Setahun Letupan Paip Gas Putra Heights, NGO Perbaharui Desakan RCI
Tiga pertubuhan bukan kerajaan (NGO) telah memperbaharui seruan mereka untuk Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) ke atas letupan dan kebakaran paip gas di Putra Heights, Subang Jaya, yang berlaku setahun lalu. Kejadian pada 1 April 2025 itu telah merosakkan lebih 200 rumah di kawasan kejiranan tersebut, menyebabkan 538 penduduk terpaksa dipindahkan.
Ketidakpuasan Terhadap Siasatan Sedia Ada
The Artivist Network, Greenpeace Malaysia dan RimbaWatch menyatakan ketidakpuasan hati terhadap pelbagai penemuan yang dibuat oleh pihak berkuasa dalam siasatan mereka, dengan mendakwa beberapa isu utama telah terlepas pandang. Isu-isu tersebut termasuklah:
- Zon paip dan kawasan perumahan sekitarnya
- Protokol pemantauan Petronas Gas Bhd
- Sama ada laporan penilaian kesan alam sekitar (EIA) telah disediakan untuk bahagian paip gas tersebut
"Mereka juga tidak menangani kesan alam sekitar dan kesihatan awam daripada 400 juta kaki padu standard gas yang dibebaskan semasa kejadian. Ini mengakibatkan kepekatan anggaran 27,000 tan karbon dioksida, bersamaan dengan pelepasan tahunan lebih 7,000 kenderaan, di tapak letupan," kata NGO-NGO itu dalam kenyataan bersama.
Kesan Kesihatan dan Alam Sekitar
NGO-NGO tersebut menekankan bahawa kepekatan tinggi gas rumah hijau dan hasil sampingan pembakaran yang tiba-tiba diketahui boleh membawa kepada:
- Masalah pernafasan yang teruk
- Penurunan kognitif
Mereka mencadangkan RCI yang dicadangkan harus melibatkan pakar bebas yang ditugaskan untuk menyiasat punca utama kebakaran, dengan penemuan mereka diumumkan kepada umum.
Cadangan Penambahbaikan Keselamatan
RCI juga harus mengkaji semula langkah-langkah integriti talian gas sedia ada, pelan bandar dan peta paip untuk memastikan pematuhan terhadap peraturan, tambah NGO-NGO itu. Mereka turut menggesa Suruhanjaya Tenaga untuk:
- Mewujudkan dan menguatkuasakan piawaian keselamatan talian gas
- Memastikan zon penampan berdasarkan formula radius kesan berpotensi
"Pastikan Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 dan garis panduan EIA termasuk zon penampan wajib dan penilaian risiko teknikal untuk populasi di luar tapak," bunyi kenyataan tersebut.
Kesan Letupan dan Tindakan Undang-Undang
Letupan paip gas pada 1 April tahun lalu menghantar api melambung lebih 30 meter tinggi, dengan suhu mencecah 1,000°C. Walaupun tiada kematian dilaporkan, kira-kira 150 orang mendapatkan rawatan hospital. Kebakaran itu meninggalkan kawah sedalam 10 meter, berukuran 21 meter kali 24 meter.
Lapan puluh satu rumah musnah sepenuhnya, 81 lagi rosak separa, dan 57 lagi terjejas oleh haba dan serpihan. Pihak berkuasa mendapati tiada unsur jenayah, dengan jabatan keselamatan dan kesihatan pekerjaan menyatakan kegagalan paip disebabkan oleh beban kitaran dan sokongan tanah yang tidak mencukupi di bawahnya.
Tiga puluh enam penduduk terjejas telah memfailkan saman terhadap Petronas Gas, Hong & Hong Homes Sdn Bhd, Pinterest Ventures Sdn Bhd, Majlis Bandaraya Subang Jaya dan kerajaan berhubung kebakaran tersebut. Mereka mencari pampasan untuk kerugian yang melibatkan kerosakan harta benda, isu kesihatan dan tekanan emosi, serta keadilan dan ketelusan daripada pihak berkuasa.
