Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur memutuskan bahawa keputusan kerajaan untuk mengeluarkan nikotin cecair yang digunakan dalam vape dan rokok elektronik daripada senarai racun tiga tahun lalu adalah tidak rasional. Keputusan ini dibuat selepas mendengar cabaran daripada tiga kumpulan kesihatan awam.
Keputusan Mahkamah
Hakim Aliza Sulaiman, yang kini hakim Mahkamah Rayuan, mendapati perintah pengecualian itu tidak rasional kerana dibuat tanpa rundingan sewajarnya dengan Lembaga Racun. Saman itu difailkan oleh Majlis Kawalan Tembakau Malaysia, Persatuan Paru-Paru Hijau Malaysia, dan Voice of the Children, yang menamakan Kementerian Kesihatan (KKM), menteri kesihatan, dan kerajaan persekutuan sebagai responden.
Dalam penghakimannya, Aliza menyatakan bahawa pengecualian itu didorong terutamanya oleh pertimbangan ekonomi berkaitan rancangan kerajaan untuk mengenakan cukai ke atas cecair vape yang mengandungi nikotin. "Walaupun menyedari rokok elektronik dan cecair vape berbahaya kepada kesihatan, responden pertama, iaitu KKM, tetap meneruskan perintah dipertikaikan itu bagi melaksanakan keputusan berkaitan percukaian," katanya.
Kelompangan Undang-Undang
Beliau menegaskan bahawa pengecualian itu mewujudkan kelompangan undang-undang dalam kawal selia produk vape bernikotin sebelum Akta Kawalan Produk Merokok Demi Kesihatan Awam 2024 berkuat kuasa pada 1 Oktober 2024. Mahkamah memutuskan bahawa Parlimen tidak pernah berniat untuk membiarkan produk vape bernikotin tidak dikawal selia dalam tempoh berkenaan.
Rundingan Sekadar Formaliti
Berhubung rundingan dengan Lembaga Racun, Aliza memutuskan bahawa proses yang dijalankan kerajaan hanyalah sekadar formaliti. Tiada mesyuarat fizikal diadakan antara menteri kesihatan ketika itu dengan lembaga berkenaan, dan tiada perbincangan lanjut dibuat selepas lembaga itu sebulat suara menolak cadangan mengecualikan cecair dan gel vape bernikotin daripada senarai racun. "Jika saya boleh menyatakannya secara agak terus terang, ia hampir seperti keputusan yang sudah dimuktamadkan," katanya.
Mahkamah turut memutuskan bahawa rundingan di bawah Seksyen 6 Akta Racun 1952 mestilah dibuat secara sedar, bermakna, bertujuan, dan berkesan. Tiada perintah berhubung kos dibuat selepas pemohon menyatakan mereka tidak menuntut kos kerana kes itu melibatkan litigasi kepentingan awam.
Wakil Peguam
Peguam K Shanmuga mewakili kumpulan kesihatan awam itu, manakala peguam kanan persekutuan Nurhafizza Azizan mewakili responden.
