PETALING JAYA: Kemenangan sulung Barisan Nasional (BN) dan Perikatan Nasional (PN) sebagai sebuah perikatan pada pilihan raya negeri (PRN) Negeri Sembilan ternyata bergaya, tetapi di sebalik kejayaan itu tersimpan pelbagai persoalan tentang keberlangsungan kerjasama politik antara dua entiti berkenaan.
BN-PN berjaya merampas semula Negeri Sembilan daripada Pakatan Harapan (PH) selepas lapan tahun, namun pencapaian itu tidak hadir secara bersendirian. BN yang sebelum ini terbukti mampu menang bergaya tanpa bantuan pada PRN Johor 11 Julai lalu, kali ini amat bergantung kepada sokongan PN yang diterajui PAS.
Kemenangan pertama BN-PN
Daripada 36 kerusi Dewan Undangan Negeri (DUN), BN memenangi 18 kerusi dan PN tujuh kerusi, sekali gus memberikan gabungan itu majoriti dua pertiga yang stabil untuk membentuk kerajaan negeri. Keputusan ini menunjukkan peningkatan ketara berbanding PRN 2023, apabila BN hanya memenangi 14 kerusi melalui pakatan bersama PH yang menguasai 17 kerusi, manakala PN memenangi lima kerusi termasuk tiga kerusi PAS.
Perikatan BN-PN jelas mengukuhkan sokongan orang Melayu apabila menyapu bersih semua kerusi majoriti Melayu, termasuk kerusi yang sebelum ini dimenangi dengan majoriti sangat tipis pada PRN 2023:
- Juasseh
- Kota
- Ampangan
- Seri Menanti
- Sungai Lui
- Palong
Umno mudah mengekalkan kubu kuat seperti Rantau dan Pertang, manakala MCA akhirnya kembali bertapak di DUN selepas hampir 13 tahun selepas merampas Chennah dan Repah. PAS pula bukan sahaja berjaya mempertahankan Serting, Paroi, dan Bagan Pinang yang dimenangi pada 2023, malah menambah satu kerusi selepas menang di Ampangan, kerusi yang sebelum ini disandang PKR.
Keretakan dalaman mula terdedah
Namun, hala tuju perikatan BN-PN masih tidak menentu berikutan hubungan kedua-dua gabungan itu tampak agak rapuh. Bukan semua pakatan yang dibentuk secara mengejut itu diterima terbuka oleh semua akar umbi Umno. Di Klawang, 16 cawangan Umno bertindak menutup bilik gerakan masing-masing sebagai membantah langkah BN memberi laluan kepada calon Wawasan.
Wawasan merupakan gabungan baharu yang diterajui bekas pemimpin Umno, Hamzah Zainudin, manakala calonnya di Klawang, Danni Rais, merupakan anak kepada bekas tokoh veteran Umno, Rais Yatim. Tindakan itu menunjukkan sokongan terhadap kerjasama dengan PN tidak sebulat suara, walaupun kepimpinan tertinggi cuba mempromosikan perpaduan Melayu.
Kontroversi Sanusi dan sindiran Zahid
Kontroversi lain tercetus apabila Pengarah Pilihan Raya PN, Sanusi Nor, mengeluarkan kenyataan yang dianggap kontroversi sehingga mengundang teguran keras daripada Presiden MIC, SA Vigneswaran. Vigneswaran menyeru kerjasama itu disemak semula, manakala Pengerusi BN, Zahid Hamidi, pula menasihati Sanusi supaya tidak berkempen di Negeri Sembilan.
Bagaimanapun, Pengerusi PN, Ahmad Samsuri Mokhtar, tidak mengendahkan gesaan Zahid itu. Beliau menegaskan Sanusi bebas turun berkempen sekiranya mahu, sekali gus menunjukkan PN enggan tunduk kepada arahan BN.
Zahid juga dilihat menyindir Setiausaha Agung Wawasan, Saifuddin Abdullah, selepas beliau mencadangkan Hamzah Zainudin sebagai calon perdana menteri yang berpotensi pada pilihan raya umum akan datang. “Selamat maju jaya,” kata presiden Umno itu dengan nada sinis.
PRN Melaka dan ujian sebenar
BN-PN dijadualkan meneruskan pakatan pada PRN Melaka yang dijangka diadakan sebelum akhir tahun ini. Namun, pemerhati percaya pilihan raya di Melaka mungkin belum benar-benar menguji keutuhan perikatan tersebut, kerana dinamik politik di negeri itu tidak begitu tegang.
Ujian sebenar dijangka tiba menjelang pilihan raya umum (PRU) serta PRN Kedah, Kelantan, Terengganu, dan Perlis, iaitu negeri-negeri di mana PAS mempunyai pengaruh dominan. Di kawasan teras Melayu ini, Umno dan PAS dijangka bersaing sengit untuk merebut dominasi, dan ini boleh mencetuskan ketegangan dalam perikatan.
Menurut pemerhati, keutuhan perikatan BN-PN sangat bergantung kepada Umno dan PAS, dua parti Melayu-Islam terbesar, serta keupayaan mereka untuk bertolak ansur walaupun masing-masing bercita-cita untuk menjuarai masyarakat Melayu-Islam.
Sejarah Muafakat Nasional
Mengimbau sejarah, kegagalan Muafakat Nasional (MN) sebelum ini menjadi peringatan bahawa kerjasama antara Umno dan PAS tidak pernah berjalan mulus. MN yang pernah digembar-gemburkan sebagai usaha menyatukan orang Melayu akhirnya runtuh, dan tidak mustahil perikatan BN-PN akan mengalami nasib yang sama.
Belum ada kepastian sama ada pendirian saling berkongsi akan diterjemahkan dalam pembahagian kerusi, atau adakah salah satu gabungan akan cuba membolot kerusi di kawasan nusa teras Melayu. Tanpa penyelesaian yang jelas, perikatan ini mungkin hanya sekadar kempen bersama tanpa ikatan yang kukuh.
Kemenangan di Negeri Sembilan memang manis, tetapi tanpa asas kerjasama yang kukuh, BN-PN mungkin hanya bersatu untuk menang, bukan untuk memerintah dengan stabil. Masa depan perikatan ini masih samar, dan hanya ujian demi ujian yang akan menentukan sama ada pakatan ini mampu bertahan atau sekadar menjadi satu lagi sejarah kerjasama politik yang gagal.
