Baja Organik IWK: Alternatif Mampan untuk Pekebun Kecil Hadapi Krisis Baja Global
Krisis baja global yang berpunca daripada ketegangan geopolitik dan gangguan rantaian bekalan telah memberi tekanan besar kepada sektor pertanian Malaysia, khususnya pekebun kecil. Namun, inovasi tempatan seperti baja organik IWK yang dihasilkan daripada biosolids menawarkan alternatif yang berdaya maju dan mampan.
Menurut laporan Pertubuhan Perdagangan Dunia (WTO), konflik Iran-Amerika Syarikat dan sekatan eksport dari China telah menyebabkan kekurangan baja serta kenaikan harga yang mendadak. Malaysia hanya mengeluarkan kira-kira 39% daripada keperluan baja tempatan, menyebabkan negara ini sangat bergantung kepada import. Gangguan di laluan perkapalan utama seperti Selat Hormuz turut memburukkan keadaan, dengan kos bahan mentah melonjak 100% hingga 150% dalam beberapa minggu.
Pekebun kecil merupakan golongan paling terjejas kerana margin keuntungan yang tipis dan sumber terhad. Bagi membantu mereka, Indah Water Konsortium (IWK) melalui pusat penyelidikannya, Indah Water Research Centre (IWRC), telah menjalankan kajian pra-pengkomersilan terhadap baja organik yang dihasilkan daripada biosolids – hasil sampingan rawatan kumbahan.
Keberkesanan Terbukti dalam Ujian Ladang
Kajian terhadap empat tanaman landskap (Vinca, Marigold, Japanese Rose, Petunia) dan empat tanaman makanan (okra, sawi hijau, terung, keledek) menunjukkan peningkatan ketara dalam pertumbuhan dan kualiti tanah. Baja ini membekalkan nutrien penting seperti nitrogen, fosforus, dan kalium yang diperlukan untuk perkembangan tanaman.
Dalam ujian di ladang kelapa yang terjejas akibat tekanan haba, penggunaan gabungan baja organik IWK dan penggalak tumbuhan IWK selama lima bulan memulihkan pokok kelapa. Pelepah baharu tumbuh dan pengeluaran buah kembali normal. Ujian ke atas rumput Napier pula menunjukkan peningkatan biomas yang ketara selepas 15 bulan penggunaan.
Penjimatan Kos dan Kecekapan
Ketua Pegawai Eksekutif IWK, Narendran Maniam, berkata baja organik IWK digunakan sekali setiap dua minggu dalam ujian ladang kelapa, mengurangkan kos pembelian baja sebanyak 68% berbanding pembekal lain. “Formulasi kami memberi tumpuan kepada penyampaian nutrien yang kaya, memaksimumkan keberkesanan setiap penggunaan,” jelas beliau.
Baja organik IWK mengandungi kira-kira 7% NPK (Nitrogen, Fosforus, Kalium) dan membantu mengimbangi keasidan tanah yang disebabkan oleh penggunaan baja kimia berpanjangan. Ini menyokong ekosistem tanah yang lebih sihat dan pengeluaran tanaman yang lebih mampan.
Jaminan Keselamatan dan Pengiktirafan Agama
Baja IWK telah menjalani analisis toksikologi oleh SIRIM, yang mengesahkan ketiadaan logam berat berbahaya dan bakteria patogen. Helaian Data Keselamatan Bahan (MSDS) turut dibangunkan untuk memastikan pematuhan peraturan alam sekitar dan kesihatan.
Dari segi agama, Jawatankuasa Muzakarah Majlis Kebangsaan bagi Hal Ehwal Agama Islam pada Februari 2025 memutuskan bahawa penggunaan baja organik berasaskan biosolids adalah harus selagi ia selamat dan bermanfaat. Fatwa serupa telah dikeluarkan oleh Majlis Agama Islam Pahang pada 2025, serta kelulusan awal dari Negeri Sembilan (2006), Kedah (2016), dan Selangor (2024).
Hala Tuju Masa Depan
Menteri Perladangan dan Komoditi, Noraini Ahmad, menyatakan kerajaan sedang berusaha mempelbagaikan sumber import baja melalui rundingan dengan negara pembekal. Namun, penyelesaian tempatan seperti baja IWK boleh memainkan peranan penting. IWK kini mampu menghasilkan 4-5 tan baja organik sehari, dengan potensi pengeluaran di empat wilayah – Utara, Tengah, Timur, dan Selatan Semenanjung Malaysia – bagi mengurangkan kos logistik.
Narendran menambah, “Inisiatif ini menyokong pemuliharaan tanah, mengurangkan kebergantungan kepada baja kimia, dan memajukan ekonomi kitaran dengan mencipta nilai tambah daripada sisa kumbahan. Namun, penerimaan awam adalah kunci kejayaannya.”
Baja organik IWK menawarkan alternatif yang praktikal dan mampan untuk pekebun kecil, membantu mengurangkan kesan krisis baja global sambil meningkatkan daya tahan sektor pertanian tempatan.
