Menteri Pertahanan Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin mengesahkan bahawa Kementerian Pertahanan (Mindef) telah menghantar notis tuntutan kepada sebuah pengeluar dari Norway berikutan pembatalan lesen eksport bagi sistem peluru berpandu anti-kapal dan serangan darat Naval Strike Missile (NSM). Notis tersebut, yang menuntut pampasan bagi kerugian langsung dan tidak langsung, telah dihantar kepada syarikat berkenaan hari ini.
Tuntutan Langsung dan Tidak Langsung
Menurut Mohamed Khaled, tuntutan kos langsung berjumlah EUR126 juta (RM583.47 juta) yang telah dibayar, di samping kos tidak langsung yang besar, menjadikan jumlah keseluruhan tuntutan mencecah kira-kira RM1 bilion. Beliau berkata demikian kepada pemberita selepas lawatan kerja memeriksa projek kapal tempur pesisir (LCS) di Limbungan Kapal Lumut, Pangkalan Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM) di Lumut hari ini. Turut hadir ialah Panglima Tentera Laut Laksamana Tan Sri Dr Zulhelmy Ithnain.
Butiran Kontrak dan Pembayaran
Mohamed Khaled menjelaskan bahawa tuntutan langsung EUR126 juta mewakili 95 peratus daripada bayaran yang telah dibuat di bawah kontrak bernilai RM634.7 juta yang melibatkan sistem persenjataan untuk armada LCS serta dua kapal tentera laut lain, KD Jebat dan KD Lekiu. Beliau menegaskan bahawa kerajaan Norway telah membatalkan lesen eksport secara unilateral tanpa perbincangan terlebih dahulu dengan Malaysia, walaupun kerajaan telah memenuhi semua kewajipan kontrak.
Dasar Baru Norway
“Kami telah membayar 95 peratus daripada nilai kontrak. Tetapi pada peringkat akhir, berdasarkan kronologi peristiwa, kerajaan Norway membatalkan lesen eksport untuk sistem tersebut secara unilateral. Mereka enggan mengeluarkan lesen eksport kerana dasar baru mereka mengehadkan eksport teknologi pertahanan sensitif hanya kepada sekutu dan rakan strategik rapat. Maksudnya, eksport terhad kepada anggota NATO (Pertubuhan Perjanjian Atlantik Utara) dan negara yang dianggap Norway sebagai rakan strategik,” katanya.
Kesan dan Pengajaran
Mohamed Khaled menyatakan bahawa pembatalan ini telah mencetuskan krisis keyakinan terhadap komitmen antarabangsa dan harus menjadi pengajaran bagi Malaysia serta rakan ASEAN dalam urusan masa depan dengan Norway. “Apabila komitmen boleh dibatalkan secara unilateral, keyakinan terhadap keseluruhan sistem akan mula terhakis. Kami berharap negara ASEAN dan negara yang bukan sekutu rapat Norway akan belajar daripada pengalaman Malaysia dan mengelak daripada membeli atau berurusan dengan Norway. Untuk Kementerian Pertahanan, saya juga telah mengingatkan bahawa pembelian masa depan, sama ada peluru atau lain-lain, tidak lagi boleh diperoleh dari Norway. Kita perlu berhati-hati apabila mendapatkan bekalan dari negara yang mungkin mengambil tindakan serupa terhadap kita,” tambahnya.
