KOTA KINABALU, 15 Mei — Persatuan Undang-Undang Sabah (SLS) menyatakan sokongan terhadap keputusan kerajaan negeri untuk menangguhkan pelaksanaan Agensi Kawalan dan Perlindungan Sempadan Malaysia (AKPS), dengan menyifatkan langkah itu sebagai perlu bagi menjaga hak perlembagaan dan autonomi imigresen Sabah.
Presidennya, Datuk Mohamed Nazim Maduarin, berkata keputusan Kabinet Negeri menunjukkan “pandangan jauh undang-undang” dengan mengutamakan kepastian perlembagaan berbanding kesegeraan pentadbiran, terutamanya dalam perkara yang melibatkan perlindungan khas Sabah di bawah Perlembagaan Persekutuan dan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
“Penangguhan ini bukan sekadar soal kemudahan pentadbiran, tetapi satu keperluan perlembagaan untuk mengelakkan ketidakpastian perlembagaan dan operasi,” katanya dalam satu kenyataan yang dikeluarkan pada Rabu.
Nazim berkata SLS bersetuju dengan penilaian kerajaan negeri bahawa Akta Agensi Kawalan dan Perlindungan Sempadan Malaysia 2024 (Akta 860), dalam bentuk semasa, menimbulkan kerumitan undang-undang yang ketara berhubung autonomi Sabah.
Antara kebimbangan yang dibangkitkan ialah Subseksyen 6(3) Akta 860, yang menetapkan bahawa agensi baru itu akan mengikuti arahan negeri hanya melalui pengarah imigresen.
Beliau berkata ini mewujudkan struktur “perintah tidak langsung” yang tidak mempunyai kepastian undang-undang yang diperlukan untuk penguatkuasaan yang berkesan sekiranya agensi itu akhirnya mengambil alih peranan barisan hadapan yang kini dilaksanakan oleh Jabatan Imigresen.
“SLS menegaskan bahawa untuk status ‘Undang-Undang Khas’ Sabah di bawah Bahagian VII Akta Imigresen 1959/63 menjadi substantif, kuasa arahan Pihak Berkuasa Negeri mestilah langsung, jelas dan pasti dari segi undang-undang,” katanya.
Nazim juga menunjuk kepada ketidakselarasan antara Akta 860 dan Akta Imigresen 1959/63 (Akta 155), yang digambarkannya sebagai “Undang-Undang Khas” yang membentuk sebahagian daripada rangka kerja perlembagaan Sabah.
Beliau memberi amaran bahawa sebarang langkah persekutuan untuk memusatkan penguatkuasaan sempadan mesti diselaraskan dengan perlindungan perlembagaan yang sedia ada, dan kegagalan berbuat demikian boleh mendedahkan pegawai penguatkuasa kepada pertikaian undang-undang mengenai bidang kuasa dan autoriti.
“Untuk meneruskan tanpa penyelarasan sedemikian akan menyebabkan pegawai barisan hadapan kita terdedah kepada cabaran undang-undang mengenai bidang kuasa dan autoriti, serta pendedahan undang-undang yang tidak perlu,” katanya.
Nazim selanjutnya menggambarkan desakan kerajaan negeri untuk kejelasan undang-undang berbanding jaminan lisan sebagai pengukuhan penting kepada kedaulatan undang-undang di Sabah.
Beliau menegaskan bahawa perlindungan perlembagaan mesti ditunjukkan dengan jelas dalam undang-undang dan tidak diserahkan kepada budi bicara pentadbiran.
“Kesahihan mana-mana model pengurusan sempadan pada masa hadapan adalah bergantung kepada penyelarasan mutlaknya dengan autonomi perlembagaan Sabah; kecekapan operasi tidak seharusnya mengatasi perlindungan perlembagaan,” tambahnya.
SLS juga menyatakan kesediaan untuk membantu dalam tempoh penangguhan itu, termasuk dengan menyumbang kepakaran undang-undang untuk audit undang-undang yang komprehensif dan penggubalan protokol operasi.
“Matlamat kami adalah untuk memastikan bahawa mana-mana rangka kerja sempadan pada masa hadapan bukan sahaja cekap tetapi kukuh dari segi perlembagaan dan mematuhi sepenuhnya hasrat perlembagaan asal 1963,” kata Nazim.
