Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur hari ini memihak kepada tiga kumpulan kesihatan awam dalam mencabar keputusan kerajaan untuk mengeluarkan nikotin cecair yang digunakan dalam vape dan rokok elektronik dari senarai racun tiga tahun lalu.
Keputusan Mahkamah
Hakim Aliza Sulaiman memutuskan bahawa perintah pengecualian itu adalah tidak rasional kerana dibuat tanpa konsultasi yang wajar dengan Lembaga Racun. Beliau yang kini Hakim Mahkamah Rayuan mendapati bahawa pengecualian itu didorong terutamanya oleh pertimbangan ekonomi berkaitan dengan rancangan kerajaan untuk mengenakan cukai ke atas cecair vape yang mengandungi nikotin.
Menurut hakim, "Walaupun mengakui bahawa rokok elektronik dan cecair vape berbahaya kepada kesihatan, responden pertama (kementerian kesihatan) tetap meneruskan perintah yang dipertikaikan untuk melaksanakan keputusan mengenai percukaian."
Pengecualian itu mewujudkan jurang undang-undang dalam mengawal selia produk vape nikotin sebelum Akta Kawalan Produk Merokok untuk Kesihatan Awam 2024 berkuat kuasa pada 1 Oktober 2024. Hakim menegaskan bahawa parlimen tidak pernah berniat untuk produk vape nikotin kekal tidak dikawal dalam tempoh tersebut.
Konsultasi Tidak Bermakna
Mengenai konsultasi dengan Lembaga Racun, Aliza memutuskan bahawa proses yang dijalankan oleh kerajaan hanyalah formaliti semata-mata. Beliau berkata tiada mesyuarat fizikal antara menteri kesihatan ketika itu dengan lembaga tersebut, dan tiada perbincangan lanjut diadakan selepas lembaga sebulat suara menolak cadangan untuk mengecualikan cecair dan gel vape nikotin dari senarai racun.
"Jika saya boleh katakan secara kasar, ia hampir seperti satu urusan yang sudah selesai," kata hakim. Mahkamah juga menegaskan bahawa konsultasi di bawah Seksyen 6 Akta Racun 1952 mestilah "sedar, bermakna, bertujuan dan berkesan".
Kes Kepentingan Awam
Samannya difailkan oleh Majlis Kawalan Tembakau Malaysia, Persatuan Paru-Paru Hijau Malaysia, dan Suara Kanak-Kanak. Ia menamakan menteri kesihatan dan kerajaan persekutuan sebagai responden. Tiada perintah kos dikenakan selepas pemohon menyatakan mereka tidak menuntut kos kerana ia melibatkan litigasi kepentingan awam.
Peguam K Shanmuga mewakili kumpulan kesihatan awam, manakala peguam kanan persekutuan Nurhafizza Azizan mewakili responden.
