Rang Undang-Undang Tadbir Urus AI Malaysia Masih Dalam Peringkat Pembentukan
Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim mengesahkan bahawa Rang Undang-Undang Tadbir Urus Kecerdasan Buatan (AI) Malaysia masih berada dalam peringkat draf awal dan akan melalui sesi-sesi penglibatan tambahan sebelum dibentangkan untuk kelulusan.
Kerangka Komprehensif Merangkumi Kitaran Penuh AI
Semasa sesi Soal Jawab Perdana Menteri di Dewan Rakyat hari ini, Anwar menjelaskan bahawa rang undang-undang yang dicadangkan akan memperkenalkan kerangka tadbir urus yang merangkumi keseluruhan kitaran hayat teknologi AI.
"Rangka kerja ini akan meliputi semua aspek daripada pembangunan dan latihan model AI sehingga kepada penyebaran, pemantauan dan pengurusan risiko," tegas Anwar ketika menjawab soalan daripada Ahli Parlimen Ampang dari PKR, Rodziah Ismail.
Beliau menekankan bahawa aspek yang dibincangkan ini sangat kritikal kerana ia meliputi dimensi yang sebelum ini belum ditangani sepenuhnya dalam konteks perundangan Malaysia.
Isu Hak Cipta dan Harta Intelek Diberi Perhatian Serius
Rodziah Ismail telah mengemukakan soalan mengenai bagaimana undang-undang yang dirancang akan menangani isu hak cipta dan harta intelek, memandangkan sistem AI sering dilatih menggunakan data dan maklumat yang dilindungi hak cipta termasuk teks, imej, audio dan video.
Anwar menjelaskan bahawa rang undang-undang ini akan mengisi jurang kawal selia yang masih belum ditangani secara komprehensif di Malaysia.
"Inisiatif ini mewakili pendekatan dasar baru bukan sahaja untuk Malaysia tetapi juga untuk banyak negara yang bergelut dengan pengawalseliaan teknologi AI yang berkembang pesat," tambahnya.
Dua Aspek Utama Hak Cipta AI
Mengenai perlindungan hak cipta secara khusus, Perdana Menteri menyatakan bahawa perundangan sedia ada di bawah Akta Hak Cipta 1987 sudah menyediakan asas undang-undang yang mesti dikuatkuasakan dengan berkesan.
Beliau memaklumkan bahawa Perbadanan Harta Intelek Malaysia (MyIPO) telah diarahkan untuk mengukuhkan usaha pemantauan dan penguatkuasaan berkaitan isu ini.
Anwar menjelaskan bahawa kebimbangan hak cipta yang melibatkan AI terbahagi kepada dua aspek utama:
- Input material yang digunakan untuk melatih sistem AI seperti teks, imej, audio dan video yang dilindungi hak cipta
- Output atau kandungan yang dihasilkan oleh sistem AI
Kedua-dua aspek ini sedang dikaji dalam kerangka undang-undang sedia ada bersama-sama dengan langkah-langkah kawal selia baru.
Kerangka Klasifikasi Risiko AI Dimasukkan
Dalam soalan tambahan, Rodziah menyatakan harapan bahawa perundangan akan datang akan menekankan keadilan ekonomi untuk pencipta, memberikan kepastian undang-undang untuk pelabur, dan menggunakan pendekatan kawal selia berasaskan risiko.
Beliau juga bertanya sama ada kerajaan akan menggunakan model klasifikasi risiko yang serupa dengan yang terdapat di bawah Akta AI Kesatuan Eropah.
Sebagai respons, Anwar mengesahkan bahawa Kerangka Klasifikasi Risiko AI sudah dimasukkan ke dalam rang undang-undang yang dicadangkan untuk menangani potensi bahaya dan risiko yang timbul daripada penggunaan AI.
"Kerangka ini akan termasuk mekanisme seperti penilaian bahaya dan keperluan pelaporan insiden untuk memantau kesan negatif yang berpunca daripada aplikasi digital dan AI," jelas Anwar.
Kebimbangan Alam Sekitar dan Infrastruktur
Dalam soalan tambahan lain oleh Ahli Parlimen Besut Datuk Che Mohamad Zulkifly Jusoh, beliau membangkitkan kebimbangan mengenai impak alam sekitar dan infrastruktur pembangunan AI.
Che Mohamad menekankan bahawa pusat data AI memerlukan sumber elektrik dan air yang signifikan, dan bertanya sama ada rang undang-undang yang dicadangkan akan memperkenalkan piawaian kecekapan tenaga atau had jejak karbon untuk syarikat teknologi.
Beliau juga bertanya bagaimana kerajaan akan memastikan pelaburan berskala besar tidak membebankan grid kuasa negara, meningkatkan tarif elektrik, atau mengganggu bekalan untuk isi rumah dan industri kecil dan sederhana.
Langkah Kawalan Pusat Data Telah Dilaksanakan
Anwar mengakui bahawa penggunaan tenaga dan air yang berkaitan dengan pusat data telah menyaksikan peningkatan yang ketara, tetapi menegaskan bahawa kerajaan telah mengambil langkah untuk menguruskan pertumbuhan sektor ini.
"Kira-kira satu setengah hingga dua tahun yang lalu, Malaysia telah menyekat kelulusan untuk pusat data baru yang tidak dikaitkan dengan teknologi bernilai tinggi seperti AI," jelas Perdana Menteri.
Beliau menambah bahawa unjuran oleh Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air menunjukkan bahawa Malaysia masih mempunyai kapasiti yang mencukupi untuk memenuhi permintaan daripada projek-projek baru dalam tempoh satu hingga dua tahun akan datang.
Untuk keperluan jangka panjang, inisiatif tenaga serantau dan domestik sedang diusahakan termasuk Grid Kuasa ASEAN yang menghubungkan Vietnam, Semenanjung Malaysia dan Singapura, serta rancangan untuk menghantar tenaga dari Sarawak ke semenanjung dan Singapura.
Pendekatan Beretika dan Berpusatkan Rakyat
Anwar menekankan bahawa pendekatan Malaysia akan memberikan penekanan yang kuat kepada hak rakyat, pertimbangan etika dan potensi risiko yang berkaitan dengan penyebaran AI.
Beliau menjangkakan bahawa ahli-ahli undang-undang akan memberikan perhatian khusus kepada dimensi moral dan etika bersama-sama dengan keperluan undang-undang dan teknikal.
"Ini melibatkan pertimbangan etika kerana kelemahan yang jelas dalam banyak sistem AI dan digital sedia ada hari ini adalah kecenderungan untuk mengabaikan pertimbangan etika," tegas Anwar.
Perdana Menteri menegaskan bahawa rang undang-undang ini juga akan menjelaskan isu akauntabiliti dan etika dalam penggunaan AI, sambil mentakrifkan tanggungjawab kedua-dua pembangun yang membina sistem AI dan penyebar yang melaksanakannya.
