Mulai 1 Jun 2026, semua pemberi perkhidmatan media sosial berlesen di Malaysia diwajibkan melaksanakan mekanisme pengesahan umur menggunakan dokumen rasmi seperti MyKad atau pasport, bagi memastikan hanya individu berusia 16 tahun ke atas dibenarkan mendaftar dan memiliki akaun. Langkah ini dilaksanakan di bawah Kod Perlindungan Kanak-Kanak (CPC) yang berkuat kuasa pada tarikh tersebut, menurut Kementerian Komunikasi dalam jawapan bertulis Parlimen hari ini.
Pengesahan Umur Wajib Guna Dokumen Rasmi
Kementerian Komunikasi memaklumkan bahawa pengesahan umur pengguna media sosial hendaklah dilaksanakan menggunakan dokumen rasmi seperti MyKad, pasport, sijil kelahiran, atau dokumen lain yang diiktiraf. Langkah ini bertujuan untuk memastikan hanya pengguna berusia 16 tahun ke atas yang dibenarkan mendaftar dan memiliki akaun media sosial, sekali gus melindungi kanak-kanak daripada risiko buli siber, eksploitasi seksual, kandungan berbahaya, dan ketagihan media sosial.
Bagi memastikan pematuhan, Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (SKMM) sedang memantau pelaksanaan CPC oleh Pemberi Perkhidmatan Berlesen. SKMM telah mengeluarkan notis bertulis di bawah subseksyen 30(2) Akta Keselamatan Dalam Talian 2025 (Akta 866) kepada penyedia perkhidmatan media sosial bagi mendapatkan penjelasan berhubung ketidakpatuhan dan langkah pelaksanaan mekanisme pengesahan umur.
Penalti Ketat di Bawah Akta 866
Di bawah Akta 866, Pemberi Perkhidmatan Berlesen yang disabitkan kesalahan boleh dikenakan denda maksimum RM1 juta serta denda tambahan RM100,000 bagi setiap hari kesalahan diteruskan. Selain itu, SKMM juga boleh mengeluarkan Notis Ketidakpatuhan dan mengenakan penalti kewangan sehingga RM10 juta mengikut peruntukan akta berkenaan.
Kementerian itu menjawab soalan Senator Norhasmimi Abdul Ghani mengenai keberkesanan pelaksanaan Akta 866 dan CPC dalam melindungi kanak-kanak daripada buli siber, eksploitasi seksual, kandungan berbahaya, dan ketagihan media sosial.
Statistik Penurunan Kandungan Penipuan dan Akaun Palsu
Mengenai penguatkuasaan terhadap penipuan dalam talian yang melibatkan iklan berbayar, akaun palsu, serta kandungan dan laman sesawang memudaratkan, sebanyak 292,102 permohonan penurunan kandungan penipuan (scam) dan akaun palsu telah dikemukakan SKMM bagi tempoh 1 Januari 2022 hingga 31 Julai 2026, dengan 279,875 daripadanya (96%) telah diturunkan.
Menurut kementerian, bagi iklan, produk, dan perkhidmatan yang tidak dibenarkan, sebanyak 20,114 permohonan telah dikemukakan dan 17,285 kandungan (86%) telah diturunkan. Dalam tempoh yang sama, sebanyak 17,418 laman sesawang telah disekat, melibatkan 5,103 kes (29%) berada di bawah bidang kuasa SKMM, manakala 12,315 kes (71%) adalah di bawah bidang kuasa agensi-agensi lain.
“Tindakan penurunan kandungan, sekatan akaun, dan sekatan laman sesawang dilaksanakan berdasarkan penilaian aduan, garis panduan komuniti platform serta undang-undang yang berkuat kuasa,” menurut kementerian. Kementerian Komunikasi menjawab soalan Senator Musoddak Ahmad berkenaan bentuk tanggungjawab platform media sosial berlesen terhadap iklan berbayar yang menipu pengguna, termasuk tindakan pemadaman kandungan, sekatan akaun, dan perkongsian maklumat pengiklan kepada pihak berkuasa.
Kandungan 3R dan Tindakan Undang-Undang
Sementara itu, Kementerian Komunikasi memaklumkan bagi tempoh 1 Januari 2022 hingga 30 Jun 2026, SKMM telah mengemukakan 14,169 permohonan penurunan kandungan berunsur 3R (kaum, agama, dan institusi diraja) kepada pemberi perkhidmatan. Menurut jawapan itu, daripada jumlah tersebut sebanyak 8,750 kandungan (62%) telah diturunkan berdasarkan aduan yang diterima, garis panduan komuniti platform, dan undang-undang tempatan yang berkuat kuasa.
Dalam tempoh sama, SKMM menyiasat 462 kes di bawah Seksyen 233 Akta 588 melibatkan isu 3R, merangkumi 22 kes telah didakwa di mahkamah, dengan 16 kes telah diputuskan dan enam kes masih dibicarakan. Kementerian itu menjawab soalan Senator Mohd Hasbie Muda berkenaan tindakan terhadap individu yang berulang kali menyalahgunakan platform digital untuk mencetuskan provokasi, mengganggu ketenteraman awam, atau menghasut masyarakat.
