Pengangkutan Awam Murah Tapi Sukar Dicapai: Mengapa Rakyat Malaysia Masih Bergantung Pada Kenderaan Sendiri
Kajian terbaharu oleh firma penyelidikan global Ipsos telah mendedahkan satu jurang yang ketara dalam sistem pengangkutan awam Malaysia, menjelaskan mengapa negara ini masih terperangkap dalam kebergantungan yang mendalam terhadap kenderaan persendirian. Ipsos Mobility Monitor 2026, yang berdasarkan sampel perwakilan 500 orang dewasa Malaysia, mendapati bahawa 77 peratus rakyat Malaysia bergantung pada kenderaan persendirian sebagai mod pengangkutan utama mereka, jauh melebihi purata global sebanyak 54 peratus.
Kos Bukan Penghalang Utama
Data kajian menunjukkan bahawa kos perjalanan bukanlah faktor penghalang utama. Kira-kira 62 peratus rakyat Malaysia bersetuju bahawa pengangkutan awam di kawasan mereka adalah mampu milik, jauh lebih tinggi daripada sentimen global sebanyak 53 peratus. Namun begitu, kemampuan milik ini sedang dirosakkan oleh kekurangan capaian yang mencukupi.
Lebih daripada separuh rakyat Malaysia (55 peratus) melaporkan bahawa pilihan pengangkutan yang terhad menyukarkan mereka untuk sampai ke destinasi, berbanding dengan 47 peratus pengguna pengangkutan awam di peringkat global. Jurang antara tambang rendah dan halangan tinggi ini menunjuk kepada masalah 'last-mile' connectivity yang tidak dapat diselesaikan semata-mata melalui reformasi penetapan harga.
Faktor My50 dan Inisiatif Kerajaan
Inisiatif kerajaan seperti pas perjalanan tanpa had My50 telah membuat kemajuan yang ketara dalam mengurangkan beban kewangan ke atas pengguna pengangkutan awam. Minggu ini, kerajaan juga mengumumkan diskaun 30 peratus untuk tiket perkhidmatan kereta api elektrik (ETS) Keretapi Tanah Melayu Berhad (KTMB) di semua laluan, bagi mengurangkan kesan krisis tenaga yang berpunca daripada konflik AS-Israel dengan Iran.
Namun begitu, data Ipsos mencadangkan bahawa keuntungan ini dineutralkan oleh jurang dalam liputan rangkaian dan kekerapan perkhidmatan. Hasilnya ialah satu populasi yang mengakui pengangkutan awam adalah murah tetapi mendapatinya tidak mencukupi dari segi fungsi untuk memenuhi tuntutan kehidupan seharian.
Pengangkutan Awam Bukan Pilihan Utama
Pada masa ini, hanya 10 peratus rakyat Malaysia menamakan pengangkutan awam sebagai mod perjalanan utama mereka, satu angka yang menekankan bagaimana kemampuan milik jarang cukup untuk mengubah tingkah laku pengguna jangka panjang. Malah kebangkitan alternatif digital juga gagal mengurangkan pemilikan kereta.
Perkhidmatan e-panggilan dan teksi hanya menyumbang 8 peratus daripada penggunaan pengangkutan utama, mencadangkan bahawa perkhidmatan berasaskan aplikasi dilihat lebih sebagai tambahan sekali-sekala berbanding pengganti sebenar untuk kereta persendirian.
Cabaran 'Last-Mile' yang Belum Selesai
Pengarah penyelidikan Ipsos Malaysia, Thomas Tan, menyatakan bahawa walaupun kemajuan telah dicapai dalam aspek tambang, 'last-mile' kekal sebagai halangan utama untuk kemasukan. "Ketersambungan last-mile terus mengehadkan penerimaan yang lebih luas," kata Tan, mengenal pasti ia sebagai cabaran kritikal yang belum diselesaikan untuk infrastruktur pengangkutan negara.
Penemuan ini akan memberi tekanan baharu kepada perancang bandar dan pembuat dasar untuk mengalihkan pelaburan ke arah perkhidmatan feeder, pertukaran bersepadu, dan liputan yang diperluaskan di koridor yang kurang mendapat perkhidmatan. Kebergantungan berterusan terhadap kenderaan persendirian mencerminkan keperluan mendesak untuk pendekatan yang lebih holistik dalam menyelesaikan masalah mobiliti bandar di Malaysia.
