PETALING JAYA: Malaysia mesti bergerak melangkaui penyelesaian jangka pendek dalam menghadapi kejutan minyak dan mengamalkan strategi jangka panjang yang mengukuhkan ketahanan, mempelbagaikan sumber tenaga dan menjaga keselamatan negara, kata seorang ahli ekonomi.
Pelajaran dari krisis 1973
Profesor adjunct Universiti Teknologi Petronas, Samirul Ariff Othman, berkata Malaysia belajar satu pengajaran yang berkekalan daripada krisis minyak 1973. Negara pengeluar minyak Arab mengenakan embargo semasa perang dengan Israel, menyebabkan harga minyak global meningkat empat kali ganda dan mencetuskan gangguan ekonomi yang meluas.
"Mempunyai sumber petroleum tidak mencukupi. Yang penting ialah kawalan, tadbir urus dan jaminan bekalan," kata Samirul kepada FMT. "Krisis hari ini mungkin berbeza dari segi bentuk, tetapi pengajaran terasnya sama: keselamatan tenaga tidak boleh dipisahkan daripada ketahanan negara."
Ancaman semasa di Selat Hormuz
Komen Samirul dibuat ketika ketegangan di Asia Barat masih tinggi, dengan Iran menyekat lalu lintas di Selat Hormuz, satu titik cekik bagi satu perlima minyak mentah dan gas asli cecair global. Hampir 40 peratus bekalan minyak mentah Malaysia melalui selat itu, mendedahkan negara kepada lonjakan harga dan gangguan bekalan.
Dengan krisis yang berlarutan, syarikat minyak dan gas negara Petronas telah memberi jaminan bekalan bahan api yang selamat di semua stesennya di seluruh negara sehingga akhir Jun, mengurangkan kebimbangan mengenai kekurangan segera yang berpotensi.
Kesan kepada subsidi dan belanjawan
Walaupun harga minyak global yang lebih tinggi meningkatkan hasil antarabangsa syarikat itu, pegawai kerajaan telah memberi amaran bahawa keuntungan tersebut dihakis oleh kos subsidi petrol yang semakin membengkak yang ditanggung oleh Putrajaya. Ini telah mendorong cadangan bahawa kerajaan mungkin mengurangkan kuota RON95 bersubsidi bulanan untuk rakyat yang layak di bawah program BUDI95, daripada 200 liter kepada 150 liter.
Walaupun langkah sedemikian mungkin menangani kebimbangan segera, Samirul berkata kerajaan juga perlu mencari penyelesaian jangka panjang.
Strategi jangka panjang diperlukan
"Bagi kuasa sederhana seperti Malaysia, keperluannya jelas. Keselamatan tenaga mesti didekati sebagai elemen teras ketahanan ekonomi dan strategi negara, bukan sebagai kebimbangan sektoral yang sempit," katanya.
Untuk inspirasi, kerajaan hanya perlu melihat bagaimana Petronas diasaskan. Ditubuhkan pada 1974 sebagai tindak balas kepada embargo minyak Arab setahun sebelumnya, syarikat minyak negara itu serta-merta dapat memperoleh semua sumber petroleum di seluruh negara.
Menggambarkan langkah itu sebagai "pivot institusi," Samirul berkata ia mencerminkan tindakan yang diambil oleh ekonomi utama seperti AS, Eropah dan Jepun untuk mengukuhkan institusi mereka selepas krisis tenaga mereka sendiri. Ini termasuk mempelbagaikan bekalan dan melabur dalam sumber tenaga alternatif.
Keadaan semasa dan cadangan
Hari ini, Malaysia menghasilkan sehingga 570,000 tong minyak sehari tetapi kekal sebagai pengimport bersih produk petroleum yang ditapis, mendedahkan negara kepada potensi kejutan minyak. Samirul berkata ketahanan mesti dibina berdasarkan strategi jangka sederhana dan panjang yang berakar umbi dalam kepelbagaian, penyesuaian teknologi dan perancangan bersepadu.
"Cabarannya adalah untuk mengemas kini memori institusi kita untuk dunia di mana ancaman bukan lagi hanya embargo, tetapi juga titik cekik, sekatan, limpahan konflik dan gangguan maritim," katanya.
