Keputusan Kementerian Dalam Negeri (KDN) untuk menyemak semula pengharaman tiga buah buku dan memperkenalkan mekanisme kawalan baharu amat dialu-alukan, asalkan kerajaan teguh pendirian dan tidak tunduk kepada tekanan. Esok Pesta Buku Antarabangsa Kuala Lumpur (PBAKL) 2026 bermula, mengingatkan kita kepada buku Shamsiah Fakeh yang masih dalam proses pembatalan pengharaman.
Proses Pembatalan Pengharaman Tiga Buku
Pada 23 Mei lalu, Menteri Dalam Negeri Saifuddin Nasution Ismail mengumumkan kerajaan dalam proses membatalkan pengharaman tiga buku yang dikaitkan dengan fahaman komunis. Buku-buku tersebut ialah Memoir Shamsiah Fakeh: Dari Awas ke Rejimen ke-10, Komrad Asi (Rejimen 10): Dalam Denyut Nihilisme Sejarah, dan Mao Zedong dan China dalam Dunia Abad ke-20. Menurut laporan Malaysiakini, keputusan itu diambil selepas dibincangkan dalam mesyuarat Jemaah Menteri. Saifuddin berkata, "Menteri ada kuasa untuk membatalkan Perintah Larangan (pengharaman). Itu yang saya guna sekarang." Namun, beliau perlu mendapatkan maklum balas daripada Peguam Negara terlebih dahulu. Sehingga kini, tiada berita lanjut mengenai maklum balas tersebut.
Kontroversi Pengharaman Buku
Pengharaman ke atas dua buku pertama dikuatkuasakan pada April 2026 dengan alasan "demi keselamatan awam". Anehnya, buku Memoir Shamsiah Fakeh telah diterbitkan oleh Universiti Kebangsaan Malaysia sejak 2004 dan berada di pasaran selama lebih dua dekad sebelum dianggap "mengancam keselamatan". Buku terjemahan Mao pula bersifat akademik dan diterbitkan menggunakan dana kerajaan negeri Selangor. Tindakan KDN ini mendapat reaksi negatif ramai pihak, termasuk penulis yang menganggapnya tidak masuk akal dan mengecewakan, terutama sekali di bawah pentadbiran kerajaan Madani yang sepatutnya memupuk budaya berfikir secara kritis.
Mekanisme Kawalan Baharu
Saifuddin mengakui bahawa proses pengharaman dan perampasan buku sering menyebabkan beliau terperangkap dalam situasi "fire fighting". Kini, mekanisme baharu telah dibentangkan kepada Jemaah Menteri. Di bawah mekanisme ini, laporan daripada Cawangan Khas tidak akan terus dikuatkuasakan oleh Bahagian Pengawasan dan Kawalan, sebaliknya perlu melalui penelitian menteri terlebih dahulu. Pihak penguat kuasa juga mesti berjumpa penerbit untuk mendapatkan penjelasan sebelum memutuskan tindakan selanjutnya.
Harapan Terhadap Kerajaan
Penulis berharap kerajaan tidak goyah walaupun dituduh tunduk kepada tekanan atau memandang enteng ancaman komunis. Keputusan membatalkan pengharaman buku adalah langkah yang betul dan perlu dipertahankan. Kerajaan Madani harus terus melakukan perkara yang benar, iaitu mengelakkan pengharaman buku secara sewenang-wenangnya dan memupuk budaya membaca serta pemikiran kritis dalam kalangan rakyat.
