AI Boleh Tingkatkan Keselamatan Jalan Raya Dengan Penggunaan Betul, Kata Pakar
Kecerdasan buatan (AI) mempunyai potensi besar untuk menjadikan jalan raya di Malaysia lebih selamat untuk semua pengguna sekiranya digunakan dengan betul dan memenuhi syarat-syarat tertentu, menurut pandangan dua pakar pengangkutan terkemuka. Mereka menekankan bahawa selain penguatkuasaan undang-undang yang ketat, teknologi ini boleh membantu mengenal pasti tingkah laku dan keadaan yang membahayakan pengguna jalan raya sebelum berlakunya kemalangan.
Potensi AI Dalam Pengesanan Risiko
Yuen Choon Wah dari Universiti Malaya dan Hadyan Hafizh dari Sunway University berkata AI boleh digunakan untuk menganalisis corak trafik, memantau tingkah laku pemandu, dan menandakan lokasi berisiko tinggi yang memerlukan perhatian segera. "Penggunaan AI membolehkan intervensi lebih awal yang mungkin dapat menyelamatkan nyawa," kata Yuen, yang mengetuai pusat penyelidikan pengangkutan di universiti tersebut.
Menurut pakar-pakar ini, teknologi ini boleh membantu pihak berkuasa dalam beberapa aspek penting:
- Mengenal pasti pesalah berulang yang mempunyai sejarah pelanggaran trafik
- Memberi gambaran jelas tentang lokasi panas kemalangan atau kawasan hitam
- Menganalisis isu berkaitan reka bentuk jalan dan infrastruktur yang tidak selamat
- Mengesan tanda awal kemalangan seperti corak brek mengejut dan pertukaran lorong berbahaya
Peranan AI Dalam Pencegahan Kemalangan
Hadyan Hafizh menekankan bahawa perbincangan mengenai AI dan keselamatan jalan raya tidak seharusnya terhad kepada pemantauan dan pengeluaran saman sahaja. "Banyak situasi berbahaya berlaku sebelum kemalangan sebenar terjadi," jelas pensyarah kanan di sekolah pengkomputeran dan kecerdasan buatan Sunway University itu.
Beliau mencadangkan beberapa aplikasi praktikal AI:
- Penempatan sistem di kawasan berisiko tinggi seperti zon sekolah dan persimpangan sibuk
- Penggunaan data daripada kamera dan sensor untuk mengesan konflik titik buta
- Pengenalpastian masa lampu isyarat yang tidak sesuai dan bahaya lain di jalan raya
- Pemberian amaran masa nyata kepada pengguna jalan raya
Cabaran Dan Keperluan Pelaksanaan
Walaupun berpotensi besar, kedua-dua penyelidik mengakui terdapat cabaran signifikan yang perlu diatasi. Yuen menegaskan bahawa "kita tidak boleh bergantung 100% kepada output AI" dan sistem tersebut masih memerlukan pengesahan oleh jurutera profesional. Pemantauan manusia tetap penting untuk memastikan keberkesanan sistem.
Antara cabaran utama yang dikenal pasti:
- Akses terhad kepada data yang boleh digunakan daripada pelbagai pihak berkepentingan
- Keperluan mekanisme perkongsian data yang lebih kukuh antara agensi
- Kerjasama erat antara pihak berkuasa tempatan, pengendali pengangkutan dan syarikat swasta
- Keperluan pelaksanaan secara berperingkat bermula dengan laluan berisiko tinggi
Pendekatan Holistik Untuk Keselamatan Jalan Raya
Hadyan menekankan bahawa "penggunaan AI yang paling berkesan bukanlah satu penyelesaian tunggal" tetapi memerlukan gabungan pelbagai pendekatan yang bekerjasama. Beliau mencadangkan sistem yang boleh:
- Mempengaruhi tingkah laku pemandu secara positif
- Menyokong intervensi awal sebelum berlakunya kemalangan
- Memperbaiki persekitaran jalan raya secara keseluruhan
- Membolehkan pengeluaran amaran dan pelarasan isyarat trafik secara automatik
Kedua-dua pakar bersetuju bahawa AI tidak seharusnya dilihat sebagai penyelesaian mutlak kepada masalah keselamatan jalan raya di Malaysia. Sebaliknya, teknologi ini berfungsi sebagai alat sokongan yang boleh membantu mengubah pendekatan negara daripada bertindak selepas kemalangan kepada mencegahnya dari awal. Mereka menyarankan pelaksanaan secara kecil-kecilan terlebih dahulu sebelum diperluaskan ke seluruh negara, dengan fokus awal diberikan kepada kawasan yang dikenal pasti sebagai berisiko tinggi.
