Sri Lanka Bergelut Elak Keruntuhan Ekonomi Berganda
Sri Lanka sedang berdepan cabaran berat untuk mengelak pengulangan keruntuhan ekonomi yang melanda negara itu empat tahun lalu, dengan kesan berpanjangan perang Timur Tengah menambahkan lagi kesan buruk daripada Taufan Ditwah yang melanda pada November lalu.
Langkah Ketat Kerajaan Hadapi Krisis Tenaga
Presiden Anura Kumara Dissanayake telah melaksanakan beberapa langkah ketat termasuk penjimatan bahan api, menaikkan harga bahan api sebanyak satu pertiga, dan meningkatkan kos elektrik sehingga 40% sejak perang Timur Tengah mula mengganggu bekalan tenaga global. Pembelian panik bahan api di Sri Lanka membangkitkan kenangan tahun 2022, ketika ekonomi negara itu merudum dengan inflasi mencecah 70% selepas Colombo gagal membayar hutang luar negara bernilai AS$46 bilion.
Protes yang menyertai krisis ekonomi itu menjatuhkan presiden yang pernah berkuasa, Gotabaya Rajapaksa, yang dituduh melakukan salah urus dan rasuah. Bagaimanapun, Parti Sosialis Frontline (FSP) yang mengetuai pergerakan "Aragalaya" yang menggulingkan Rajapaksa memberi amaran bahawa pentadbiran Dissanayake mungkin menghadapi implosi politik.
Kebimbangan Rakyat dan Pandangan Politik
Duminda Nagamuwa, ahli politburo FSP, menyatakan bahawa respons terhadap krisis ekonomi ini akan datang secara politik. "Kerana kekuatan mandat kerajaan, kejutan ekonomi ini masih diserap oleh rakyat tanpa letusan politik," katanya kepada AFP.
JVP pimpinan Dissanayake, atau Barisan Pembebasan Rakyat, memenangi majoriti dua pertiga dalam pilihan raya parlimen November 2024 selepas kemenangannya sendiri dua bulan sebelumnya dalam pilihan raya presiden. Wasantha Jayalath, seorang peniaga berusia 55 tahun di pasar malam Pettah Colombo, berkata beliau mengundi Dissanayake pada 2024 dengan harapan masa depan lebih baik, tetapi merasakan keadaan semakin buruk.
"Kami mengundi... dengan harapan era baik dan berdikari akan menyinari negara kami," kata Jayalath. "Tiada keadaan sedemikian; sebaliknya, apa yang kami sedari ialah negara semakin tenggelam ke dalam jurang."
Protes Terkawal dan Keadaan Darurat
Peguam hak asasi manusia Bhavani Fonseka berkata protes telah menjadi terkawal kerana rakyat sibuk dengan cabaran harian mendapatkan bekalan. Penjimatan bahan api telah memendekkan barisan, tetapi pada Khamis, kerajaan mula mengehadkan jam bekalan air untuk memelihara simpanan dan menjimatkan kos pam.
"Berbanding apa yang kami alami pada 2022... anda tidak melihat tahap protes yang sama," kata Fonseka. "Sri Lanka baru sahaja keluar daripada bencana lain – Taufan Ditwah – dan kerajaan mengenakan keadaan darurat untuk menanganinya."
Fonseka menambah bahawa kuasa luas yang diberikan undang-undang darurat kepada pihak berkuasa untuk menangkap dan menahan suspek boleh digunakan untuk membantutkan sebarang protes popular, menimbulkan kebimbangan serius kepada aktivis hak asasi.
Kesan Dahsyat Taufan Ditwah
Taufan Ditwah, bencana terburuk sejak tsunami Asia 2004, membunuh 641 orang dan menjejaskan hampir seluruh negara lewat tahun lalu. Taufan yang mencetuskan banjir dan tanah runtuh itu menyebabkan kerosakan dianggarkan AS$4.1 bilion menurut Bank Dunia.
Kerajaan mengumumkan rancangan pada Disember untuk perbelanjaan tambahan Rs500 bilion (AS$1.6 bilion) bagi membiayai pemulihan negara. Wang itu akan digunakan untuk membina semula rumah, jalan, jambatan dan landasan kereta api yang musnah, serta bantuan tunai untuk membantu rakyat mendapatkan semula mata pencarian yang hilang.
Bantuan Kewangan Antarabangsa dan Permintaan Fleksibiliti
Colombo juga memperoleh pembiayaan kecemasan AS$206 juta daripada Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF) pada Disember untuk menangani kesan bencana. Sebuah delegasi IMF kini berada di Sri Lanka untuk mengkaji semula pinjaman bailout empat tahun bernilai AS$2.9 bilion sebelum membebaskan ansuran AS$700 juta.
Pihak berkuasa Sri Lanka menyatakan mereka mungkin meminta IMF mengubah suai syarat-syarat ketat pinjaman itu, memandangkan keadaan ekonomi negara yang semakin teruk akibat faktor luaran. Langkah ini dilihat penting untuk memberikan ruang pernafasan kepada ekonomi yang sedang bergelut dengan kesan berganda perang Timur Tengah dan bencana alam.
