Siapakah Houthi, Sekutu Iran di Yaman yang Kini Mengancam Sertai Konflik?
SANAA, 30 Mac 2026 — Sebulan selepas konflik antara Amerika Syarikat-Israel dengan Iran meletus, pihak tentera Israel mengesahkan pengesanan pertama pelancaran peluru berpandu dari Yaman pada Sabtu lalu. Walaupun butiran serangan termasuk sasaran dan pelaku masih belum jelas, ancaman ini muncul beberapa jam selepas kumpulan Houthi yang berpihak kepada Iran mengisytiharkan kesediaan bertindak balas sekiranya apa yang mereka namakan sebagai "eskalasi terhadap Iran dan Paksi Rintangan" berterusan.
Kemampuan Mengganggu Perdagangan Global
Kumpulan Houthi yang dilengkapi persenjataan berat dan mampu menyerang jiran-jiran Teluk berpotensi menyebabkan gangguan besar kepada navigasi maritim di sekitar Semenanjung Arab. Ancaman ini datang pada masa perdagangan global sedang terjejas teruk akibat penutupan hampir sepenuhnya Selat Hormuz. Sebarang penglibatan Houthi dalam konflik semasa boleh memburukkan lagi keadaan ekonomi serantau dan global.
Profil Gerakan Houthi
Houthi merupakan gerakan ketenteraan, politik dan keagamaan yang dipimpin keluarga Houthi dan berpusat di utara Yaman. Mereka menganut mazhab Zaydi dalam Islam Syiah. Sejarah perjuangan gerila mereka terhadap tentera Yaman berkembang menjadi hubungan lebih rapat dengan Iran selepas protes "Arab Spring" 2011.
Mengambil kesempatan daripada ketidakstabilan negara, kumpulan ini berjaya menguasai ibu negara Yaman, Sanaa pada tahun 2014. Tahun berikutnya, Arab Saudi mengetuai campur tangan ketenteraan gabungan negara-negara Arab untuk cuba menggulingkan Houthi.
Kemampuan Ketenteraan yang Terbukti
Houthi telah menunjukkan kemampuan ketara dalam penggunaan peluru berpandu dan dron dengan menyerang instalasi minyak dan infrastruktur penting di Arab Saudi dan Emiriah Arab Bersatu. Selepas tahun-tahun pertempuran yang mencetuskan salah satu krisis kemanusiaan terburuk dunia, Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu berjaya menjadi perantara gencatan senjata 2022 antara pihak yang berperang di Yaman.
Serangan di Laut Merah dan Hubungan dengan Konflik Palestin
Selepas serangan 7 Oktober 2023 terhadap Israel yang diketuai kumpulan militan Palestin Hamas, yang mencetuskan kempen ketenteraan Israel yang dahsyat di Gaza, Houthi mula menyerang penghantaran antarabangsa di Laut Merah dengan alasan menyokong rakyat Palestin. Mereka juga melancarkan dron dan peluru berpandu ke Israel, yang membalas dengan serangan udara terhadap sasaran Houthi.
Serangan Houthi dihentikan selepas gencatan senjata antara Israel dan Hamas yang diatur Amerika Syarikat pada Oktober 2025. Namun pada 5 Mac lalu, pemimpin Houthi Abdul Malik Al-Houthi menyatakan kumpulannya bersedia untuk menyerang pada bila-bila masa.
Perbezaan dengan Sekutu Iran Lain
Berbeza dengan Hezbollah Lubnan dan kumpulan bersenjata Iraq, Houthi belum membuat sebarang pengumuman rasmi menyertai perang. Doktrin keagamaan Houthi tidak mengikut pimpinan tertinggi Iran dengan cara yang sama seperti Hezbollah dan kumpulan Iraq.
Walaupun Iran menjadikan Houthi sebagai sebahagian daripada "Paksi Rintangan" serantaunya, pakar Yaman mengatakan gerakan ini didorong terutamanya oleh agenda domestik walaupun mereka berkongsi afiniti politik dengan Iran dan Hezbollah. Amerika Syarikat mendakwa Iran telah membekalkan senjata, dana dan latihan kepada Houthi dengan bantuan Hezbollah.
Houthi menafikan menjadi proksi Iran dan mendakwa mereka membangunkan senjata sendiri.
Kemungkinan Tindakan Masa Depan
Pemerhati berbeza pendapat mengenai tindakan yang mungkin diambil Houthi, kumpulan yang terkenal dengan sifat tidak menentu. Sesetengah diplomat dan penganalisis percaya mereka mungkin telah melaksanakan serangan individu terhadap sasaran di negara jiran, walaupun Reuters tidak dapat mengesahkan tuntutan tersebut.
Pihak lain berpendapat Houthi menyimpan kekuatan untuk masa yang sesuai untuk menyertai konflik, dalam koordinasi dengan Iran, untuk mengenakan tekanan maksimum. Penutupan berkesan Selat Hormuz kepada eksport hidrokarbon Arab Teluk dan pergantungan berat kepada Laut Merah mungkin memberikan peluang sedemikian.
Kumpulan itu menyatakan pada Jumaat mereka bersedia bertindak jika negara lain menyertai Amerika Syarikat dan Israel dalam perang mereka terhadap Iran, atau jika Laut Merah digunakan untuk melancarkan serangan terhadap Republik Islam. Amaran ini meningkatkan prospek konfrontasi serantau yang lebih luas, terutamanya memandangkan kemampuan Houthi menyerang sasaran jauh melebihi Yaman dan mengganggu laluan penghantaran di sekitar Semenanjung Arab yang boleh menyekat perdagangan global.
