Kajian terbaharu melibatkan 161 ibu bapa Malaysia mendedahkan bahawa 42.2 peratus daripada mereka masih menggunakan tetapan privasi awam ketika berkongsi gambar atau maklumat peribadi anak-anak di media sosial. Ini menunjukkan walaupun ibu bapa tidak kerap berkongsi, risiko pendedahan digital tetap tinggi kerana gambar boleh diakses oleh sesiapa sahaja di internet.
Fenomena 'Sharenting' Dalam Kalangan Ibu Bapa Malaysia
Menurut Profesor Pemasaran dari Fakulti Perniagaan dan Ekonomi Universiti Malaya, Yusniza Kamarulzaman, fenomena ini dikenali sebagai 'sharenting' — amalan ibu bapa berkongsi gambar, video dan maklumat peribadi anak-anak di platform media sosial. Beliau menekankan bahawa setiap siaran menyumbang kepada identiti digital kanak-kanak yang mungkin memberi kesan jangka panjang terhadap privasi dan autonomi mereka.
Dalam kajian tersebut, hanya kira-kira satu pertiga daripada ibu bapa yang dikaji mengekalkan siaran berkaitan anak mereka sebagai peribadi. Ini menunjukkan jurang yang ketara antara kesedaran risiko dan amalan sebenar dalam kalangan ibu bapa.
Risiko Digital Yang Mengintai
Penyelidikan sebelum ini telah mengenal pasti pelbagai risiko berkaitan sharenting berlebihan, termasuk jejak digital kekal, kecurian identiti, penyalahgunaan gambar kanak-kanak, penculikan digital, pemangsaan dalam talian, dan kehilangan privasi serta autonomi kanak-kanak. Setiap siaran dalam talian menjadi sebahagian daripada identiti digital yang akan diwarisi oleh kanak-kanak suatu hari nanti.
Unicef Malaysia telah menggalakkan ibu bapa untuk berfikir secara kritis tentang sharenting, mengingatkan bahawa setiap siaran menyumbang kepada identiti digital kanak-kanak dan tetapan privasi sahaja tidak dapat menghapuskan semua risiko dalam talian.
Faktor Yang Mendorong Amalan Selamat
Kajian mendapati bahawa ibu bapa yang memahami keseriusan ancaman privasi dalam talian, percaya anak mereka sendiri boleh terjejas, yakin bahawa amalan perkongsian selamat dapat membuat perbezaan, dan berasa yakin menggunakan tetapan privasi lebih cenderung untuk berfikir dua kali sebelum memuat naik siaran. Mereka juga lebih cenderung mengamalkan tabiat selamat jika tidak menganggap langkah berjaga-jaga itu menyusahkan.
Yang paling penting, kajian menunjukkan bahawa ibu bapa yang mempunyai keinginan yang lebih kuat untuk melindungi kesejahteraan anak-anak mereka secara signifikan lebih cenderung untuk mengamalkan sharenting yang selamat. Ini membuktikan bahawa kesedaran dan motivasi memainkan peranan penting dalam melindungi privasi digital kanak-kanak.
Kesimpulan: Kongsi Dengan Bijak
Yusniza menegaskan bahawa ini bukan seruan untuk berhenti berkongsi, tetapi untuk berkongsi dengan lebih berhati-hati. Beliau mengingatkan bahawa dalam pemasaran, reputasi mengambil masa bertahun-tahun untuk dibina tetapi hanya beberapa saat untuk dimusnahkan. Perkara yang sama berlaku untuk identiti digital anak-anak kita. Setiap klik meninggalkan jejak, dan setiap siaran membentuk cerita yang mungkin diceritakan oleh orang lain tentang mereka suatu hari nanti.
Walaupun kita tidak dapat mengawal segala yang berlaku dalam talian, kita boleh memutuskan apa yang kita kongsikan, siapa yang boleh melihatnya, dan bagaimana kita melindungi privasi, maruah dan masa depan orang yang paling penting dalam hidup kita.
