Ubat Tiruan Banjiri Pasaran, Ancaman Kesihatan Awam Semakin Meningkat
Persatuan Perubatan Malaysia memberi amaran bahawa ubat tiruan dan tidak berdaftar kini bukan lagi isu marginal, tetapi ancaman kesihatan awam yang semakin meningkat di negara ini. Presiden MMA, Dr Thirunavukarasu Rajoo, mendedahkan bahawa Kementerian Kesihatan telah menjalankan lebih 4,000 serbuan di seluruh negara dari 2023 hingga 2025, dengan rampasan produk kesihatan tidak berdaftar bernilai lebih RM108 juta.
"Angka-angka ini mencerminkan skala masalah, tetapi kemungkinan besar ia memandang rendah sejauh mana ancaman sebenar, terutamanya jika jualan dalam talian turut diambil kira," jelas Dr Thirunavukarasu kepada media.
Skala Masalah Global dan Tempatan
Pertubuhan Kesihatan Sedunia menganggarkan bahawa 10% produk perubatan di negara membangun adalah tiruan atau tidak mencapai piawaian. Secara global, produk tiruan menyumbang 10% daripada semua produk perubatan, meningkat kepada 30% di beberapa bahagian Asia dan hampir 50% di beberapa wilayah Afrika.
Tahun lalu, pihak berkuasa Malaysia merampas produk kesihatan haram bernilai lebih RM7 juta di bawah Operasi Pangea, serbuan global tahunan yang dikoordinasi oleh Interpol. Dr Thirunavukarasu menekankan bahawa isu ini kini melangkaui makanan tambahan semata-mata.
"Sudah ada laporan mengenai vaksin tidak berdaftar, termasuk untuk tifoid, yang diseludup ke negara ini dan digunakan di beberapa klinik," katanya. "Apabila pesakit memasuki klinik, mereka mempercayai bahawa apa yang diberikan adalah berdaftar, disimpan dengan betul, dan selamat. Kepercayaan itu tidak boleh dikompromi."
Risiko Serius kepada Pesakit
Dr Thirunavukarasu menjelaskan bahawa pesakit yang secara tidak sedar mengambil ubat tidak berdaftar mungkin menghadapi pelbagai risiko:
- Rawatan yang tidak berkesan
- Kemudaratan serius akibat bahan tidak diisytiharkan
- Pencemaran produk yang menjadikan rawatan tidak berkesan
- Kebimbangan keselamatan yang ketara
"Risiko lebih serius apabila melibatkan vaksin," tegasnya. "Vaksin tidak berdaftar atau tidak disimpan dengan betul mungkin tidak memberi perlindungan langsung. Pesakit mungkin percaya mereka dilindungi — padahal mereka tidak."
Memperkukuh Pertahanan Teknologi
Francisco Mandiola, pakar kebolehkesanan global dari Persatuan Setem Cukai Antarabangsa, menegaskan bahawa sistem pengesahan dan jejak yang lebih kukuh diperlukan kerana ubat tiruan semakin banyak dijual dalam talian.
Beliau mencadangkan sistem phygital — gabungan ciri keselamatan fizikal dan digital — yang boleh menawarkan keselamatan lebih kuat. "Sistem digital semata-mata terdedah kepada penggodaman, manakala sistem fizikal sahaja semakin mudah direplikasi. Apabila anda menggabungkan kedua-duanya, anda menguatkan keselamatan dengan ketara," jelas Mandiola.
Beliau menambah bahawa menghubungkan ciri keselamatan fizikal dengan pangkalan data terenkripsi membantu penguatkuasaan undang-undang sambil membolehkan pengguna mengesahkan ketulenan produk.
Sistem Jejak dan Pengesahan Moden
Brazil, Tanzania dan Kenya antara negara pertama menggunakan sistem pengesahan selamat untuk memerangi jualan tembakau haram sebelum memperluas liputan kepada ubat-ubatan dan produk terkawal lain. Sebaliknya, pihak berkuasa Malaysia bergantung pada nombor pendaftaran, hologram, dan kaedah pemeriksaan manual yang semakin dipintas oleh pengedar tiruan.
Mandiola menekankan bahawa beberapa negara juga melancarkan sistem jejak dan pengesahan yang membolehkan pesakit mengesahkan dan melaporkan penemuan ubat tiruan serta-merta melalui pengimbasan QR atau pengesahan SMS.
"Telefon bimbit moden boleh membaca kod QR kompleks dan mengesan ciri keselamatan terbuka dan tersembunyi," katanya. "Apabila disambungkan kepada sistem kerajaan, ia bukan sahaja memberdayakan pengguna — tetapi juga menyokong penguatkuasaan dengan ketara."
Nasihat kepada Pengguna
Dr Thirunavukarasu menasihati pengguna untuk sentiasa memeriksa nombor pendaftaran MAL dan membeli hanya dari farmasi berlesen atau kemudahan penjagaan kesihatan berdaftar. MAL ialah siri nombor yang dikeluarkan oleh Pihak Berkuasa Kawalan Dadah Malaysia yang muncul pada pembungkusan semua ubat yang dijual di farmasi atau kemudahan penjagaan kesihatan lain.
"Apabila ragu-ragu, jangan teruskan. Setiap pesakit berhak mendapat ubat yang selamat, berdaftar dan dikendalikan dengan betul," tegasnya.
Ancaman ubat tiruan dan tidak berdaftar ini memerlukan pendekatan menyeluruh daripada semua pihak — dari penguatkuasaan undang-undang yang lebih ketat, penggunaan teknologi terkini, sehingga kesedaran pengguna yang lebih tinggi tentang kepentingan membeli produk perubatan hanya dari sumber yang sah dan diiktiraf.
