Dengkur pada kanak-kanak tidak boleh dipandang remeh kerana ia mungkin menandakan masalah kesihatan yang lebih serius. Pakar perunding respiratori pediatrik, Dr Noor Zehan Abdul Rahim, menjelaskan bahawa masalah pernafasan semasa tidur boleh menjejaskan pertumbuhan fizikal, perkembangan kognitif dan tingkah laku kanak-kanak.
Punca dan faktor risiko
Menurut Dr Noor Zehan, masalah pernafasan pada kanak-kanak boleh berpunca daripada pelbagai faktor seperti asma, rinitis alergi, masalah jantung, serta gangguan pernafasan tidur yang berkaitan dengan saluran udara atau pembesaran adenoid dan tonsil. Kanak-kanak berusia enam hingga sembilan tahun berisiko tinggi disebabkan perubahan anatomi saluran udara semasa pertumbuhan. Faktor lain seperti obesiti, kelahiran pramatang dan asma juga meningkatkan risiko.
“Prevalens global apnea tidur obstruktif pada kanak-kanak adalah sekitar 1-6 peratus. Namun, di Malaysia, data masih terhad walaupun kes gangguan pernafasan tidur wujud,” katanya.
Tanda-tanda perlu rawatan
Dengkur sekali-sekala adalah biasa, tetapi dengkur berterusan – tiga hingga empat malam seminggu selama tiga bulan – mungkin menandakan masalah serius. Dengkur berlaku apabila aliran udara tersekat separa semasa tidur, mengurangkan bekalan oksigen ke otak dan mengganggu kitaran tidur. Ini boleh menjejaskan rembesan hormon pertumbuhan, metabolisme dan pembelajaran.
Kes yang tidak dirawat juga boleh memberi kesan fizikal seperti “adenoidal facies” iaitu struktur muka yang memanjang dan menjejaskan penjajaran gigi.
Rawatan dan pencegahan
Ibu bapa dinasihatkan mendapatkan nasihat perubatan jika anak menunjukkan tanda seperti dengkur berterusan, kesukaran bernafas semasa tidur, kerap terjaga atau keletihan pada waktu siang. Rawatan bergantung kepada punca asas, termasuk menguruskan rinitis alergi atau asma, atau merujuk kepada pakar telinga, hidung dan tekak (ENT) untuk penilaian lanjut.
“Jika disebabkan rinitis alergi, ia perlu dirawat. Jika tonsil atau adenoid membesar, mereka perlu berjumpa pakar ENT untuk menentukan sama ada pembuangan diperlukan. Jika disebabkan obesiti, mereka mungkin memerlukan sokongan tambahan pada waktu malam seperti mesin CPAP atau BiPAP,” kata Dr Noor Zehan.
Selain rawatan, beliau menekankan kepentingan persekitaran tidur yang baik seperti ventilasi yang betul, bilik bebas kekacauan dan suhu selesa sekitar 25 darjah Celsius. Beliau juga menyeru kesedaran awam yang lebih tinggi dan intervensi awal, kerana kebersihan tidur yang baik dalam kalangan kanak-kanak dan remaja adalah kunci kepada kesihatan dan fungsi harian yang optimum.
