KUALA LUMPUR: Isu tandas kotor di Hospital Kuala Lumpur (HKL) yang tular di media sosial sebenarnya mencerminkan masalah yang lebih besar dan sistemik dalam sistem kesihatan awam Malaysia, kata seorang wartawan yang juga pesakit kanser. Beliau menegaskan bahawa pelaporan yang cetek tidak akan membawa perubahan bermakna, sebaliknya memerlukan kefahaman menyeluruh tentang struktur dan dokumentasi yang telus untuk menangani punca sebenar.
Pengalaman Peribadi Mendedahkan Realiti Hospital Awam
Erna Mahyuni, kolumnis yang pernah menjalani rawatan kanser dan pembedahan di HKL, berkongsi pengalaman pahitnya apabila dijangkiti jangkitan tekak selepas hanya satu malam ditempatkan di wad. Beliau menyifatkan tandas di wad harian wanita HKL sebagai mimpi ngeri bagi mereka yang takut kuman, dengan lopak air di mana-mana, sesetengahnya mencecah buku lali, dan ketiadaan sabun yang disyaki berpunca daripada pemotongan bajet.
“Bau yang paling saya kaitkan dengan hospital awam Malaysia ada di mana-mana; bau ammonia air kencing,” tulis beliau dalam artikel opininya. Berbeza dengan itu, beliau menyatakan lawatan ke hospital di Singapura menyedarkannya tentang betapa bersihnya sesebuah hospital itu, sehingga tandasnya tidak berbau air kencing langsung.
Kritikan Terhadap Pelaporan Kewartawanan yang Cetek
Beliau mengkritik cara media melaporkan isu hospital awam, yang sering kali sekadar memaparkan gambar tandas kotor tanpa menyelami akar umbi masalah. “Saya berharap artikel yang kita lihat tentang sistem kesihatan awam lebih baik daripada sekadar ‘oh lihat ini teruk’, petikan daripada penganalisis, meratap, dan kemudian sedikit yang berubah kecuali jika pilihan raya menjelang,” katanya.
Menurut beliau, masalah sebenar terletak pada struktur kerajaan yang terlalu legap. “Semua orang sepatutnya dapat mengetahui atau mencari dari sumber yang mudah diakses struktur segala-galanya, bukan sahaja hospital awam kita,” tegasnya. Beliau juga memberi amaran bahawa tanpa rekod awam yang betul, teknologi seperti AI tidak dapat membantu kerana tiada data yang tepat untuk diproses.
Kekurangan Data dan Dokumentasi Sistemik
Dalam artikelnya, Erna mendedahkan bahawa beliau telah mencuba bertanya kepada model bahasa besar (LLM) tentang bilangan onkologi yang sedang berkhidmat di hospital awam, tetapi tiada satu pun yang memberikan jawapan tepat. “Anda tidak boleh membaiki struktur yang tidak didokumentasikan dengan betul, dan anda tidak boleh menangani kerosakan sehingga anda dapat menilai dengan betul di mana ia berlaku,” jelas beliau.
Beliau menekankan bahawa lebih ramai orang perlu memahami bagaimana sistem berfungsi sebelum ia dapat diperbaiki. “Kita tidak boleh bergantung kepada ahli politik kerana bagi terlalu ramai daripada mereka, tahap pengetahuan mereka hanyalah mengetahui bahawa walaupun dalam pandemik, mereka akan diberi akses ke wad VIP,” sindir beliau.
Peranan Wartawan dan Penulis dalam Membawa Perubahan
Beliau menyeru agar wartawan dan penulis blog kembali menguasai seni bercerita, kerana sesetengah cerita memang perlu diceritakan. “Saya rasa terpulang kepada kita, penyimpan rekod, sama ada wartawan atau penulis blog, untuk belajar cara bercerita semula kerana sesetengah cerita perlu diceritakan,” katanya.
Dia mengakui bahawa beliau sendiri berdepan krisis kewujudan, tetapi mendapat inspirasi daripada wartawan Times yang menulis tentang skandal FIFA, serta kolumnis Sarah Kendzior yang gigih menghasilkan buku dan buletin. “Saya teringat ramai penulis yang masih membuatkan saya terus membaca dan menulis, dan berharap,” tambahnya.
Hospital Awam: Aset Berharga yang Perlu Diperjuangkan
Walaupun mengakui kelemahan hospital awam, Erna menegaskan bahawa rakyat Malaysia bernasib baik kerana memilikinya. “Hospital awam kita tidak sempurna, benar, tetapi kita bernasib baik kerana memilikinya, tetapi kita juga perlu berjuang untuk mereka, dan kadang-kadang perjuangan itu tidak lebih baik dilayani dengan tangkapan skrin tandas,” katanya.
Beliau mengakhiri artikelnya dengan menekankan bahawa perjuangan untuk memperbaiki hospital awam memerlukan lebih daripada sekadar aduan cetek; ia memerlukan advokasi berterusan, pelaporan yang mendalam, dan pemahaman sistemik untuk memastikan penambahbaikan yang berkekalan.
