PUTRAJAYA: Perjanjian perkahwinan antara pasangan bukan Islam secara amnya dibenarkan di bawah undang-undang Malaysia, khususnya Seksyen 56 Akta Membaharui Undang-Undang (Perkahwinan dan Perceraian) 1976 (LRA), demikian diputuskan Mahkamah Rayuan. Mahkamah memutuskan bahawa perjanjian sedemikian selaras dengan prinsip kebebasan pihak-pihak untuk membuat persetujuan sendiri, tertakluk kepada penelitian mahkamah serta peruntukan lain di bawah LRA.
Prinsip Kebebasan Berkontrak Diiktiraf
Hakim Evrol Mariette Peters berkata pendekatan itu selaras dengan Seksyen 47 LRA, yang membenarkan mahkamah Malaysia mengambil kira prinsip yang diguna pakai oleh mahkamah England dalam bidang kuasa matrimonial, jika sesuai dengan keadaan tempatan. “Undang-undang keluarga England semakin mengiktiraf perjanjian sedemikian sebagai satu bentuk kebebasan pihak-pihak untuk menentukan persetujuan mereka sendiri, namun tetap tertakluk kepada penelitian mahkamah,” katanya dalam alasan penghakiman penuh yang disampaikan pada Isnin.
Rayuan Bekas Pasangan Dibicarakan
Panel tiga hakim yang dipengerusikan Hakim Azhahari Kamal Ramli, bersama Hakim Latifah Tahar, berkata demikian ketika membenarkan sebahagian rayuan bekas isteri berhubung hak terhadap pegangan saham korporat milik bekas suaminya. Panel itu mendengar rayuan yang difailkan oleh kedua-dua bekas pasangan yang tidak berpuas hati dengan cara Mahkamah Tinggi membahagikan aset perkahwinan selepas perceraian mereka.
Bagaimanapun, Mahkamah Rayuan memutuskan bahawa tidak semua persetujuan yang dicapai antara bekas pasangan secara automatik boleh dikuatkuasakan, terutama jika ia sebahagian daripada penyelesaian yang kemudiannya ditarik balik. Panel mendapati pergantungan bekas isteri terhadap satu perjanjian yang didakwa terkandung dalam petisyen perceraian bersama adalah tidak tepat kerana petisyen itu telah ditarik balik dan tidak pernah membawa kepada pengeluaran dekri perceraian.
Perjanjian Tidak Bebas
Peters berkata persetujuan itu bukan satu perjanjian penyelesaian bebas, sebaliknya sebahagian daripada kompromi lebih besar yang bertujuan memudahkan perceraian pasangan tersebut. Ia termasuk peletakan jawatan bekas isteri sebagai pengarah syarikat, pemindahan saham miliknya dalam syarikat itu, serta kewajipan bayaran oleh bekas suaminya. Beliau berkata kewajipan tersebut saling bergantung antara satu sama lain dan tidak boleh dikuatkuasakan secara terpilih selepas petisyen perceraian bersama itu gagal.
Peters berkata menguatkuasakan persetujuan tersebut akan memberi kesan seolah-olah pembahagian aset perkahwinan telah dibuat secara retrospektif sebelum bidang kuasa mahkamah di bawah Seksyen 76 LRA bermula. Beliau menjelaskan bahawa bidang kuasa itu hanya timbul selepas mahkamah memberikan dekri perceraian atau perintah pemisahan kehakiman. Beliau turut menyatakan bahawa saham berkenaan akhirnya dimasukkan dalam kumpulan aset perkahwinan semasa prosiding perceraian, dan bekas isteri diberikan bahagian terhadap saham tersebut. Oleh itu, menguatkuasakan persetujuan bayaran terdahulu akan menyebabkan berlakunya tuntutan berganda yang tidak dibenarkan, katanya.
Aset Perubatan Termasuk dalam Aset Perkahwinan
“Oleh itu, persetujuan tersebut tidak pernah menjadi perjanjian bebas yang boleh dikuatkuasakan dan kekal berkait rapat dengan pengaturan perceraian yang telah ditinggalkan serta pembahagian aset perkahwinan yang dibuat terlalu awal,” katanya. Mahkamah turut menolak hujah bekas suami bahawa amalan profesional perubatannya tidak termasuk dalam skop aset perkahwinan. Peters berkata Seksyen 76 meliputi aset yang diperoleh sepanjang perkahwinan dan boleh dibahagikan, termasuk aset yang diperoleh melalui usaha tunggal salah seorang pasangan. Beliau berkata peruntukan itu tidak membezakan antara aset ‘perkahwinan’ dan aset ‘bukan perkahwinan’.
Peningkatan Bahagian Aset kepada 25%
Mahkamah juga mengekalkan keputusan hakim bicara yang memilih menggunakan penilaian pakar yang dilantik mahkamah berbanding pakar yang dikemukakan bekas suami. Nilai bersih pegangan saham korporat itu ditetapkan sebanyak RM11 juta, tidak termasuk hartanah perkahwinan dan simpanan KWSP. Bagaimanapun, mahkamah mendapati pemberian hanya 10% daripada aset korporat kepada bekas isteri adalah tidak mencukupi memandangkan tempoh perkahwinan pasangan itu selama 25 tahun.
Mahkamah berkata Seksyen 76(2) menghendaki mahkamah mempertimbangkan sumbangan kewangan dan bukan kewangan, termasuk peranan pasangan yang menyokong keluarga serta membolehkan pasangan lain mengumpul aset. Dengan menggunakan pendekatan yang disebut sebagai ‘pendekatan gambaran menyeluruh’, Mahkamah Rayuan membenarkan sebahagian rayuan balas bekas isteri dan meningkatkan bahagiannya daripada 10% kepada 25% daripada pegangan saham korporat bekas suami. Ini melayakkan bekas isteri menerima kira-kira RM2.7 juta, yang perlu dibayar dalam tempoh 12 bulan. Mahkamah turut memberikan kos sebanyak RM50,000 kepada bekas isteri.
