Tekanan Pasaran Minyak Dijangka Berpanjangan Walaupun Konflik Iran Reda, Kata Ahli Ekonomi
Rakyat Malaysia perlu bersiap sedia untuk menghadapi tempoh tekanan dalam pasaran minyak yang berpanjangan, walaupun konflik di Asia Barat berkemungkinan reda dalam masa terdekat, menurut amaran terkini daripada seorang ahli ekonomi. Amaran ini dikeluarkan susulan pengumuman kerajaan mengenai langkah intervensi awal bagi menangani ketegangan yang semakin memuncak di rantau tersebut.
Cabaran Pemulihan Sistem Tenaga Global
Samirul Ariff Othman, profesor adjung di Universiti Teknologi Petronas, menjelaskan bahawa cabaran sebenar bagi Malaysia bukan sahaja semasa konflik berlaku, tetapi sepanjang tempoh pemulihan sistem tenaga global. Beliau menegaskan, isu utama bukan sekadar sama ada ketegangan meningkat atau mereda, tetapi jurang masa yang signifikan antara gangguan bekalan dan pemulihan penuh, walaupun konflik berkurang dan laluan perkapalan kritikal seperti Selat Hormuz dibuka semula.
Menurut Samirul, sistem minyak global tidak akan kembali normal dengan serta-merta kerana ia bergantung kepada rangkaian sistem yang saling berkait, termasuk ketersediaan kapal tangki, insurans maritim, akses pelabuhan, konfigurasi penapisan, dan kontrak bekalan. "Apabila laluan kritikal seperti Selat Hormuz terganggu, semua sistem ini akan terjejas serentak. Harga mungkin melonjak serta-merta, tetapi pemulihan bekalan fizikal mengambil masa yang jauh lebih lama," katanya.
Kesan Lonjakan Harga dan Kos Subsidi
Beliau menambah, walaupun aliran minyak masih berterusan, kos boleh meningkat mendadak akibat risiko kepada kapal tangki, premium insurans perang, laluan alternatif, dan caj pengangkutan yang lebih tinggi. Kenaikan kos ini akan memberi kesan langsung kepada harga bahan api, meningkatkan beban subsidi kerajaan di bawah program BUDI, serta mendorong kenaikan kos elektrik, pengangkutan, logistik, dan makanan. "Dalam konteks ini, kejutan sebenar bukan hanya kekurangan bekalan, tetapi lonjakan harga akibat premium risiko," jelas Samirul.
Tanda Awal Tekanan di Asia Pasifik
Samirul turut memetik tanda awal tekanan di rantau Asia Pasifik, seperti penutupan stesen minyak dan gangguan penerbangan di Filipina, kekurangan bahan api di beberapa kawasan di Australia, serta pembatalan kira-kira 1,100 penerbangan oleh Air New Zealand akibat kekurangan bahan api kapal terbang. "Ini belum lagi krisis besar, tetapi petunjuk awal bahawa sistem bekalan semakin tertekan," katanya.
Langkah Intervensi Awal Kerajaan
Beliau menyambut baik langkah intervensi awal Putrajaya bagi memperkukuh daya tahan ekonomi negara. Dalam mesyuarat khas yang dipengerusikan oleh Perdana Menteri Anwar Ibrahim semalam, Majlis Tindakan Ekonomi Negara (MTEN) bersetuju untuk mempelbagaikan sumber tenaga, meneroka laluan penghantaran alternatif, dan memperkukuh daya tahan bekalan. Samirul menyifatkan langkah yang dicadangkan oleh MTEN sebagai tepat dari segi hala tuju, namun menegaskan ia lebih bersifat penyelesaian jangka sederhana.
"Realiti struktur seperti faktor geografi, reka bentuk loji penapisan, dan integrasi pasaran global tidak boleh diubah dalam masa singkat," katanya. Beliau turut menekankan keperluan langkah yang melibatkan orang ramai, seperti penjimatan penggunaan bahan api, sebagai sebahagian daripada pengurusan permintaan bagi memanjangkan tempoh bekalan sedia ada ketika sistem tertekan.
Keselamatan Tenaga dan Rantaian Bekalan
"Keselamatan tenaga kini bukan lagi sekadar soal rizab atau pengeluaran, tetapi keupayaan keseluruhan rantaian bekalan untuk bertahan, dan itu memerlukan masa untuk diperkukuh semula," kata Samirul. Beliau menggesa semua pihak untuk bersedia menghadapi tempoh tekanan yang berpanjangan ini, sambil mengakui usaha kerajaan dalam melindungi daya tahan ekonomi Malaysia.
