Putrajaya Tegaskan Formula 40 Peratus Sabah Tidak Dicabar Dalam Rayuan
KUALA LUMPUR, 6 April 2026 — Kerajaan Persekutuan hari ini menegaskan bahawa rayuan yang difailkan dalam pertikaian hasil Sabah tidak mencabar hak 40 peratus negeri tersebut, meskipun Mahkamah Rayuan memberikan penangguhan terhadap pelaksanaan keputusan Mahkamah Tinggi yang melibatkan garis masa bayaran dan rundingan.
Penjelasan Rasmi Pejabat Peguam Negara
Dalam satu kenyataan hari ini, Pejabat Peguam Negara (AGC) menjelaskan bahawa penangguhan yang diberikan oleh Mahkamah Rayuan "tidak meliputi penemuan Mahkamah Tinggi mengenai hak 40 peratus di bawah Perkara 112C Perlembagaan Persekutuan".
AGC menambah dengan jelas: "Rayuan yang difailkan oleh Kerajaan Persekutuan bukanlah terhadap formula 40 peratus itu sendiri." Sebaliknya, cabaran kerajaan berkaitan dengan aspek-aspek tertentu dalam keputusan Mahkamah Tinggi yang melibatkan tafsiran perlembagaan serta penemuan bahawa kedua-dua kerajaan persekutuan dan kerajaan Sabah telah menyalahgunakan kuasa dan melanggar kewajipan perlembagaan sejak tahun 1974.
Keputusan Mahkamah Rayuan Mengenai Penangguhan
Penjelasan ini diberikan selepas Mahkamah Rayuan di Putrajaya membenarkan permohonan kerajaan persekutuan untuk menangguhkan pelaksanaan keputusan Mahkamah Tinggi Kota Kinabalu sementara menunggu proses rayuan.
Hakim Datuk Mohamed Zaini Mazlan yang menyampaikan keputusan tersebut menyatakan bahawa kerajaan "jelas akan dirugikan" jika dipaksa mematuhi perintah tersebut sebelum rayuan didengar, dengan merujuk kepada skala dan masa kewajipan yang dikenakan.
"Kami juga mengambil perhatian bahawa perintah mahkamah bukan sahaja mengarahkan rundingan, tetapi juga memerlukan bayaran daripada dana terkumpul persekutuan dalam tempoh 180 hari dari tarikh perintah Mahkamah Tinggi," jelas Zaini.
Risiko Kewangan Yang Dikenal Pasti
Zaini memberi amaran bahawa menolak penangguhan boleh membawa risiko fiskal yang lebih luas, dengan menyatakan akan ada "akibat kewangan yang serius untuk dana awam jika permohonan penangguhan ditolak sementara menunggu rayuan".
Beliau turut menekankan bahawa "garis masa yang dikenakan mungkin tidak memberikan pihak-pihak peluang yang mencukupi untuk menentukan jumlah yang betul yang perlu dibayar".
Latar Belakang Keputusan Mahkamah Tinggi
Keputusan Mahkamah Tinggi yang disampaikan pada 17 Oktober 2024 berpunca daripada semakan kehakiman yang dibawa oleh Persatuan Undang-Undang Sabah, yang mendapati Putrajaya telah melanggar kewajipan perlembagaannya dengan gagal mengkaji semula dan membayar Sabah bahagian 40 peratus hasil bersih persekutuan untuk "tahun-tahun yang hilang" dari 1974 hingga 2021.
Mahkamah Tinggi mengarahkan kerajaan persekutuan bekerjasama dengan kerajaan Sabah untuk menentukan jumlah yang terhutang, menetapkan tempoh tiga bulan untuk kajian semula dan enam bulan tambahan — secara efektif menetapkan tarikh akhir pertengahan April tahun ini — untuk mencapai persetujuan.
Kesan Penangguhan Terhadap Proses
Dengan penangguhan kini berkuat kuasa, semua garis masa tersebut digantung sementara menunggu hasil rayuan. Panel rayuan turut dianggotai oleh Hakim Datuk Ismail Brahim dan K. Muniandy, yang tidak membuat sebarang perintah mengenai kos.
AGC menegaskan bahawa penangguhan ini akan membolehkan rayuan diteruskan tanpa isu tersebut menjadi "akademik atau sia-sia", sambil mengekalkan prinsip utama bahawa hak 40 peratus Sabah di bawah Perlembagaan Persekutuan tetap tidak terjejas oleh proses rayuan ini.
