Malaysia telah secara rasmi mengemukakan pencalonan untuk menduduki kerusi anggota tidak tetap Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNSC) bagi penggal 2036-2037. Perkara ini diumumkan oleh Timbalan Menteri Luar, Lukanisman Awang Sauni, di Dewan Rakyat pada 13 Julai 2026.
Rekod Malaysia sebagai Anggota Tidak Tetap UNSC
Menurut Lukanisman, pencalonan ini berasaskan rekod cemerlang Malaysia yang pernah menjadi anggota tidak tetap UNSC sebanyak empat kali, iaitu pada tahun 1965, 1989-1990, 1999-2000, dan yang terbaru pada penggal 2015-2016. Beliau menegaskan bahawa Malaysia akan memberi keutamaan kepada usaha melakukan pembaharuan terhadap UNSC, khususnya pemansuhan kuasa veto yang dimiliki oleh lima anggota tetap.
“Sekurang-kurangnya, kuasa veto tidak sepatutnya digunakan dalam kes yang melibatkan pelanggaran serius undang-undang antarabangsa, seperti jenayah perang, pembunuhan beramai-ramai dan jenayah terhadap kemanusiaan,” kata Lukanisman ketika menjawab soalan daripada Sh Mohmed Puzi Sh Ali (BN-Pekan).
Kuasa Veto dan Kesan terhadap Kewibawaan UNSC
Lukanisman menjelaskan bahawa penggunaan kuasa veto secara berulang kali telah menjejaskan kewibawaan UNSC dan menghalangnya daripada melaksanakan tanggungjawab menjaga keamanan serta keselamatan antarabangsa, termasuk dalam isu Gaza. Beliau menambah bahawa Malaysia menyokong penambahan jumlah anggota tetap dan tidak tetap bagi memastikan perwakilan wilayah yang lebih adil serta mencerminkan realiti geopolitik semasa.
Majlis Keselamatan PBB kini dianggotai oleh lima anggota tetap yang mempunyai kuasa veto, iaitu China, Perancis, Rusia, United Kingdom, dan Amerika Syarikat, serta 10 anggota tidak tetap yang dipilih bagi tempoh dua tahun. Sekiranya Malaysia dipilih, negara akan berkhidmat selama dua tahun dalam badan pembuat keputusan paling berpengaruh di PBB itu, sekali gus membolehkannya mengundi dalam isu konflik, sekatan, operasi pengaman, dan ancaman terhadap keselamatan antarabangsa.
Resolusi 76/262 dan Usaha Pembaharuan
Merujuk Resolusi 76/262 Perhimpunan Agung PBB yang diluluskan pada April 2022, Lukanisman berkata perhimpunan itu perlu bersidang dalam tempoh 10 hari bekerja selepas kuasa veto digunakan. Anggota tetap yang menggunakan kuasa veto itu juga perlu menjelaskan keputusannya kepada negara anggota PBB yang lain.
Fadhli Shaari (PN-Pasir Mas) menimbulkan persoalan mengenai cabaran pindaan Piagam PBB, yang memerlukan sokongan dua pertiga negara anggota dan ratifikasi oleh kesemua lima anggota tetap UNSC. Beliau bertanya sama ada Malaysia bersedia mengetuai gabungan negara yang sependirian untuk mendesak supaya penggunaan kuasa veto dihadkan.
Lukanisman berkata kementerian akan meneliti cadangan itu, namun mengakui usaha membentuk gabungan sedemikian memerlukan masa dan sokongan antarabangsa yang kukuh. Malaysia terus komited untuk memperjuangkan keamanan dan keselamatan sejagat melalui platform PBB.
