Arundhati Roy Tarik Diri dari Berlinale, Kutuk Pandangan Juri 'Seni Jauhi Politik' Semasa Perang Gaza
Penulis terkenal India Arundhati Roy mengumumkan pada Jumaat bahawa beliau menarik diri daripada Festival Filem Berlin sebagai protes terhadap kenyataan Presiden Juri Wim Wenders yang menyatakan bahawa sinema perlu "jauhi politik" ketika ditanya tentang konflik Gaza.
Roy menyatakan dalam kenyataan kepada AFP bahawa beliau "terkejut dan berasa jijik" dengan respons Wenders dan ahli juri lain terhadap soalan mengenai wilayah Palestin pada sidang media Khamis lalu. Penulis novel The God of Small Things yang memenangi Hadiah Booker 1997 itu sepatutnya menjadi tetamu festival untuk membentangkan versi terpulih filem 1989 In Which Annie Gives It Those Ones, di mana beliau berlakon dan menulis skrip.
Protes Terhadap Kenyataan 'Tidak Dapat Diterima'
"Dengan penuh kesal, saya terpaksa menarik diri kerana kenyataan tidak dapat diterima oleh Wim Wenders dan ahli juri lain," kata Roy. Beliau menambah bahawa mendengar mereka menyatakan seni tidak sepatutnya bersifat politik adalah "sangat mengejutkan".
Roy menggambarkan tindakan Israel di Gaza sebagai "genosid terhadap rakyat Palestin oleh Negara Israel". "Jika pembikin filem dan artis terhebat zaman kita tidak dapat bangun dan mengatakannya, mereka harus tahu bahawa sejarah akan menghakimi mereka," tegasnya.
Ketika ditanya tentang sokongan Jerman kepada Israel pada sidang media tersebut, Wenders menyatakan: "Kami tidak boleh benar-benar memasuki bidang politik", sambil menggambarkan pembikin filem sebagai "penyeimbang kepada politik". Ahli juri lain, Ewa Puszczynska, pula berkata adalah "sedikit tidak adil" untuk mengharapkan juri mengambil pendirian langsung mengenai isu tersebut.
Filem Lain Turut Ditarik Balik
Roy bukan satu-satunya yang menarik diri sebagai protes. Versi terpulih dua filem oleh pengarah Mesir yang telah meninggal dunia, Sad Song of Touha oleh Atteyat Al Abnoudy dan The Dislocation of Amber oleh Hussein Shariffe, juga telah ditarik balik daripada festival berikutan pendiriannya mengenai Gaza.
Seorang jurucakap Berlinale menyatakan dalam kenyataan: "Kami menghormati keputusan ini. Kami kesal kerana tidak dapat menyambut mereka kerana kehadiran mereka akan memperkaya wacana festival."
Festival Berlinale dan Isu Politik
Festival Berlinale secara tradisinya mempunyai reputasi untuk pengaturcaraan yang topikal dan progresif, tetapi edisi tahun ini menyaksikan beberapa bintang mengelak daripada mengambil pendirian mengenai isu politik besar semasa.
Pelakon Amerika Syarikat Neil Patrick Harris, yang membintangi filem Sunny Dancer, ditanya pada Jumaat sama ada beliau menganggap seninya bersifat politik dan jika ia boleh membantu "melawan kebangkitan fasisme". Beliau menjawab bahawa beliau "berminat melakukan perkara yang tidak bersifat politik" dan yang boleh membantu orang ramai mencari hubungan dalam dunia kita yang "peliknya berasaskan algoritma dan terbahagi".
Penerima Anugerah Golden Bear Kehormat tahun ini, pelakon Malaysia Michelle Yeoh, juga mengelak apabila diminta mengulas tentang politik AS pada sidang media Jumaat, dengan menyatakan beliau "tidak boleh menganggap saya memahami" situasi di sana.
Kontroversi Gaza di Festival Sebelum Ini
Ini bukan edisi pertama festival yang menghadapi kontroversi mengenai perang Gaza. Pada 2024, anugerah dokumentari festival diberikan kepada No Other Land, yang mengikuti perampasan tanah komuniti Palestin di Tebing Barat yang diduduki Israel.
Pegawai kerajaan Jerman mengkritik kenyataan "sebelah pihak" tentang Gaza oleh pengarah filem itu dan lain-lain pada majlis anugerah tahun itu. Perang di Gaza dicetuskan oleh serangan Hamas ke atas Israel pada 7 Oktober 2023, yang mengakibatkan kematian 1,221 orang menurut AFP berdasarkan angka rasmi Israel.
Pembalasan Israel telah mengorbankan sekurang-kurangnya 71,000 orang di Gaza, menurut kementerian kesihatan di wilayah yang ditadbir Hamas, yang angkanya dianggap boleh dipercayai oleh PBB.
Roy, salah seorang penulis hidup paling terkenal di India, merupakan pengkritik tegas kerajaan Perdana Menteri Narendra Modi dan penyokong teguh perjuangan Palestin. Keputusannya untuk menarik diri dari Berlinale menonjolkan ketegangan berterusan antara ekspresi artistik dan penglibatan politik dalam dunia seni global.
