Kejatuhan harga saham Tanco Holdings Bhd bukanlah sesuatu yang 'pelik', sebaliknya ia adalah bencana besar yang memusnahkan nilai pelabur. Saham pemaju hartanah ini telah menjunam sebanyak 93%, dan nilai pasarannya susut hampir RM10 bilion dalam masa kurang daripada 10 hari.
Kenaikan Meteorik dan Kejatuhan Mendadak
Saham Tanco telah mengalami kenaikan yang luar biasa sepanjang dua tahun lalu. Sejak awal 2024 apabila ia didagangkan sekitar paras 25 sen, sahamnya telah melonjak 600% dan mencapai paras tertinggi sepanjang masa pada RM1.78 pada 3 Jun tahun ini. Namun, sejak kemuncak itu, pemaju hartanah ini telah jatuh dengan cara yang sangat dramatik. Dalam hanya sembilan sesi dagangan, ia telah menjunam 93% ke paras terendah intraday 12 sen pada hari Selasa.
Reaksi Syarikat Dipersoal
Pada hari Isnin, dalam usaha meyakinkan pemegang saham dan pelabur, Tanco mengeluarkan kenyataan yang menggambarkan kejatuhan harga saham sebagai 'pelik'. “Kejatuhan harga saham yang pantas dan tidak pernah berlaku sebelum ini kelihatan pelik, memandangkan semua perniagaan asas Tanco, bersama projek dan kontrak utamanya, adalah kukuh dan utuh,” kata kenyataan itu. Kenyataan itu pastinya meremehkan keadaan sebenar. Kejatuhan harga sahamnya bukan pelik, ia adalah bencana. Kejatuhan ini telah menghapuskan hampir RM10 bilion daripada permodalan pasaran syarikat.
Nilai Pasaran Terhakis
Kumpulan itu bernilai kira-kira RM10.8 bilion apabila ditutup pada paras tertinggi sepanjang masa pada 3 Jun. Saham ditutup pada 15 sen pada hari Selasa, menilai syarikat pada RM920 juta. Bukan sahaja penurunan besar dalam nilai, tetapi juga kelajuan kejatuhan yang mengejutkan pelabur. Ia mengambil masa kurang daripada dua minggu untuk Tanco mengembalikan semua keuntungan yang dikumpul selama lebih dua tahun.
Punca Kejatuhan Tidak Jelas
Perkara yang membingungkan ialah tiada sebab yang jelas untuk kejatuhan besar ini. Menjawab soalan Bursa Malaysia Securities minggu lalu selepas pertanyaan kedua aktiviti pasaran luar biasa (UMA) dalam dua bulan, Tanco berkata ia tidak mengetahui sebarang perkembangan korporat yang tidak didedahkan, khabar angin, atau faktor lain yang boleh menjelaskan aktiviti dagangan tersebut. Dalam kenyataan semalam, syarikat memberi jaminan kepada pemegang saham bahawa operasi perniagaan, pembangunan hartanah, dan kewajipan kontraknya tidak terjejas.
Kebangkitan dan Keraguan
Kebangkitan Tanco, sebuah pemaju kecil dan tidak dikenali, telah menyaksikannya menyertai barisan pemaju tersenarai terbesar di Bursa Malaysia. Ia bahkan sempat menyingkirkan Sime Darby Property Bhd dari kedudukan sebagai pemaju tersenarai kedua terbesar mengikut permodalan pasaran, di belakang IOI Properties Group Bhd. Namun, kenaikan Tanco dalam kalangan pemaju teratas telah disambut dengan keraguan yang besar oleh pelabur dan pemerhati industri.
Lima tahun lalu, pada awal 2021, saham itu didagangkan hanya di bawah 2 sen sesaham. Ini bermakna ia telah melonjak 8,800% daripada harga itu ke paras tertinggi sepanjang masa hanya dua minggu lalu. Tidak ada sebab fundamental untuk kenaikan yang luar biasa dalam harga saham dan nilai pasarannya. Tanco telah mencatatkan kerugian selama sedekad sejak tahun kewangan berakhir 30 Jun 2013 (FY2013) sebelum akhirnya kembali untung tiga tahun lalu. Walaupun begitu, pendapatannya sejak itu adalah sederhana. Bagi FY2025, untung bersih jatuh 33.8% kepada RM7.88 juta daripada RM11.9 juta tahun sebelumnya, manakala hasil menurun 26% kepada RM128.46 juta daripada RM173.53 juta.
Projek Midport Jadi Tumpuan
Satu-satunya pembangunan yang menarik perhatian ialah cadangan pembangunan pelabuhan kontena pintar AI (kecerdasan buatan) di Port Dickson, Negeri Sembilan, dikenali sebagai Midport. Namun, tidak jelas bagaimana Tanco akan membiayai kos pembinaan pelabuhan yang dianggarkan sekitar RM3.53 bilion, dan bila projek itu akan bermula.
Kisah Pelabur Bodoh
Sementara itu, pemegang saham terbesarnya dan pengarah urusan kumpulan Andrew Tan telah giat membeli dan menjual saham syarikat baru-baru ini, menurut fail Bursa Malaysia. Pada 9 Jun, Tanco melupuskan 24.62 juta saham, meninggalkannya dengan pegangan langsung 18.73% dan pegangan tidak langsung 34.62%, melalui kenderaan pelaburan peribadinya. Pelupusan melalui transaksi perniagaan langsung ini menarik perhatian pelabur dan media kerana ia dijual pada premium pada hari saham menjunam. Harga transaksi RM1.555 adalah 48.6% lebih tinggi daripada harga tutup 80 sen. Pihak yang membeli blok saham pada RM1.555 mengeluarkan RM38.3 juta sedangkan mereka boleh membayar RM19.7 juta pada 80 sen, atau hanya RM2.9 juta pada 12 sen. Membeli saham pada premium yang melampau ketika harga saham jatuh seperti batu pastinya bencana bagi pelabur bodoh itu.
