Jangan Panik, Kesan Awal dan Saringan Kontak Rapat Kunci Utama Tangani Tibi
Orang ramai dinasihatkan agar tidak panik tetapi segera menjalani saringan jika mengalami simptom atau mempunyai sejarah kontak rapat bagi membendung penularan penyakit tuberkulosis (tibi), yang boleh membawa maut jika lewat dirawat. Pengasas Bersama Jauhar Medical Clinic (JMC), Dr Amirul Syafiq Hishamudin, menjelaskan bahawa tibi ialah penyakit berjangkit berbahaya yang disebabkan oleh bakteria mycobacterium tuberculosis, yang lazimnya menyerang paru-paru (pulmonari tibi), namun boleh merebak ke organ lain seperti tulang, usus, dan kelenjar limfa.
Mekanisme Penyebaran dan Golongan Berisiko Tinggi
"Penyakit ini merebak melalui udara, dan jika seseorang menghidap tibi, kontak rapat melalui bersin, batuk, atau berbual berisiko tinggi untuk menjangkiti orang lain," katanya kepada Bernama. Beliau menekankan bahawa golongan berisiko tinggi termasuk mereka yang menghidap penyakit kronik seperti kencing manis, buah pinggang, paru-paru, dan angin ahmar, serta individu dengan imuniti rendah seperti pesakit HIV atau yang sedang menjalani kemoterapi, dan kanak-kanak berusia lima tahun ke bawah.
Perbezaan Antara Tibi Pendam dan Aktif
Dr Amirul Syafiq turut menerangkan bahawa tibi terbahagi kepada dua jenis: latent (pendam) dan aktif. Tibi pendam tidak berjangkit dan tiada simptom, manakala tibi aktif adalah berjangkit dan menunjukkan simptom. Walau bagaimanapun, saringan masih perlu dilakukan jika seseorang mempunyai kontak rapat, walaupun risiko berbeza berbanding orang normal.
Tanda-tanda dan Langkah Pencegahan
Antara tanda-tanda penyakit tibi termasuk batuk berpanjangan melebihi dua minggu, batuk berdarah, demam berpanjangan, berpeluh pada waktu malam, hilang selera makan, serta penurunan berat badan secara drastik. "Jika terdedah kepada penyakit ini, pihak kerajaan akan melakukan pengesanan kontak dan saringan kepada kontak rapat. Jika positif, jangan risau kerana tibi boleh disembuhkan dengan ubat antitibi yang perlu diambil secara konsisten sekurang-kurangnya enam bulan," katanya.
Kepentingan Rawatan Konsisten dan Pengalaman Peribadi
Beliau menegaskan bahawa ubat perlu diambil secara konsisten setiap hari, kerana kegagalan rawatan boleh menyebabkan multi-drug resistance tibi, yang menyukarkan rawatan dan berisiko menyebabkan komplikasi serta kematian. Berkongsi pengalaman peribadi sebagai petugas barisan hadapan semasa pandemik Covid-19, Dr Amirul Syafiq mendedahkan bahawa beliau sendiri pernah dijangkiti tibi selepas sistem imun menjadi lemah, mengalami penurunan berat badan 10kg dalam tempoh sebulan.
"Saya dan anak terpaksa mengambil ubat antitibi setiap hari melalui kaedah DOTS (Directly Observed Treatment, Short-course) selama enam bulan, dan Alhamdulillah kini kami sihat. Jadi, jangan tangguh sebarang simptom kerana tanpa sedar, ia boleh meragut nyawa anda dan keluarga," katanya.
Statistik Terkini dari Kementerian Kesihatan
Kementerian Kesihatan merekodkan 503 kes baharu tuberkulosis (tibi) dikesan di seluruh negara hingga minggu epidemiologi kelima 2026 (ME 5/2026), menjadikan jumlah keseluruhan kes sebanyak 2,571. Sabah merekodkan kes tertinggi dengan 614 kes, diikuti Selangor (476 kes), Sarawak (257 kes), Johor (233 kes), serta Kuala Lumpur dan Putrajaya dengan 202 kes.
Nasihat Akhir untuk Orang Ramai
Dr Amirul Syafiq menasihatkan orang ramai untuk mengelakkan hubungan rapat dengan pesakit tibi sehingga tamat tempoh infeksi, yang lazimnya dua minggu selepas memulakan rawatan antitibi atau mengikut nasihat doktor sepanjang tempoh rawatan. Beliau juga menggesa agar melakukan pemeriksaan kesihatan berkala, termasuk ujian darah dan x-ray dada, serta mendapatkan konsultasi segera jika ada simptom tibi dan kontak rapat, terutamanya batuk melebihi dua minggu.
"Jangan panik kerana penyakit ini boleh dirawat jika langkah awal diambil. Kesan awal dan saringan kontak rapat adalah benteng utama dalam memerangi tibi," katanya menekankan.
