Serangan Besar-besaran Iran Ke Atas Negara Teluk Mencetuskan Ketegangan Ketenteraan
Dalam perkembangan terkini konflik di Timur Tengah, Iran telah melancarkan serangan besar-besaran ke atas beberapa negara Teluk selama empat hari berturut-turut. Menurut laporan daripada Mintel World, sebuah firma perisikan sumber terbuka, Iran melancarkan hampir 400 peluru berpandu dan sekitar 1,000 dron ke arah Emiriah Arab Bersatu (UAE), Kuwait, Bahrain, Qatar dan Jordan dalam dua hari pertama peperangan sahaja.
Dilema Tindak Balas Negara Teluk
Analisis terkini menunjukkan negara-negara Teluk kini berada dalam dilema yang sukar selepas tahun-tahun berusaha melakukan pendekatan diplomatik dengan Republik Islam Iran. Negara seperti Arab Saudi dan UAE yang sebelum ini secara terbuka menentang peperangan, kini terpaksa mempertimbangkan sama ada untuk membalas serangan atau kekal dalam kedudukan pertahanan.
"Negara-negara Arab Teluk berada di barisan hadapan peperangan yang mereka cuba elakkan," tulis pakar Timur Tengah Hasan Alhasan untuk International Institute for Strategic Studies. "Perdebatan sedang hangat di ibu kota Teluk mengenai merit kesabaran strategik dan sekatan."
Qatar Tembak Jatuh Pesawat Pejuang Iran
Qatar, negara Teluk yang mempunyai hubungan paling rapat dengan Iran, telah berjaya menembak jatuh dua pesawat pejuang Iran - satu tindakan penting kerana ini merupakan kali pertama negara Teluk berjaya mengenai pesawat berawak Iran sejak peperangan tercetus. Tindakan ini menunjukkan peningkatan ketara dalam ketegangan antara negara-negara tersebut.
Farea Al-Muslimi, penyelidik di Program Timur Tengah dan Afrika Utara Chatham House yang berpangkalan di UK, menyatakan kepada AFP bahawa beliau akan "terkejut sangat" jika Arab Saudi khususnya "tidak membalas secara ketenteraan". Beliau menambah bahawa Arab Saudi dan seluruh rantau Teluk sedang bersedia untuk beberapa bentuk tindak balas terhadap Iran kerana mereka tidak mampu berdiam diri selepas diserang.
Kesan Terhadap Infrastruktur Minyak dan Gas
Serangan Iran telah memberi kesan langsung kepada infrastruktur tenaga penting di rantau ini. Arab Saudi terpaksa menghentikan beberapa operasi di kilang penapisan minyak Ras Tanura yang besar akibat serangan Iran, dengan serpihan daripada serangan yang dipintas mencetuskan kebakaran di kemudahan tersebut menurut kementerian tenaga kerajaan.
Di UAE, serangan dron telah mengenai kilang penapisan minyak Fujairah, dengan serpihan dron yang dipintas menyebabkan kebakaran di medan minyak. Kementerian pertahanan UAE melaporkan negara tersebut telah menjadi sasaran lebih daripada 800 dron dan 200 peluru berpandu sejak Sabtu, menanggung beban utama kempen pembalasan Iran di seluruh Teluk.
Korban Nyawa dan Kerosakan Harta Benda
Serangan-serangan ini telah mengakibatkan kematian tiga orang di Emirates, daripada jumlah lapan korban di seluruh Teluk. Kebakaran telah tercetus di mercu tanda terkenal termasuk The Palm dan Burj Al Arab, mendorong Abu Dhabi menutup kedutaan mereka di Tehran dan memanggil pulang duta mereka.
Abdulkhaleq Abdulla, ahli sains politik berpangkalan di UAE, menyatakan bahawa sejak Sabtu, hubungan dengan Iran telah mencapai "tahap paling rendah" dan menggambarkan serangan bertubi-tubi tersebut sebagai "pencerobohan yang membawa kita... kepada kemungkinan tahap baru". Beliau menambah bahawa terdapat pemahaman baru di kalangan negara Teluk bahawa Iran telah menjadi sejenis musuh dan penceroboh.
Kesan Terhadap Hubungan Diplomatik
Perkembangan ini menandakan kemerosotan ketara dalam hubungan diplomatik yang sebelum ini menunjukkan peningkatan. UAE telah membuka semula sepenuhnya kedutaannya di Tehran pada 2022 semasa pencairan hubungan, selepas tahun-tahun ketegangan dan pendirian lebih keras semasa penggal pertama Presiden AS Donald Trump.
Hesham Al-Ghannam, penganalisis keselamatan Arab Saudi, menyatakan bahawa sebelum serangan pada Sabtu, Riyadh "menolak hak ruang udara dan hak pangkalan, memberi isyarat berkecuali kepada Tehran", tetapi "Iran tetap menyerang wilayah Saudi", menghapuskan pelaburan diplomatik yang dibuat sebelum ini.
Pernyataan Rasmi dan Ancaman Tindak Balas
Pada taklimat berita Selasa, jurucakap kementerian luar Qatar Majed al-Ansari menyatakan semua "garis merah Qatar telah dilintasi", memanggil serangan tersebut sebagai "serangan terang-terangan terhadap kedaulatan kami". Beliau menegaskan bahawa Qatar berhak membalas dan menambah bahawa pemimpin sedang "mempertimbangkan semua pilihan sekarang".
QatarEnergy, salah satu pengeluar Gas Asli Cecair terbesar di dunia yang dikendalikan negara, terpaksa menggantung pengeluaran selepas dron mensasarkan dua kemudahan utamanya. Perkembangan ini amat membimbangkan memandangkan Qatar berkongsi medan gas terbesar di dunia dengan Iran.
Konteks Sejarah dan Masa Depan Tidak Menentu
Serangan 2019 - yang dituntut oleh Houthi Yaman tetapi disalahkan oleh Riyadh dan Washington ke atas Tehran - telah mengenai loji pemprosesan dan medan minyak Arab Saudi, mendorong kerajaan memikirkan semula tindak balas keras sebelumnya terhadap Iran. Perjanjian bersejarah yang diuruskan China pada Mac 2023 menyaksikan Tehran dan Riyadh bersetuju memulihkan hubungan dan membuka semula kedutaan masing-masing.
Namun, serangan terkini telah menghapuskan kemajuan diplomatik tersebut. Pakar meramalkan bahawa ketegangan ini mungkin membawa kepada konfrontasi ketenteraan yang lebih besar di rantau Teluk, dengan negara-negara terpaksa membuat keputusan sukar antara membalas serangan atau menyerap pukulan sambil mengekalkan kedudukan pertahanan.
