Rang Undang-Undang Tadbir Urus AI Malaysia Masih Dalam Peringkat Awal
Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim mengumumkan bahawa Rang Undang-Undang Tadbir Urus Kecerdasan Buatan (AI) Malaysia masih berada di peringkat draf awal dan akan menjalani sesi penglibatan lanjut, termasuk semakan oleh Jawatankuasa Khas Pilihan Parlimen, untuk memastikan tiada isu terlepas pandang.
Kerangka Tadbir Urus Merangkumi Kitaran Hayat Penuh
Anwar menegaskan bahawa rang undang-undang ini akan menangani kebimbangan hak cipta dan harta intelek dengan mewujudkan kerangka kawal selia komprehensif yang meliputi keseluruhan kitaran hayat sistem AI. "Rang undang-undang yang dicadangkan akan memperkenalkan kerangka tadbir urus merangkumi kitaran hayat penuh teknologi AI – daripada pembangunan dan latihan model kepada penyebaran, pemantauan dan pengurusan risiko," katanya semasa Sesi Soal Jawab Perdana Menteri di Dewan Rakyat hari ini.
Beliau menambah bahawa inisiatif ini mewakili pendekatan dasar baharu bukan sahaja untuk Malaysia tetapi juga bagi banyak negara yang bergelut dengan pengawalseliaan teknologi AI yang berkembang pesat. Undang-undang ini juga akan menjelaskan isu akauntabiliti dan etika dalam penggunaan AI, sambil mentakrifkan tanggungjawab kedua-dua pembangun yang membina sistem AI dan pelaksana yang menggunakannya.
Perlindungan Hak Cipta dan Penguatkuasaan
Mengenai perlindungan hak cipta, Anwar menyatakan bahawa undang-undang sedia ada di bawah Akta Hak Cipta 1987 sudah menyediakan asas undang-undang yang mesti dikuatkuasakan dengan berkesan, dengan Perbadanan Harta Intelek Malaysia (MyIPO) ditugaskan untuk mengukuhkan usaha pemantauan dan penguatkuasaan.
Beliau menjelaskan bahawa kebimbangan hak cipta yang melibatkan AI terbahagi kepada dua aspek utama – "input" bahan yang digunakan untuk melatih sistem AI – seperti teks, imej, audio dan video berhak cipta – dan "output" atau kandungan yang dihasilkan oleh sistem AI. Kedua-dua aspek ini sedang dikaji dalam kerangka undang-undang sedia ada bersama langkah kawal selia baharu.
Kerangka Risiko dan Etika AI
Sebagai respons kepada soalan tambahan, Anwar menyebut bahawa Kerangka Risiko dan Klasifikasi AI sudah dimasukkan ke dalam rang undang-undang yang dicadangkan untuk menangani potensi bahaya dan risiko yang timbul daripada penggunaan AI. "Kerangka ini akan merangkumi mekanisme seperti penilaian bahaya dan keperluan pelaporan insiden untuk memantau impak negatif daripada aplikasi digital dan AI," katanya.
Beliau menekankan bahawa pendekatan Malaysia akan memberi penekanan kuat kepada hak rakyat, pertimbangan etika dan risiko yang berkaitan dengan penyebaran AI, dengan ahli parlimen dijangka memberi perhatian khusus kepada dimensi moral dan etika bersama keperluan undang-undang dan teknikal.
Kebimbangan Alam Sekitar dan Infrastruktur
Dalam soalan tambahan lain, kebimbangan mengenai impak alam sekitar dan infrastruktur pembangunan AI dibangkitkan, dengan menyatakan bahawa pusat data AI memerlukan sumber elektrik dan air yang besar. Anwar mengakui bahawa penggunaan tenaga dan air yang berkaitan dengan pusat data telah meningkat dengan ketara, tetapi kerajaan telah mengambil langkah untuk mengurus pertumbuhan sektor ini.
"Kira-kira satu setengah hingga dua tahun lalu, Malaysia telah menyekat kelulusan untuk pusat data baharu yang tidak dikaitkan dengan teknologi bernilai tinggi seperti AI. Permohonan untuk pusat data baharu yang tidak berkaitan dengan AI – yang ingin mengambil kesempatan daripada air dan tenaga yang lebih murah – sudah dihentikan," jelasnya.
Anwar menambah bahawa unjuran oleh Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air menunjukkan Malaysia masih mempunyai kapasiti mencukupi untuk memenuhi permintaan daripada projek baharu dalam tempoh satu hingga dua tahun akan datang. Untuk keperluan jangka panjang, inisiatif tenaga serantau dan domestik sedang dijalankan, termasuk Grid Kuasa ASEAN yang menghubungkan Vietnam, Semenanjung Malaysia dan Singapura, serta rancangan untuk menghantar tenaga dari Sarawak ke semenanjung dan Singapura.
Beliau menegaskan bahawa walaupun piawaian tenaga mungkin tidak dimasukkan secara langsung dalam rang undang-undang, kebimbangan yang dibangkitkan akan ditangani melalui peraturan tenaga sedia ada dan rangka kerja pengawasan, termasuk di bawah pihak berkuasa tenaga negara dan Tenaga Nasional Berhad (TNB).
