Disiplin di Sebalik Setiap Garisan: Seni Kaligrafi Cina Malaysia yang Penuh Dedikasi
Di sebalik perhiasan kertas merah dengan aksara simbolik kemakmuran dan kesejahteraan sempena Tahun Baru Cina, seni kaligrafi Cina sebenarnya memerlukan disiplin tinggi, ketekunan dan latihan berterusan yang amat ketat. Setiap sapuan berus membentuk karakter, namun ia bukan sekadar pergerakan tangan semata-mata.
Kawalan Nafas dan Keseimbangan Tubuh yang Sempurna
Menurut Presiden Persekutuan Persatuan Kaligrafi Malaysia, Ng Swee Kheng, seni ini memerlukan kawalan nafas yang tepat, keseimbangan tubuh yang stabil dan kepekaan terhadap struktur tulisan kerana kesilapan kecil boleh menjejaskan keseluruhan komposisi karya. "Kaligrafi perlu diamalkan secara berkala. Jika tidak menulis untuk tempoh yang lama, kemahiran tangan akan merosot. Saya telah mempelajarinya sejak berusia 15 tahun dan sehingga kini, saya masih meluangkan empat hingga lima jam sehari untuk berlatih," katanya ketika ditemui Bernama di Sesi Demonstrasi Kaligrafi Cina sempena Festival Titih Pusaka 2026 yang dianjurkan oleh Akademi Seni Budaya dan Warisan Kebangsaan (ASWARA) baru-baru ini.
Beliau menekankan bahawa disiplin latihan amat penting untuk memastikan seni kaligrafi terus terpelihara dan kekal relevan dalam masyarakat majmuk Malaysia. Perkembangan positif ini dapat dilihat melalui penganjuran Karnival Kaligrafi Sedunia Kuala Lumpur 2024 dan Konvensyen Kaligrafi Huichun Kebangsaan 2026 awal bulan ini yang menghimpunkan ribuan peminat kaligrafi daripada pelbagai latar belakang.
Identiti Tempatan dan Simbol Perpaduan Nasional
Ng Swee Kheng yang mempunyai pengalaman lebih empat dekad dalam bidang ini berkata, "Matlamat kami adalah menjadikan seni tulisan, sama ada Cina, Rumi, Jawi atau Tamil, sebagai warisan bersama untuk semua rakyat Malaysia." Beliau mendedahkan bahawa kaligrafi Cina di Malaysia kini mempunyai identiti tersendiri apabila unsur tempatan seperti batik dan puisi Melayu turut diintegrasikan ke dalam karya.
"Saya pernah menterjemah puisi Allahyarham Datuk Usman Awang ke dalam bahasa Cina dan menulisnya dalam bentuk kaligrafi untuk diperkenalkan di luar negara. Apabila dipamerkan di China, mereka bertanya mengapa gaya ini berbeza dengan tulisan zaman Dinasti Qing atau Tang. Saya jelaskan bahawa ia adalah puisi Melayu yang diterjemah dan itulah identiti Malaysia," ujarnya dengan penuh bangga.
Rancangan Masa Depan dan Sambutan Masyarakat
Mengikuti sambutan yang menggalakkan, Ng menyatakan pasukannya merancang untuk menganjurkan pameran khas sempena sambutan Hari Kebangsaan ke-70 negara bagi mempamerkan kepelbagaian seni kaligrafi sebagai simbol perpaduan nasional. "Saya mahu semua kaum berkumpul untuk menulis tema kemerdekaan kerana kaligrafi tidak lagi milik satu kaum sahaja, tetapi mencerminkan semangat Malaysia," tegasnya.
Di sudut lain, peserta bengkel, Gunasegar MKK Wologanathan, 61, berkata penyertaannya memberikan peluang untuk meneroka seni budaya yang berbeza. "Ini kali pertama saya mencuba kaligrafi Cina dan saya gembira dapat mempelajari seni baru. Pada pendapat saya, kaligrafi boleh dipelajari oleh semua orang dan berfungsi sebagai medium untuk saling memahami budaya," katanya.
Seorang pelajar Institut Seni Malaysia, Amina Alia Mohd Syukri, 21, pula berkata kaligrafi perlu dipelihara kerana mempunyai nilai warisan dan estetika yang tinggi. "Semasa kecil, saya amat meminati kaligrafi kerana belajar di sekolah Cina. Apabila melihat ada bengkel, saya terasa ingin mencubanya semula setelah lama meninggalkannya," kongsinya.
Seni kaligrafi Cina di Malaysia terus berkembang bukan sekadar sebagai warisan budaya, tetapi sebagai jambatan yang menghubungkan pelbagai kaum melalui keindahan tulisan dan disiplin yang mendalam di sebalik setiap garisan yang dilukis dengan penuh penghayatan.
