MOSCOW: Mahkamah di Moscow menolak tuntutan hak cipta ke atas imej janaan rangkaian saraf (neural network) yang dihasilkan berdasarkan karya Leonardo da Vinci, Mona Lisa, dan Patung Liberty. Mahkamah memutuskan bahawa penjanaan imej tersebut bukan kerja kreatif, tetapi proses teknikal semata-mata, menurut dokumen yang dilihat oleh RIA Novosti.
Plaintif dakwa cipta karya seni
Plaintif dalam kes ini mendakwa bahawa dengan memproses semula cetakan semula karya agung da Vinci dan gambar Patung Liberty melalui rangkaian saraf, beliau telah mencipta objek seni bertajuk Mona Lisa with Wine dan Statue of Liberty with Wine. Karya-karya itu kemudiannya digunakan oleh defendan, seorang usahawan individu, pada kemeja-T, kemeja hoodie, baju panas, dan cawan termo yang dijual melalui laman webnya.
Plaintif meminta mahkamah memerintahkan pampasan daripada defendan kerana melanggar hak eksklusif pengarang ke atas karya reka bentuk tersebut. Defendan menafikan tuntutan itu dengan mendakwa bahawa penggunaan imej dengan pengubahsuaian kecil terhadap karya asal tidak cukup untuk melayakkan imej terhasil sebagai kerja kreatif dan oleh itu tidak dilindungi hak cipta.
Perincian pengubahsuaian oleh plaintif
Plaintif menegaskan di mahkamah bahawa beliau telah membeli gambar-gambar untuk mencipta karya tersebut, di mana beliau menggantikan obor Patung Liberty dengan gelas wain dan menambah latar belakang pada imej. Beliau juga mendakwa telah mengubah kedudukan tangan Mona Lisa, bentuk mulut, dan kontur wajahnya, menambah jumlah rambut serta menjadikannya kusut, meletakkan lingkaran bawah mata dan tampalan, serta meletakkan gelas wain di tangannya dengan kuku yang dicat, menurut fail mahkamah.
Namun, mahkamah menyatakan bahawa imej yang dipertikaikan telah dihasilkan oleh kecerdasan buatan (AI). Oleh kerana AI tidak mempunyai kesedaran, tidak boleh dikatakan bahawa AI telah melakukan usaha kreatif. Mahkamah juga menambah bahawa idea rambut kusut, wajah bengkak, gelas wain di tangan, dan penggantian obor Patung Liberty dengan gelas wain bukanlah perkara baharu dan sering digunakan dalam seni dan media.
Keputusan mahkamah: arahan kepada AI adalah tindakan mekanikal
"Objek yang dikemukakan oleh plaintif tidak boleh menjadi objek perlindungan hak cipta yang bebas, kerana memberikan arahan kepada kecerdasan buatan adalah tindakan mekanikal yang mudah dan bersifat teknikal semata-mata. Dalam kes ini, memberikan arahan kepada program komputer untuk menggunakan idea yang sedia ada (yang telah berulang kali dilaksanakan) terhadap karya yang telah wujud sebelum ini tidak boleh dianggap sebagai sumbangan kreatif. Sumbangannya terhad kepada menjelaskan arahan, yang tidak dianggap kreatif," demikian kenyataan mahkamah.
Sehubungan itu, mahkamah menolak tuntutan hak cipta plaintif. Kes ini dilaporkan oleh Bernama-Sputnik/RIA Novosti.
Implikasi terhadap karya janaan AI
Keputusan ini menambah satu lagi preseden dalam perdebatan global mengenai status hak cipta karya yang dihasilkan oleh kecerdasan buatan. Ia menegaskan bahawa campur tangan manusia dalam bentuk arahan atau prompt kepada AI tidak semestinya melayakkan seseorang sebagai pengarang karya tersebut, selagi sumbangan itu difikirkan teknikal dan bukan kreatif. Kes ini juga memberi isyarat kepada pengguna AI di Rusia dan negara lain bahawa tuntutan hak milik intelektual ke atas imej janaan AI perlu dinilai dengan teliti, terutamanya apabila karya asas daripada artis terkenal digunakan.
