Debaran PRN Negeri Sembilan ke-16 telah berakhir, dengan Barisan Nasional (BN) dan Perikatan Nasional (PN) muncul sebagai pemenang utama melalui persefahaman tidak rasmi pembahagian kerusi yang membolehkan gabungan itu meraih majoriti dua pertiga. Keputusan itu sekali gus menjatuhkan Pakatan Harapan (PH) yang hanya mampu mengekalkan 11 daripada 17 kerusi yang dimenanginya sebelum ini.
BN menjadi blok terbesar dalam pentadbiran baharu selepas memenangi 18 kerusi, manakala PN memenangi tujuh kerusi. PH pula hanya tinggal 11 kerusi, manakala Bersatu yang bertanding di bawah logo sendiri gagal memenangi sebarang kerusi daripada 24 kerusi yang ditandinginya.
Kemenangan BN dan Zahid
Selepas mencatat kemenangan besar dalam PRN Johor pada bulan lalu, BN kini berjaya merampas Negeri Sembilan daripada PH. Sebelum ini, BN hanya memegang 14 kerusi dan berkongsi kuasa dengan PH yang memegang 17 kerusi untuk membentuk kerajaan negeri. Kini, BN muncul sebagai blok terbesar dengan 18 kerusi, manakala PN menyokongnya bagi membentuk kerajaan dengan majoriti dua pertiga.
MCA, komponen BN, juga mempunyai banyak sebab untuk meraikan kejayaan selepas merampas dua kerusi yang sebelum ini dikuasai DAP. Di Chennah, calon MCA menewaskan Setiausaha Agung DAP, Loke Siew Fook, dengan majoriti tipis 688 undi. Manakala di Repah, penyandang dua penggal dari DAP, S Veerapan, turut tumbang.
Lebih penting, percaturan Pengerusi BN, Zahid Hamidi, dilihat membuahkan hasil. Walaupun berdepan kritikan, tuduhan dan amaran berhubung kerjasama BN-PN, beliau tetap mempertahankan pakatan tersebut dan tampil aktif sepanjang kempen, sekaligus menjadi wajah utama gabungan itu di lapangan. Kejayaan ini mengukuhkan kedudukan beliau dalam Umno serta memberikan BN lebih banyak pengaruh dalam urusannya dengan Perdana Menteri Anwar Ibrahim dan PH di peringkat Persekutuan.
Walaupun BN menyatakan akan kekal dalam kerajaan perpaduan sehingga tamat penggal Parlimen semasa, kemenangan meyakinkan ini boleh meningkatkan kuasa rundingannya dalam kerajaan tersebut. Ia juga mencetuskan spekulasi sama ada parti itu akan menilai semula kedudukannya sekiranya kerjasama dengan PN terbukti berjaya dari segi pilihan raya.
Kekalahan PH dan PKR
PH mencatatkan keputusan mengecewakan untuk kali ketiga berturut-turut selepas hampir tewas keseluruhan di Sabah pada November lalu dan mengalami kekalahan besar di Johor bulan lepas. Kali ini, PH gagal menahan momentum BN-PN dan bergelut untuk meyakinkan pengundi walaupun berkempen dengan rekod sebagai kerajaan negeri yang memerintah sejak 2018.
Campur tangan peribadi Pengerusi PH, Anwar Ibrahim, termasuk beberapa siri kempen dan usaha menangani kebimbangan pengundi, masih tidak mampu menghentikan kemerosotan sokongan terhadap PH. PKR pimpinan Anwar muncul sebagai parti paling terkesan, bukan sahaja dari segi jumlah kerusi yang hilang tetapi juga kepentingan kerusi yang tewas. PKR merosot daripada lima kerusi kepada hanya dua kerusi, iaitu mempertahankan Chuah dan Sri Tanjung, dengan majoriti yang lebih kecil.
Kekalahan PKR bertambah buruk apabila bekas Menteri Besar, Aminuddin Harun, tewas dalam langkah berisiko tinggi bertanding di Linggi, kubu kuat BN. Beliau kalah dengan majoriti 2,976 undi. Sementara itu, Amanah mengalami kekalahan keseluruhan apabila gagal memenangi mana-mana daripada sembilan kerusi yang ditandinginya, termasuk kerusi penyandang tunggalnya di Klawang.
Keputusan itu menjadikan PH sebagai blok pembangkang dalam DUN Negeri Sembilan tanpa wakil Melayu, sekaligus menimbulkan persoalan mengenai kemampuan gabungan itu mengekalkan daya tarikan berbilang kaum menjelang PRN akan datang dan PRU16.
Kebangkitan PN dan PAS
Prestasi PN mengukuhkan hujah bahawa kerjasama dengan BN mampu diterjemahkan kepada kelebihan pilihan raya. Persefahaman tidak rasmi itu membolehkan PN memperluaskan pengaruhnya di Negeri Sembilan serta menafikan PH satu lagi penggal pemerintahan. Walaupun bertanding di lebih sedikit kerusi melalui aturan tersebut, PN berjaya memenangi tujuh kerusi, menunjukkan bahawa gabungan itu mampu bekerjasama dengan BN untuk mencipta kemenangan besar.
Kerjasama itu terbukti memberi manfaat besar kepada PAS apabila beberapa majoriti kemenangannya meningkat dengan ketara. Di Serting, majoriti PAS melonjak daripada 843 kepada 12,115 undi, manakala di Paroi, daripada 5,539 kepada 16,959 undi. Majoriti PAS di Bagan Pinang pula hampir meningkat tiga kali ganda. PAS turut menambah kerusi keempat selepas menewaskan penyandang PKR di Ampangan.
Selepas keputusan diumumkan, Zahid memberi bayangan hala tuju kerjasama itu apabila menjangkakan 'gelombang biru dan biru gelap' akan berterusan ke Melaka. Beliau juga berkata kerjasama pilihan raya bersama PN akan berterusan di Melaka, di mana kerajaan negeri itu berdepan tekanan selepas DAP menarik diri daripada pentadbiran.
Kejutan Wawasan
Wawasan, yang dipimpin oleh bekas Timbalan Presiden Bersatu, Hamzah Zainudin, mencatatkan prestasi luar biasa dengan sokongan jentera BN dan PAS. Dalam kemunculan pertama di bawah tiket PN, Wawasan memenangi tiga daripada empat kerusi yang ditandinginya. Kemenangan paling bermakna berlaku apabila parti itu berhadapan dengan Bersatu di Klawang, Sikamat, Gemas dan Mambau. Kebanyakan pemimpin Wawasan sebelum ini sama ada dipecat atau meletakkan jawatan daripada Bersatu.
Calon Wawasan berjaya mengatasi jumlah undi calon Bersatu di keempat-empat kawasan tersebut. Di Mambau, satu-satunya kerusi yang gagal dimenangi Wawasan, calonnya Erik Michael masih memperoleh lebih empat kali ganda undi berbanding calon Bersatu, N Saravanan. Dengan PRN Melaka semakin hampir, Wawasan dijangka berusaha memperkukuhkan lagi kedudukannya dalam badan perundangan, selain mengambil alih peranan Bersatu sepenuhnya dalam PN.
Nasib Bersatu
Bersatu menjadi pihak paling terkesan selepas memilih bertanding menggunakan logonya sendiri berbanding menyertai PN pimpinan PAS dalam kerjasama dengan BN. Parti itu meletakkan calon di 24 kerusi, termasuk dua penyandang, namun gagal memenangi satu pun. Daripada 24 calonnya, 20 memperoleh kurang daripada 1,000 undi setiap seorang, manakala parti itu hilang wang deposit pilihan raya di 23 kawasan.
Dalam salah satu keputusan yang paling mencerminkan prestasi buruknya, Berjasa yang hanya bertanding satu kerusi di negeri itu berjaya memperoleh lebih banyak undi berbanding Bersatu dalam pertandingan empat penjuru di Nilai, dengan meraih 5,844 undi berbanding hanya 718 undi untuk Bersatu. Bersatu turut kehilangan dua kerusi yang sebelum ini dikuasainya, apabila Gemas jatuh kepada Wawasan di bawah PN, manakala Labu kembali kepada BN menerusi Umno.
