Jepun Longgarkan Eksport Senjata, Tarik Minat Poland dan Filipina
Dunia digemparkan dengan dasar luar Jepun yang bakal melonggarkan peraturan eksport senjata terbesar sejak Perang Dunia Kedua, menarik minat kuat daripada sekutu Amerika Syarikat seperti Poland dan Filipina. Perubahan dasar ini berlaku ketika Presiden Donald Trump menunjukkan sikap tidak menentu terhadap komitmen keselamatan sekutu, manakala konflik di Iran dan Ukraine membebankan bekalan senjata AS.
Perubahan Dasar Bersejarah
Perdana Menteri Jepun Sanae Takaichi telah mendapat kelulusan parti pemerintah untuk melaksanakan perubahan peraturan eksport senjata minggu ini, dengan kerajaan dijangka mengesahkan peraturan baru seawal bulan ini menurut tiga pegawai kerajaan Jepun. Walaupun Jepun mengamalkan dasar pasifisme selama beberapa dekad, negara itu mengekalkan industri pertahanan yang mampu menghasilkan sistem ketenteraan canggih seperti kapal selam dan pesawat pejuang dengan perbelanjaan pertahanan tahunan bernilai US$60 bilion.
Antara pelanggan berpotensi termasuk tentera Poland dan tentera laut Filipina yang sedang menjalani pemodenan menghadapi cabaran keselamatan serantau, menurut temu bual Reuters dengan pegawai Jepun dan diplomat asing di Tokyo. Kontraktor pertahanan Toshiba dan Mitsubishi Electric sedang menambah pekerja dan kapasiti pengeluaran untuk memanfaatkan permintaan yang dijangka meningkat.
Peluang Perniagaan Pertahanan
Salah satu urus niaga pertama yang mungkin diluluskan kerajaan Takaichi ialah eksport frigat terpakai ke Filipina, yang terlibat dalam konfrontasi maritim dengan Beijing di Laut China Selatan. Urus niaga ini mungkin diikuti dengan sistem pertahanan peluru berpandu menurut pegawai Jepun.
Mariusz Boguszewski, timbalan ketua misi di kedutaan Poland di Jepun, menyatakan bahawa Warsaw dan Tokyo boleh membantu mengisi jurang dalam senjata masing-masing melalui kerjasama dalam sistem anti-dron dan peperangan elektronik. "Terdapat beberapa halangan yang boleh kami atasi dengan Jepun sebagai rakan," katanya.
Tiga diplomat Eropah lain menyatakan bahawa kelonggaran Jepun memberikan peluang untuk mengurangkan kebergantungan berat mereka terhadap pengeluaran senjata AS, yang terbeban dengan konflik semasa. Ketidakpastian Trump, termasuk ancamannya untuk meninggalkan pakatan keselamatan NATO, telah meningkatkan desakan untuk mempelbagaikan sumber bekalan senjata.
Persediaan Syarikat Jepun
Masahiko Arai, naib presiden kanan di unit pertahanan Mitsubishi Electric, mengesahkan bahawa syarikatnya telah menambah kakitangan di London dan Singapura untuk memudahkan eksport pertahanan. "Tawaran datang dari merata tempat," katanya mengenai minat antarabangsa terhadap produk pertahanan Jepun.
Toshiba pula merancang untuk mengambil kira-kira 500 pekerja dalam tempoh tiga tahun akan datang dan membina kemudahan ujian serta pembuatan baru, selain menubuhkan jabatan baharu untuk mengendalikan eksport pertahanan. Kenji Kobayashi, naib presiden divisyen pertahanan Toshiba, menyatakan bahawa "risiko reputasi tidak lagi seperti dahulu" berhubung penjualan senjata ke luar negara.
Cabaran dan Potensi
Walaupun terdapat momentum politik, masih terdapat jurang antara mesej politik dan dasar sesetengah syarikat. Duta Latvia ke Jepun, Zigmars Zilgalvis, memberikan contoh Toyota yang menolak pembelian enjin untuk kenderaan utiliti tentera oleh firma Latvia VR Cars pada 2023.
Namun, potensi Jepun sebagai pengeksport senjata adalah besar. Menurut analisis Institut Penyelidikan Keamanan Antarabangsa Stockholm (SIPRI), industri senjata Jepun setanding dengan Korea Selatan, Jerman, Itali dan Israel, dan hampir dua kali ganda saiz industri India. Industri AS masih 25 kali lebih besar, tetapi Jepun mempunyai potensi untuk berkembang.
Andrew Koch, pengasas Nexus Pacific, firma penasihat industri pertahanan berpangkalan di Tokyo, menyatakan: "Jepun seolah-olah berada dalam kotak masa rehat kerana Perang Dunia Kedua, tetapi mereka pasti akan bergerak lebih dekat ke pusat politik global."
Implikasi Serantau dan Global
Kementerian Luar China telah menyatakan kebimbangan tentang perubahan dasar eksport senjata Tokyo dan menyeru Jepun bertindak "secara berhati-hati dalam bidang ketenteraan dan keselamatan." Sementara itu, Ukraine juga melihat peluang dengan pelancaran kumpulan industri baharu firma dron Ukraine dan Jepun yang diselaraskan dengan perubahan peraturan.
Perubahan dasar Jepun ini sebahagiannya didorong oleh dorongan pentadbiran AS yang ingin sekutu menyumbang lebih kepada usaha pertahanan kolektif. Walaupun Rumah Putih tidak mengulas secara khusus tentang perubahan dasar Jepun, jurucakap Anna Kelly menyatakan bahawa hubungan dua hala "lebih rapat daripada sebelumnya" di bawah Trump dan Takaichi.
Dengan kelonggaran peraturan eksport senjata ini, Jepun bukan sahaja berpotensi mengukuhkan industri pertahanan domestik tetapi juga menjadi pemain penting dalam pasaran senjata global, menawarkan alternatif kepada kebergantungan tradisional terhadap Amerika Syarikat dalam bekalan sistem ketenteraan canggih.
