Perdebatan mengenai Harimau Malaya sering kali dibalut dengan perbincangan tentang model pengurusan. Namun, perangkaan itu mengelak kebenaran yang lebih sukar. Masalahnya bukan bagaimana pasukan itu diurus, tetapi wujudnya dua pusat kuasa ke atas satu pasukan kebangsaan.
Saranan AFC Mendedahkan Perpecahan
Cadangan Konfederasi Bola Sepak Asia (AFC) untuk mengembalikan Harimau Malaya sepenuhnya di bawah Persatuan Bola Sepak Malaysia (FAM) mendedahkan perpecahan itu secara langsung. Ia bukanlah penyesuaian kosmetik, tetapi mencabar keputusan yang sengaja meletakkan pasukan kebangsaan di luar kawalan institusi penuh.
Sejak FAM mencipta struktur pengurusan selari, ia tidak lagi mempunyai satu garis perintah ke atas pasukan flagshipsnya. Harimau Malaya dipindahkan ke dalam persediaan operasi berasingan pada 2024 selepas bertahun-tahun kekecewaan dengan keputusan dan pentadbiran dalam FAM. Satu lapisan eksekutif baru diperkenalkan untuk menguruskan pasukan kebangsaan secara lebih langsung, dengan unit pengurusan khusus mengawasi operasi harian.
Secara teori, matlamatnya adalah penambahbaikan. Dalam amalan, ia mewujudkan perpecahan. FAM mengekalkan kuasa formal, tetapi kawalan operasi beralih ke luar. Perpecahan itu menghasilkan dua pusat pengaruh ke atas pasukan yang sama: satu bertanggungjawab untuk hala tuju, satu lagi untuk pelaksanaan. Apabila itu berlaku, rantaian perintah tidak lagi jelas. Tanggungjawab tidak lagi mengikuti kuasa dalam garis lurus. Ia bengkok, bertindih dan akhirnya meresap.
Mengapa AFC Melihat Risiko Struktur
Pendirian AFC dibina atas prinsip tadbir urus yang mudah. Pasukan kebangsaan mesti diletakkan sepenuhnya dalam persatuan induk. Apabila kawalan dibahagi, akauntabiliti menjadi lemah. Apabila akauntabiliti lemah, pembuatan keputusan kehilangan kejelasan.
Di bawah pengaturan semasa, soalan-soalan utama menjadi lebih sukar dijawab. Siapa yang menetapkan hala tuju jangka panjang? Siapa yang meluluskan keputusan operasi? Siapa yang menjawab kepada kongres apabila hasil tidak memuaskan? Struktur perpecahan FAM mewujudkan ruang antara jawapan-jawapan itu. Ruang itu kini menjadi kebimbangan.
Isu paling penting bukanlah bahawa Harimau Malaya mempunyai pasukan pengurusan. Ia adalah bahawa FAM membenarkan pasukan itu duduk bersama kuasanya sendiri, bukannya sepenuhnya di bawahnya. Pilihan itu secara efektif mewujudkan dua pusat pembuatan keputusan untuk satu pasukan kebangsaan.
Apa yang bermula sebagai percubaan untuk meningkatkan prestasi akhirnya mengubah keseimbangan kuasa dalaman. Ia mengurangkan kawalan langsung persatuan ke atas asetnya yang paling ketara sambil mengekalkan tanggungjawab muktamad dalam organisasi yang sama. Ketidakpadanan itulah di mana tadbir urus runtuh. Kuasa bergerak ke luar, tetapi akauntabiliti tidak mengikut dengan bersih di belakangnya.
Tekanan Kewangan dan Ketegangan Struktur
Kebimbangan tadbir urus duduk bersama satu lagi titik tekanan yang diserlahkan dalam penemuan AFC. Hampir 70 peratus perbelanjaan FAM digunakan untuk kos staf dan operasi pasukan kebangsaan, meninggalkan hanya kira-kira 30 peratus untuk kerja pembangunan. Ia menunjukkan organisasi yang terlalu bergantung kepada mengekalkan struktur sedia ada daripada membina kapasiti masa depan.
Dalam persekitaran itu, menambah lapisan pengurusan selari di sekitar pasukan kebangsaan meningkatkan kerumitan dan bukannya menyelesaikannya. Ia menggandakan titik keputusan tetapi tidak semestinya memperbaiki hasil.
Perdebatan semasa berisiko hanyut ke arah personaliti dan pelantikan, tetapi di situlah isu sebenarnya tidak terletak. Cadangan AFC adalah struktur. Ia tidak mempersoalkan individu. Ia mempersoalkan reka bentuk. Malah kepimpinan yang kuat tidak boleh berfungsi dengan berkesan apabila kuasa dipecah dan garis laporan tidak jelas. Sistem itu sendiri menjadi kekangan.
Mengapa Penyatuan Penting
Mengembalikan Harimau Malaya sepenuhnya di bawah FAM bukanlah pembalikan simbolik. Ia adalah pembetulan struktur. Ia akan menghapuskan kuasa yang bertindih. Ia akan memulihkan satu rantaian perintah. Dan ia akan menjelaskan di mana tanggungjawab terletak apabila hasil dihantar atau terlepas.
Paling penting, ia akan memastikan bahawa organisasi yang bertanggungjawab untuk bola sepak Malaysia juga bertanggungjawab sepenuhnya untuk pasukan terpentingnya. Ini bukan perdebatan tentang sama ada model pengurusan berasingan boleh menghasilkan penambahbaikan jangka pendek. Ia adalah persoalan sama ada bola sepak Malaysia boleh mengekalkan struktur di mana dua pusat kuasa mentadbir satu pasukan kebangsaan.
Cadangan AFC menjawab soalan itu dalam satu arah. Ia berhujah untuk penyelarasan, bukan perpecahan. Untuk satu rantaian kuasa, bukan dua. Dan untuk sistem di mana tanggungjawab tidak dikongsi antara pusat yang bersaing, tetapi ditempatkan dengan jelas di satu tempat.
