Tanah gambut di Kelantan yang berfungsi sebagai kawasan tadahan air semula jadi semakin terancam akibat pembakaran terbuka dan pembersihan tanah untuk aktiviti pertanian, menimbulkan kebimbangan terhadap risiko banjir kilat yang lebih tinggi di beberapa bahagian negeri ini.
Amaran daripada Ketua JBPM Kelantan
Pengarah Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia (JBPM) Kelantan, Farhan Sufyan Borhan, berkata tanah gambut memainkan peranan penting dalam menyimpan air secara semula jadi kerana kemampuannya menyerap sejumlah besar air semasa hujan lebat.
Beliau menggambarkan tanah gambut sebagai span gergasi yang membantu mengawal paras air dan mengurangkan limpahan ke dalam sistem saliran dan sungai.
"Jika tanah gambut dibersihkan untuk pertanian atau terjejas akibat pembakaran terbuka, keupayaannya untuk menyerap air akan berkurangan, menyebabkan air mengalir terus ke dalam sistem saliran dan sungai.
"Itulah sebabnya banyak kejadian banjir di Bachok adalah banjir kilat," katanya kepada Bernama baru-baru ini.
Keluasan tanah gambut di Kelantan
Farhan Sufyan berkata Kelantan mempunyai kira-kira 7,692 hektar tanah gambut, jauh lebih kecil berbanding Terengganu yang mempunyai lebih 60,000 hektar.
Beliau berkata kebanyakan kawasan tanah gambut di Kelantan terletak di Bachok, Pasir Puteh, dan Pasir Mas, yang juga dikenal pasti sebagai kawasan berisiko tinggi untuk pembakaran terbuka semasa musim kemarau.
Beliau menambah bahawa kebakaran tanah gambut amat sukar dipadamkan kerana ia merebak di bawah permukaan tanah dan memerlukan operasi pemadaman yang panjang.
"Kami pernah mengambil masa sehingga 10 hari untuk memadamkan kebakaran tanah gambut," katanya.
Punca dan akibat pembakaran terbuka
Menurutnya, pembakaran terbuka di kawasan tanah gambut dipercayai dilakukan untuk pembersihan tanah dan tujuan pertanian.
Beliau berkata amalan itu bukan sahaja merosakkan alam sekitar, tetapi juga boleh menyebabkan kerugian besar kepada petani apabila api merebak ke tanaman seperti kelapa sawit dan nanas.
"Pokok kelapa sawit mengambil masa bertahun-tahun untuk menghasilkan buah, manakala nanas juga memerlukan tempoh yang panjang sebelum boleh dituai. Apabila kebakaran berlaku, kerugian boleh menjadi besar," katanya.
Sementara itu, beliau berkata asap daripada kebakaran tanah gambut lebih teruk dan boleh menjejaskan kualiti udara, walaupun pemantauan masih mencabar kerana Kelantan hanya mempunyai dua stesen pemantauan Indeks Pencemaran Udara (IPU), yang terletak di Kota Bharu dan Tanah Merah.
Beliau berharap lebih banyak stesen pemantauan IPU akan ditempatkan di kawasan panas kebakaran untuk mengukuhkan usaha pemantauan kualiti udara.
Farhan Sufyan juga mengingatkan orang ramai supaya tidak melakukan pembakaran terbuka semasa musim kemarau, memberi amaran bahawa tindakan sedemikian boleh membawa akibat serius kepada alam sekitar dan keselamatan awam.
