Gempa bumi berkuasa 5.9 magnitud telah menggegar luar pantai timur Pulau Utara, New Zealand pada pukul 0835 GMT bersamaan 4.35 petang waktu Malaysia, hari ini. Menurut GFZ German Research Centre for Geosciences, pusat gempa terletak pada kedalaman 10 kilometer dengan koordinat awal 37.82 darjah selatan dan 178.59 darjah timur. Berita ini disiarkan oleh agensi berita Xinhua berdasarkan kenyataan GFZ.
- Magnitud: 5.9
- Kedalaman: 10 km
- Koordinat: 37.82° Selatan, 178.59° Timur
- Masa: 0835 GMT (4.35 petang MYT)
- Sumber: GFZ, dilaporkan Xinhua
Perincian kejadian
Gempa bumi ini dikesan pada kedalaman yang cetek iaitu sekitar 10 kilometer. Kedalaman sedemikian menjadikan gegaran di permukaan lebih kuat berbanding gempa bumi dalam dengan magnitud yang sama. Lokasi gempa di laut, kira-kira di kawasan timur Pulau Utara, mungkin mengurangkan kesan langsung kepada kawasan penduduk, tetapi masih boleh menyebabkan gegaran yang dirasai di bandar-bandar pantai seperti Gisborne dan Napier.
Koordinat gempa yang dilaporkan oleh GFZ ialah 37.82 darjah selatan dan 178.59 darjah timur. Angka ini menunjukkan gempa berlaku di kawasan lepas pantai yang dikenali sebagai zon subduksi Hikurangi. Di zon ini, Lempeng Pasifik menujah ke bawah Lempeng Australia pada kadar beberapa sentimeter setahun. Proses ini mengumpul tekanan yang akhirnya dilepaskan sebagai gempa bumi.
Aktiviti seismik di New Zealand
New Zealand merupakan salah satu negara yang paling aktif dari segi seismik di dunia. Ia terletak di atas Lingkaran Api Pasifik, iaitu rantau berbentuk ladam yang mengelilingi Lautan Pasifik dan menjadi lokasi kira-kira 90 peratus gempa bumi dunia. Landasan tektonik di bawah New Zealand melibatkan dua plat utama, iaitu Lempeng Pasifik dan Lempeng Australia, yang bertemu di sepanjang Pulau Utara dan Pulau Selatan.
Zon subduksi Hikurangi, yang menjadi lokasi kejadian hari ini, adalah kawasan di mana Lempeng Pasifik menyelam di bawah Lempeng Australia. Zon ini terkenal kerana menghasilkan gempa bumi yang kerap, termasuk gempa bumi besar pada masa lalu. Aktiviti seismik yang tinggi ini menjadikan pemantauan berterusan oleh badan seperti GFZ dan institusi geosains tempatan amat penting bagi keselamatan awam.
Gempa bumi besar sebelum ini
New Zealand tidak asing dengan gempa bumi yang memusnahkan. Pada Februari 2011, bandar Christchurch di Pulau Selatan dilanda gempa bumi berkuasa 6.3 magnitud yang mengorbankan 185 orang dan menyebabkan kemusnahan besar. Sementara itu, pada November 2016, gempa bumi 7.8 magnitud melanda kawasan Kaikoura, mencetuskan tanah runtuh dan mengubah landskap di sepanjang pantai timur Pulau Selatan.
Kejadian hari ini berpusat di luar pantai timur Pulau Utara, kawasan yang juga pernah mengalami gempa bumi kuat. Pada 1931, gempa bumi Hawke's Bay berukuran 7.8 magnitud telah meruntuhkan bandar Napier dan Hastings, mengorbankan lebih 250 orang. Sejarah ini menunjukkan bahawa gempa bumi berskala sederhana seperti 5.9 magnitud boleh menjadi peringatan tentang risiko seismik yang sentiasa wujud di rantau ini.
Makna magnitud 5.9
Skala magnitud adalah logaritma, bermakna setiap peningkatan satu angka mewakili kira-kira 31.6 kali lebih banyak tenaga yang dilepaskan. Gempa bumi 5.9 magnitud tergolong dalam kategori gempa sederhana yang mampu menyebabkan gegaran dirasai secara meluas di kawasan berhampiran. Ia boleh menyebabkan keretakan pada dinding bangunan yang tidak kukuh dan menjatuhkan objek di dalam rumah.
Walau bagaimanapun, kesan sebenar sesuatu gempa bumi tidak hanya bergantung pada magnitud, tetapi juga pada kedalaman, jarak dari kawasan penduduk, dan kualiti infrastruktur. Oleh kerana gempa ini berlaku di laut dan pada kedalaman 10 kilometer, risiko kerosakan besar mungkin lebih rendah. Tetapi penduduk di kawasan pantai tetap dinasihatkan untuk berwaspada terhadap kemungkinan gegaran susulan.
Tindakan dan pemantauan
Selepas kejadian gempa bumi, badan pemantau seperti GFZ dan agensi seismik New Zealand (GeoNet) akan terus memantau perkembangan. Maklumat awal daripada GFZ, yang berpusat di Jerman, sering digunakan oleh agensi berita antarabangsa termasuk Xinhua untuk menyampaikan laporan pantas kepada orang ramai. GeoNet pula menyediakan data seismik dan amaran untuk penduduk di New Zealand.
Setakat ini, tiada laporan rasmi mengenai kerosakan atau mangsa akibat gempa tersebut. Pihak berkuasa tempatan lazimnya akan mengeluarkan kenyataan selepas menilai keadaan di kawasan terjejas. Dalam masa yang sama, orang ramai dinasihatkan supaya tidak mudah panik tetapi sentiasa mengikuti panduan keselamatan gempa bumi, seperti "merunduk, berlindung dan berpegang".
Kejadian gempa bumi hari ini sekali lagi mengingatkan kita tentang kuasa alam yang tidak dapat diramal. Walaupun Malaysia tidak terletak di Lingkaran Api Pasifik, kerjasama antarabangsa dalam penyelidikan dan pemantauan bencana adalah penting. Laporan daripada pusat geosains seperti GFZ menjadi sumber rujukan utama untuk menilai risiko dan merancang langkah mitigasi.
Artikel ini dipetik daripada laporan Bernama-Xinhua yang disiarkan dari Beijing, China, pada Ahad, 2 Ogos 2026.
