Presiden Amerika Syarikat, Donald Trump, mengumumkan pada Khamis bahawa perjanjian nuklear antara AS dan Arab Saudi adalah "tertakluk sepenuhnya" kepada penyertaan Riyadh dalam Perjanjian Abraham yang mengiktiraf Israel. Kenyataan ini dibuat sehari selepas AS dan Saudi mengumumkan perjanjian bersejarah untuk menubuhkan program nuklear awam di kerajaan itu.
Perjanjian Nuklear dan Syarat Pengiktirafan Israel
Dalam kenyataan di platform Truth Social, Trump menegaskan bahawa perjanjian untuk menubuhkan program nuklear awam di Saudi "akan diluluskan, tetapi tertakluk sepenuhnya kepada Saudi menyertai Perjanjian Abraham yang sangat dihormati dan berjaya". Perjanjian Abraham yang dimulakan semasa penggal pertama Trump bertujuan merapatkan hubungan antara Israel dan dunia Arab.
Arab Saudi sebelum ini terlibat dalam perbincangan awal untuk menormalkan hubungan dengan Israel pada 2023, tetapi tiba-tiba menarik diri apabila perang Gaza meletus. Riyadh telah menyatakan bahawa ia tidak akan mengiktiraf Israel tanpa penubuhan negara Palestin yang merdeka.
Implikasi Perjanjian dan Kebimbangan Keselamatan
Pengumuman Trump datang sehari selepas AS dan Saudi mengumumkan perjanjian penting yang akan menubuhkan program nuklear awam di kerajaan itu. Namun, pengkritik bimbang perjanjian ini boleh membuka jalan kepada pengayaan uranium dan perlumbaan senjata nuklear di rantau ini.
Langkah ini berlaku ketika AS terlibat dalam perang dengan Iran yang sebahagian besarnya bermula kerana kebimbangan terhadap program nuklear Tehran - masih menjadi titik pertikaian utama dalam rundingan damai yang kini terhenti.
Negara Penandatangan Perjanjian Abraham
Setakat ini, UAE, Bahrain dan Maghribi adalah penandatangan Perjanjian Abraham, yang mewujudkan hubungan diplomatik, ekonomi dan keselamatan dengan Israel. Sudan, negara keempat, masih belum memformalkan hubungan. Kazakhstan, yang sudah mengiktiraf Israel, bersetuju menyertai perjanjian itu pada November lalu.
Menurut sumber diplomatik, rundingan antara AS dan Saudi untuk perjanjian nuklear awam telah berlangsung selama beberapa bulan. Perjanjian ini dijangka merangkumi kerjasama teknologi nuklear untuk tujuan tenaga, tetapi butiran spesifik masih belum didedahkan.
Reaksi dan Implikasi Serantau
Penganalisis melihat kenyataan Trump sebagai usaha untuk menekan Saudi supaya menormalkan hubungan dengan Israel, selaras dengan strategi Washington untuk mengukuhkan pakatan serantau menentang Iran. Bagaimanapun, ia mungkin mencetuskan tentangan daripada puak pro-Palestin di dunia Arab.
Setakat ini, tiada reaksi rasmi daripada kerajaan Saudi atau Israel mengenai kenyataan Trump. Bagaimanapun, sumber dalam Kementerian Luar Saudi menyatakan bahawa Riyadh akan terus mendukung penyelesaian dua negara sebagai asas untuk sebarang normalisasi dengan Israel.
