pemilik hak cipta, dan sama ada mekanisme pelesenan serta royalti akan diperkenalkan bagi memastikan pampasan yang sewajarnya kepada pencipta tempatan.
Fuziah menjelaskan bahawa Seksyen 27 Akta Hak Cipta 1987 menetapkan bahawa urusan pembayaran adalah tertakluk kepada persetujuan antara pihak, yang boleh dilaksanakan melalui pelesenan, penyerahan hak, atau diuruskan melalui Pertubuhan Pengurusan Kolektif (CMOs) yang mewakili pemilik hak cipta.
Kajian impak belum dijalankan
Dalam pada itu, Fuziah berkata kerajaan belum menjalankan kajian khusus mengenai bagaimana kandungan yang dijana AI memberi kesan kepada peluang pekerjaan dan pendapatan pekerja industri kreatif tempatan, sebagai respons kepada soalan tambahan daripada Senator Wan Martina Wan Yusoff.
Walau bagaimanapun, beliau berkata kerajaan sedang mengadakan libat urus berterusan dengan pelbagai pihak berkepentingan dan mengkaji pendekatan yang diambil oleh negara lain sebelum mempertimbangkan sebarang dasar atau rangka kerja undang-undang baharu.
“Tiada penilaian impak telah dijalankan lagi kerana kami sedang meneruskan perundingan dan mengkaji model yang diterima pakai oleh negara lain untuk memahami implikasinya dengan lebih baik. AI berkembang dengan sangat pantas, sebab itu proses libat urus mesti diteruskan,” katanya.
Tiada kes mahkamah setakat ini
Terdahulu, Fuziah memaklumkan bahawa Malaysia belum merekodkan sebarang kes mahkamah yang melibatkan pelanggaran hak cipta akibat penggunaan teknologi AI.
Beliau berkata Akta Hak Cipta 1987 Malaysia kini hanya melindungi karya yang menunjukkan keaslian melalui usaha manusia, kemahiran dan sumbangan intelektual, manakala karya yang dijana sepenuhnya oleh AI tanpa kreativiti manusia yang signifikan tidak layak untuk perlindungan hak cipta.
