KUALA LUMPUR, 14 Julai — Dewan Rakyat hari ini meluluskan Rang Undang-Undang Perlindungan Saksi (Pindaan) 2026, yang bertujuan memperluas akses kepada Program Perlindungan Saksi. Rang undang-undang itu diluluskan melalui undian suara majoriti selepas dibahaskan oleh 13 ahli parlimen dari blok kerajaan dan pembangkang.
Pindaan Utama Melindungi Golongan Rentan
Antara pindaan utama termasuk semakan kepada Subseksyen 7(3) Akta Perlindungan Saksi 2009 (Akta 696), yang membenarkan permohonan kemasukan ke dalam program dibuat oleh ibu bapa bagi pihak saksi yang tidak mempunyai kapasiti undang-undang. Pindaan ini bertujuan melindungi kanak-kanak dan individu yang tidak mampu bertindak sendiri.
Selain itu, pindaan kepada Seksyen 13(2) Akta 696 turut memasukkan bantuan psikologi, termasuk kaunseling, sebagai sebahagian daripada sokongan yang boleh diberikan kepada peserta program.
Pengalaman Program Perlukan Pengukuhan
Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi) Datuk Seri Azalina Othman Said berkata, pengalaman dalam melaksanakan program perlindungan saksi menunjukkan beberapa aspek perlu diperkukuhkan untuk memastikan ia kekal relevan dalam menangani cabaran semasa.
Beliau menyatakan demikian ketika membentangkan rang undang-undang itu untuk bacaan kali kedua. Menurutnya, pindaan ini penting untuk memastikan program perlindungan saksi terus berkesan dalam sistem keadilan jenayah.
Program Berkesan Tingkatkan Sistem Keadilan
Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi) M Kulasegaran berkata, program perlindungan saksi telah terbukti berkesan dalam meningkatkan sistem keadilan jenayah, termasuk menyokong pendakwaan dalam pelbagai kes berprofil tinggi.
Menurutnya, saksi akan dapat memberi keterangan tanpa rasa takut terhadap ancaman atau ugutan apabila identiti dan keselamatan mereka dilindungi. Ini akan membantu pendakwa raya membentangkan bukti yang lebih lengkap dan meyakinkan di mahkamah.
“Ini membantu memastikan prosiding undang-undang berjalan lancar, mengurangkan risiko saksi menarik diri atau enggan memberi keterangan, dan menyumbang kepada keberkesanan keseluruhan proses pendakwaan,” katanya ketika menggulung perbahasan.
Cadangan Perbaikan dari Ahli Parlimen
Semasa perbahasan, kebanyakan ahli parlimen menyokong pengukuhan perlindungan untuk saksi dan pemberi maklumat, sambil mencadangkan pelbagai langkah untuk meningkatkan kebajikan peserta dan ketelusan program.
Onn Abu Bakar (PH-Batu Pahat) menggesa agar kesejahteraan mental dijadikan sebagai salah satu petunjuk prestasi utama program. Beliau menyatakan bahawa saksi dalam kes jenayah serius sering mengalami trauma teruk, ancaman dan tekanan emosi, kadang-kadang memaksa mereka meninggalkan kehidupan sebelumnya.
Beliau juga mencadangkan pemberian bantuan kewangan sekali dan sokongan penempatan semula bagi peserta selepas keluar dari program, serta penggunaan teknologi seperti identiti digital selamat, komunikasi yang disulitkan dan sistem pemantauan keselamatan tinggi untuk menangani ancaman siber.
Panel Bebas dan Semak Imbang
Lim Lip Eng (PH-Kepong) mencadangkan penubuhan panel bebas untuk menyemak keputusan berkaitan penamatan perlindungan saksi, sambil membenarkan akses terhad ke Mahkamah Tinggi melalui prosiding tertutup untuk menjaga kerahsiaan dan keselamatan peserta.
Dr Abd Ghani Ahmad (PN-Jerlun) menekankan kepentingan menjamin keselamatan saksi dan memasukkan semak dan imbang untuk menggalakkan orang ramai tampil sebagai saksi di mahkamah. Beliau menegaskan bahawa jaminan keselamatan yang komprehensif adalah prasyarat asas untuk memastikan kejayaan memerangi jenayah terancang dan rasuah.
Perlindungan Kanak-Kanak dan Alternatif Perwakilan
V Ganabatirau (PH-Klang) menyifatkan pindaan itu sebagai progresif, terutamanya dalam melindungi golongan rentan seperti kanak-kanak dan individu yang tidak mempunyai kapasiti undang-undang. Bagaimanapun, beliau berkata kerajaan perlu menyediakan mekanisme perwakilan alternatif – seperti melantik pegawai dari Jabatan Kebajikan Masyarakat – dalam kes di mana terdapat konflik kepentingan melibatkan ibu bapa atau penjaga.
Kalam Salan (PN-Sabak Bernam) turut menyokong pindaan tersebut tetapi menggesa kerajaan untuk mentakrifkan dengan jelas istilah “tidak mempunyai kapasiti undang-undang” bagi mengelakkan sebarang penyalahgunaan.
