Selepas 46 kemalangan dan 11 kematian dicatatkan sepanjang perhimpunan RXZ Members 8.0 di Terengganu tahun ini, aktivis keselamatan jalan raya, Shahrim Tamrin, menggesa audit keselamatan menyeluruh dan peraturan lebih ketat untuk mengelakkan tragedi berulang.
Trend kematian meningkat
Menurut Shahrim, data tiga tahun menunjukkan corak yang membimbangkan: dua kematian pada 2024, lima pada 2025, dan 11 tahun ini. Ini menunjukkan setiap edisi perhimpunan itu semakin membawa risiko lebih tinggi kepada penunggang motosikal.
“Fokus tidak seharusnya tertumpu hanya kepada tindakan penguatkuasaan selepas nahas jalan raya berlaku, tetapi kepada pengurusan risiko secara menyeluruh — sebelum, semasa, dan selepas acara,” katanya dalam kenyataan.
Penguatkuasaan dan sitaan
Sepanjang acara itu, polis menyita 222 motosikal atas pelbagai kesalahan, termasuk pengubahsuaian ekzos, nombor pendaftaran tidak mengikut spesifikasi, tiada cermin sisi, tiada lesen memandu sah, cukai jalan tamat tempoh, tiada insurans, dan menunggang di bawah umur.
Shahrim menegaskan bahawa setiap edisi perlu disusuli audit keselamatan yang merangkumi jumlah dan lokasi nahas, masa, punca, profil penunggang, faktor berkaitan motosikal, serta keberkesanan penguatkuasaan.
“Laporan audit perlu diterbitkan sebelum penganjuran tahun berikutnya supaya penambahbaikan dibuat berdasarkan bukti — bukan andaian atau reaksi selepas tragedi berulang,” katanya.
Pecahan data nahas dan sitaan
Beliau turut mencadangkan polis dan Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ) menerbitkan pecahan terperinci bagi setiap nahas dan motosikal disita, dikategorikan kepada motosikal tidak berdaftar, berdaftar tetapi diubah suai, dan mematuhi spesifikasi sepenuhnya.
Data pihak berkuasa menunjukkan sebahagian besar motosikal disita mempunyai isu keselamatan teknikal, bukan masalah dokumentasi semata-mata. Justeru, JPJ perlu membezakan motosikal standard mekanikal yang kehilangan geran atau rekod lapuk dengan motosikal diubah suai secara struktur sehingga tidak mematuhi piawaian keselamatan.
Kategori pertama boleh dipertimbangkan untuk proses pemutihan pentadbiran ringkas, tertakluk kepada pemeriksaan penuh Puspakom. Manakala kategori kedua perlu menjalani pemeriksaan mandatori Puspakom, dengan pemilik wajib memulihkan motosikal kepada spesifikasi asal kilang atau dibatalkan pendaftaran.
Cadangan penguatkuasaan dan perancangan
Shahrim turut mencadangkan kehadiran penguat kuasa di lokasi strategik seperti pintu masuk lebuh raya utama dan sekitar Kuala Terengganu sepanjang tempoh perhimpunan, dengan keutamaan bagi kesalahan berisiko tinggi seperti tiada lesen sah, cukai jalan atau insurans.
Beliau juga mencadangkan pihak berkuasa mengeluarkan nasihat perancangan perjalanan sekurang-kurangnya dua minggu sebelum acara, seperti amalan ketika musim perayaan, bagi memaklumkan peserta mengenai waktu puncak, laluan alternatif dan hentian rehat disyorkan.
“Ini bagi mengurangkan tunggangan berterusan tanpa rehat mencukupi, yang dikenal pasti sebagai faktor penyumbang kepada beberapa kemalangan maut sepanjang perjalanan pergi dan balik dari acara itu,” jelasnya.
Kerjasama dengan kelab dan ujian bunyi
Menurutnya, polis dan JPJ perlu bekerjasama dengan kelab RXZ serta penganjur acara untuk melatih marshal dan ketua konvoi lebih awal mengenai pergerakan konvoi selamat, termasuk jarak ikutan, had kelajuan kumpulan dan protokol respons kecemasan.
Selain itu, beliau mencadangkan JPJ dan Puspakom menjalankan ujian bunyi rawak ketika acara diadakan, manakala Jabatan Alam Sekitar menilai semula had pelepasan asap bagi motosikal dua lejang lama yang digunakan dalam perhimpunan besar.
