Tehran semalam menuduh Washington melanggar gencatan senjata mereka dan memberi amaran bersedia untuk bertindak balas selepas serangan AS semalaman, manakala pengeboman Israel di Lubnan mengorbankan berpuluh-puluh orang, mengancam gencatan senjata yang semakin rapuh di sana.
Harga minyak patokan Brent melonjak lebih daripada 3 peratus selepas Central Command AS (Centcom) mengumumkan gelombang baharu pengeboman yang menyasarkan tapak peluru berpandu Iran dan bot penabur ranjau, manakala China menggesa kedua-dua pihak menghormati gencatan senjata dan menyelesaikan pertikaian secara aman.
Media negara Iran melaporkan letupan semalaman di bandar pelabuhan selatan Bandar Abbas, berhampiran Selat Hormuz, dan Pengawal Revolusi negara itu berkata pasukannya telah menembak jatuh dron AS yang memasuki ruang udaranya dan melepaskan tembakan ke arah jet pejuang F-35.
“Tentera pengganas AS, meneruskan tindakan haram dan tidak wajar sejak gencatan senjata...telah, dalam tempoh 48 jam lalu, melakukan pelanggaran besar gencatan senjata di wilayah Hormozgan,” kata kementerian luar Iran.
Ia menambah bahawa Tehran “tidak akan membiarkan sebarang kejahatan tanpa jawapan dan tidak akan teragak-agak untuk mempertahankan negara Iran,” tanpa memperincikan.
Serangan Pertahanan Diri
Jurucakap Centcom, Kapten Tim Hawkins telah mengumumkan serangan Amerika baharu ke atas Iran semalaman.
“Pasukan AS melakukan serangan pertahanan diri di selatan Iran hari ini untuk melindungi tentera kami daripada ancaman yang ditimbulkan oleh pasukan Iran,” kata Hawkins.
Beliau memberikan sedikit butiran mengenai serangan itu dan hanya berkata sasaran termasuk tapak pelancaran peluru berpandu dan bot yang cuba “meletakkan ranjau.”
Dalam kenyataan menandakan permulaan cuti Aidiladha, pemimpin tertinggi Tehran, Ayatollah Mojtaba Khamenei mengisytiharkan Washington kehilangan pengaruhnya di Timur Tengah dan memberi amaran kepada negara-negara di rantau itu supaya berhenti menjadi tuan rumah pangkalan dari mana AS boleh melancarkan serangan.
Amerika Syarikat, katanya dalam kenyataan bertulis, “selain tidak lagi mempunyai tempat selamat di rantau ini untuk pencerobohan dan penubuhan pangkalan tentera, semakin jauh dari kedudukan sebelumnya setiap hari.”
Walaupun serangan AS baharu, Setiausaha Negara Marco Rubio berkata semalam bahawa perjanjian damai masih dalam jangkauan, sambil menegaskan bahawa Selat Hormuz, laluan perkapalan minyak dan gas utama yang cuba dikuasai Iran, akan dibuka semula “sama ada dengan satu cara atau yang lain.”
Serangan itu mengancam gencatan senjata antara Amerika Syarikat dan Iran yang bermula pada 8 April, mendorong China menyatakan kebimbangan.
“Kami menggesa pihak-pihak yang berkenaan untuk memenuhi komitmen gencatan senjata, menyelesaikan pertikaian melalui cara aman...dan menggalakkan pemulihan awal keamanan,” kata jurucakap kementerian luar Mao Ning kepada pemberita.
Puluhan Maut di Lubnan
Di selatan Lubnan, Israel melakukan serangan semalam yang menurut kementerian kesihatan Beirut membunuh 31 orang, termasuk sekurang-kurangnya empat kanak-kanak.
Iran telah menuntut supaya sebarang perjanjian damai terpakai ke atas Lubnan, di mana gencatan senjata 17 April gagal menghentikan pertempuran yang bermula apabila kumpulan militan Hizbullah menyerang Israel pada awal Mac.
Perdana Menteri Israel Benjamin Netanyahu pada Isnin berikrar untuk “menghancurkan” Hizbullah, dan seorang pegawai tentera Israel memberitahu AFP pada hari berikutnya bahawa pasukan negaranya mengembangkan operasi darat lebih dalam ke Lubnan.
Usaha untuk perjanjian damai antara Washington dan Tehran masih berjalan, dengan penyiar negara Iran IRIB berkata delegasi tertinggi pulang dari lawatan dua hari ke Qatar semalam manakala Iran berkata ia memuktamadkan rangka kerja 14 perkara untuk perjanjian menamatkan perang.
Dalam perbualan telefon dengan pemerintah Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani semalam, Presiden Iran Masoud Pezeshkian berkata negaranya “bersedia untuk mencapai rangka kerja yang dihormati untuk menamatkan perang,” menurut IRIB.
Internet Dipulihkan Sebahagian
Agensi berita Tasnim berkata perunding Tehran berusaha untuk membebaskan aset beku, dengan separuh akan tersedia sebaik sahaja memorandum persefahaman awal ditandatangani.
“Aset beku Iran akan dibebaskan semasa rundingan, dan jumlah ini dianggarkan sebanyak AS$24 bilion (RM95 bilion) mengikut memorandum persefahaman 14 perkara,” kata Tasnim.
Selepas hampir tiga bulan sekatan internet di Iran, sambungan internet menyaksikan “pemulihan sebahagian”, kata pemantau NetBlocks semalam, menyebutnya sebagai “sekatan internet seluruh negara paling lama dalam sejarah moden.”
Naib presiden Iran kemudian mengesahkan “langkah pertama” telah diambil ke arah memulihkan internet untuk rakyat Iran, menambah bahawa tuntutan rakyat negara itu “akan dipenuhi.”
“Sejak beberapa minit lalu saya boleh membuka laman web antarabangsa menggunakan penyedia internet rumah saya,” kata seorang wanita berusia 22 tahun dari bandar barat Kermanshah yang enggan dinamakan, tetapi dia berkata dia masih memerlukan VPN untuk media sosial. — AFP
