Sabah Perlu Autonomi Kesihatan Untuk Atasi Krisis Kekurangan Doktor, Kata Pusat Kajian
PETALING JAYA: Sebuah pusat pemikir kesihatan telah menggesa Sabah untuk mendapatkan autonomi dalam pengambilan dan penempatan kakitangan kesihatan bagi menangani masalah kekurangan doktor yang kronik di negeri itu, dengan mengikuti model yang serupa dengan Sarawak.
Sistem Semasa Terlalu Perlahan dan Kaku
The Galen Centre for Health and Social Policy menyatakan bahawa sistem semasa terlalu perlahan dan kaku untuk menangani realiti di Sabah. Menurut pusat kajian itu, tawaran jawatan tetap sahaja tidak lagi mencukupi kerana apa yang digambarkan sebagai "kegagalan struktur" dalam sistem kesihatan.
Ketua Pegawai Eksekutif Galen Centre, Azrul Khalib, berkata isu utama di Sabah termasuk keputusan penempatan yang lemah dan pemindahan wajib saat akhir. Beliau menekankan bahawa beban kerja yang berlebihan, sokongan kebajikan yang tidak mencukupi termasuk insentif yang tidak sepadan dengan kos sara hidup, serta cabaran bekerja di kawasan pedalaman telah memburukkan lagi keadaan.
"Jika kerajaan serius untuk menyelesaikan krisis tenaga kerja kesihatan di negeri ini, Sabah mesti diberikan autonomi untuk membuat keputusan yang lebih pantas dan fleksibel yang disesuaikan dengan keperluan tempatan," jelas Azrul kepada FMT.
Kekurangan 6,000 Doktor di Sabah
Pada 11 April lalu, Menteri Kesihatan Sabah Julita Majungki mendedahkan bahawa negeri Borneo itu sedang menghadapi kekurangan kira-kira 6,000 doktor. Menurut beliau, hanya 2,884 doktor yang sedang berkhidmat berbanding keperluan anggaran sebanyak 9,000 orang.
Keadaan genting ini mendapat perhatian daripada pelbagai pihak termasuk Timbalan Premier Sarawak Dr Sim Kui Hian yang pada Januari lalu menyatakan bahawa autonomi kesihatan di bawah Perjanjian Malaysia 1963 mesti dipercepatkan tanpa terperangkap dalam birokrasi persekutuan, membolehkan kerajaan negeri secara beransur-ansur mengambil alih pengurusan kesihatan.
Kegagalan Dasar Jangka Panjang
Persatuan Perubatan Malaysia (MMA) menyatakan bahawa situasi di Sabah jelas mencerminkan kegagalan dasar jangka panjang dalam perancangan tenaga kerja dan insentif. Presiden MMA Dr R Thirunavukarasu berkata menangani isu ini memerlukan pembaharuan struktur yang komprehensif dan bukannya penyelesaian jangka pendek.
"Krisis ini berpunca daripada dasar yang tidak konsisten dan kegagalan mengekalkan doktor dalam sistem awam. Kita perlu membina sistem yang menggalakkan mereka untuk berkhidmat, dan kekal berkhidmat," tegas beliau.
Thirunavukarasu juga menekankan keperluan pendekatan "seluruh kerajaan" dengan Kementerian Kesihatan bekerjasama rapat dengan Jabatan Perkhidmatan Awam dan Kementerian Kewangan untuk menyelaraskan isu berkaitan imbuhan dan latihan.
Moril Doktor Terjejas Teruk
Pengerusi MMA Sabah Dr Brandon Patrick Senagang mendedahkan bahawa moril doktor telah terjejas teruk berikutan pengurangan mendadak insentif serantau. Beliau berkata kekurangan peningkatan elaun sara hidup untuk kakitangan di kawasan pedalaman telah menyebabkan ramai pegawai perubatan kecewa.
"Ini diburukkan lagi dengan infrastruktur yang lemah. Banyak kawasan masih kekurangan akses jalan yang baik, serta bekalan elektrik dan air yang konsisten," jelas Senagang.
Beliau juga memberi amaran bahawa kekurangan tenaga kerja kritikal di kemudahan seperti Hospital Kinabatangan telah menyebabkan keletihan yang teruk, dengan doktor tidak dapat mengambil cuti yang mencukupi. Senagang menggesa kerajaan untuk mewujudkan laluan kerjaya yang lebih jelas, termasuk kuota khas untuk program latihan pakar untuk doktor yang bekerja di kawasan kurang mendapat perkhidmatan di Sabah dan Sarawak.
Panggilan Untuk Tindakan Segera
Krisis kekurangan doktor di Sabah memerlukan tindakan segera dan komprehensif. Autonomi kesihatan dilihat sebagai penyelesaian penting untuk membolehkan negeri itu membuat keputusan yang lebih pantas dan sesuai dengan keperluan tempatan.
Model Sarawak yang sedang dilaksanakan menunjukkan bahawa pendekatan ini boleh berkesan dalam menangani cabaran kesihatan yang unik di negeri-negeri Borneo. Namun, pelaksanaannya memerlukan kerjasama erat antara kerajaan persekutuan dan negeri serta komitmen politik yang kukuh.
Pakar kesihatan menegaskan bahawa tanpa pembaharuan struktur yang mendalam dan autonomi yang bermakna, krisis kekurangan doktor di Sabah akan terus berlanjutan dan memburukkan akses kepada penjagaan kesihatan untuk penduduk negeri itu.
