Hak Demokrasi dan Tanggungjawab Menilai
Rakyat Malaysia mempunyai hak mutlak untuk menyokong mana-mana parti politik yang sah, termasuk PAS. Hak ini mesti dipertahankan sama seperti hak untuk menyokong UMNO, PKR, DAP, Amanah, Bersatu, GPS, GRS atau parti lain. Demokrasi tidak memerlukan persetujuan sebulat suara, sebaliknya menghormati pilihan masing-masing. Namun, sokongan demokrasi tidak boleh dipisahkan daripada akauntabiliti demokrasi.
Persoalan sebenar bukanlah sama ada rakyat Malaysia layak menyokong PAS. Mereka jelas layak. Soalan yang lebih penting ialah: apakah sebenarnya yang telah dicapai oleh PAS di bawah pimpinan Tan Sri Abdul Hadi Awang untuk Malaysia? Soalan ini tidak boleh ditolak sebagai permusuhan terhadap Islam, Melayu atau politik konservatif. Sebaliknya, kerana PAS kini menjadi salah satu kuasa politik paling berpengaruh di negara ini, rekodnya wajar diteliti dengan mendalam.
Perpaduan Melayu-Islam: Antara Ideal dan Realiti
Selama bertahun-tahun, Hadi meletakkan perpaduan Melayu-Islam sebagai teras mesej politiknya. Namun, Malaysia bukanlah negara gagal di mana umat Islam kekurangan pengaruh politik. Islam adalah agama Persekutuan. Melayu merupakan kumpulan demografi terbesar. Melayu-Islam menduduki posisi dominan dalam perkhidmatan awam, institusi awam, pertahanan dan sistem politik. Mengapa perpaduan Melayu-Islam perlu diulang-ulang seolah-olah komuniti ini sentiasa dikepung?
Perpaduan boleh menjadi matlamat mulia. Tetapi perpaduan juga boleh menjadi alat politik. Apabila ia ditakrifkan terutamanya melalui pakatan pilihan raya di kalangan elit, ia berisiko menjadi kurang tentang Muslim biasa dan lebih tentang pembahagian kuasa dalam kalangan pemimpin parti. Pengundi Melayu biasa tidak hidup dengan slogan semata-mata. Mereka memerlukan makanan mampu milik, gaji lebih baik, bekalan air terjamin, pendidikan berkualiti, hospital berfungsi, perumahan layak dan peluang untuk anak-anak. Perkara yang sama berlaku kepada keluarga Cina, India, Orang Asli, Sabah dan Sarawak.
Pentadbiran PAS: Antara Simbolisme Moral dan Prestasi
Sebuah parti politik yang mendakwa bercakap atas nama Islam harus dinilai berdasarkan sama ada pentadbirannya meningkatkan kebajikan manusia. PAS telah memerintah Kelantan selama beberapa dekad. Ia juga pernah memegang kuasa di Terengganu dan Kedah. Penyokongnya sering menunjuk kepada kesederhanaan peribadi, komitmen agama dan reputasi mengelak pembaziran. Ini adalah kualiti yang tidak boleh dipandang remeh. Tetapi simbolisme moral tidak boleh menggantikan prestasi pentadbiran.
Soalan relevan adalah sama ada kerajaan pimpinan PAS berjaya mempelbagaikan ekonomi, menarik pelaburan mampan, mewujudkan pekerjaan bernilai tinggi dan membendung penghijrahan anak muda yang mencari peluang di tempat lain. Adakah mereka menambah baik infrastruktur asas? Adakah mereka membuktikan bahawa tadbir urus berteraskan agama menghasilkan hasil pentadbiran yang lebih unggul? Adakah mereka membina model ekonomi yang mampu dicontohi negeri-negeri Malaysia yang lain? Jika jawapannya masih tidak pasti selepas beberapa dekad berkuasa, maka pengundi berhak bertanya sama ada PAS terlalu bergantung kepada retorik moral dan terlalu sedikit pada penyampaian yang boleh diukur.
Ketekalan Politik dan Pakatan Berubah-ubah
Ada juga isu ketekalan politik. PAS telah bekerjasama dengan pelbagai rakan kongsi sepanjang tahun. Ia bekerjasama dengan Semangat 46, kemudian bergabung dengan PKR dan DAP, menyertai Pakatan Rakyat, mendekati UMNO melalui bahasa perpaduan Muslim, dan kemudian menyelaraskan diri dengan Bersatu dalam Perikatan Nasional. Politik memang memerlukan kompromi. Tiada pemerhati serius menjangkakan parti kekal beku selamanya. Namun, peralihan pakatan yang berulang menimbulkan persoalan yang sah. Adakah perkongsian ini berdasarkan prinsip yang berkekalan, atau adakah prinsip diselaraskan berulang kali untuk menyesuaikan dengan laluan ke arah kuasa?
Penyokong PAS mungkin berhujah bahawa parti hanya menyesuaikan diri dengan keadaan yang berubah. Pengkritiknya akan mengatakan bahawa PAS telah menjadi sangat mahir dalam memasuki pakatan, memperoleh kelebihan pilihan raya, dan kemudian mentakrifkan semula musuhnya apabila pengaturan itu tidak lagi menguntungkan. Corak ini penting kerana PAS sering mempersembahkan dirinya sebagai parti yang mempunyai kejelasan moral yang luar biasa. Parti yang mendakwa asas etika yang lebih tinggi mesti menerima standard penelitian yang lebih tinggi. Ia tidak boleh mengutuk oportunisme pada orang lain sambil memperlakukan taktiknya sendiri sebagai pragmatisme yang diberkati Tuhan.
Kesan Kepada Masyarakat Majmuk
PAS pimpinan Hadi juga perlu berdepan dengan kesannya terhadap masyarakat majmuk Malaysia. Malaysia tidak boleh ditadbir dengan jayanya melalui kecurigaan kekal antara komuniti. Sabah dan Sarawak, khususnya, telah lama menolak tanggapan bahawa persekutuan harus dibentuk semula di sekitar teologi politik mana-mana parti tunggal. Ramai bukan Muslim tidak menentang Islam. Mereka juga tidak menolak kepimpinan politik Melayu. Kebimbangan mereka timbul daripada kemungkinan bahawa PAS yang semakin dominan mungkin menyempitkan ruang untuk pluralisme budaya, agama dan perlembagaan.
Hadi dan rakan-rakannya mungkin percaya ketakutan seperti itu dibesar-besarkan. Tetapi kepimpinan memerlukan lebih daripada sekadar mendesak bahawa orang lain salah faham tentang niat seseorang. Ia memerlukan penciptaan keyakinan. Adakah PAS di bawah Hadi membuat rakyat Malaysia yang berlainan agama berasa lebih selamat dalam persekutuan? Adakah ia meyakinkan penganut Kristian di Sabah dan Sarawak, Hindu, Buddha, Sikh dan Muslim sederhana bahawa kewarganegaraan mereka akan kekal sama dan selamat? Atau adakah retoriknya terlalu sering memperdalam ketakutan bahawa persaingan politik menjadi perjuangan antara mereka yang soleh dari segi agama dan semua orang lain? PAS tidak boleh menuntut kepercayaan sambil menolak setiap kebimbangan sebagai prejudis atau permusuhan.
Program Ekonomi Negara yang Jelas
Parti itu juga perlu menjelaskan apakah program ekonomi negaranya. Komitmen agama bukanlah strategi ekonomi. Malaysia perlu bersaing untuk pelaburan, teknologi canggih, pekerjaan mahir dan relevansi serantau. Ia perlu menguruskan kecerdasan buatan, peralihan tenaga, keselamatan makanan, penuaan, ketidaksamaan dan tekanan yang dihadapi oleh perusahaan kecil dan sederhana. Apakah penyelesaian yang tersendiri dan boleh dipercayai yang ditawarkan oleh PAS pimpinan Hadi untuk masalah ini? Mengkritik rasuah adalah perlu. Menentang kemerosotan moral mungkin menarik kepada pengundi konservatif. Tetapi mentadbir negara perdagangan yang kompleks memerlukan kedalaman teknikal, kecekapan dasar dan keupayaan untuk bekerja merentas garis etnik, agama dan wilayah. Malaysia tidak hanya memerlukan pemimpin yang boleh menerangkan apa yang dilarang. Ia memerlukan pemimpin yang boleh menerangkan apa yang akan dibina.
Rakyat Malaysia bebas untuk menyokong PAS. Mereka juga bebas untuk mengagumi disiplin, jentera akar umbi dan keupayaannya untuk mengekalkan kesetiaan merentas generasi. Tetapi sokongan tidak boleh menjadi imuniti daripada penelitian. Standard yang sama yang digunakan untuk Pakatan Harapan dan Barisan Nasional mesti digunakan untuk PAS. Adakah ia menepati janjinya? Adakah ia mentadbir dengan berkesan? Adakah ia meningkatkan taraf hidup? Adakah ia mengukuhkan persekutuan? Adakah ia mengurangkan rasuah tanpa memperkenalkan budaya politik yang lebih memecahbelahkan? Ini bukan soalan anti-PAS. Ia adalah soalan demokrasi. PAS mempunyai hak untuk mencari kuasa. Rakyat Malaysia mempunyai hak untuk memberikannya kuasa. Tetapi sebelum berbuat demikian, mereka mempunyai tanggungjawab yang sama penting untuk bertanya apa yang sebenarnya telah disampaikan oleh PAS pimpinan Hadi selain ucapan, pakatan dan seruan berulang perpaduan Melayu-Islam. Dalam demokrasi, kepercayaan kepada parti tidak boleh menggantikan bukti prestasi.
