Washington menafikan sebarang penglibatan dalam keputusan kerajaan Norway dan syarikat pertahanannya, Kongsberg Defence & Aerospace, membatalkan penghantaran sistem peluru berpandu antikapal naval strike missile (NSM) kepada Malaysia. Kuasa Usaha Kedutaan Amerika Syarikat di Malaysia, David H Gamble Jr, menegaskan bahawa AS menyokong sepenuhnya perolehan keupayaan peluru berpandu tentera laut oleh Malaysia untuk menangani ancaman serantau dan melindungi kedaulatannya.
Dalam satu kenyataan pada hari ini, Gamble berkata AS kekal komited terhadap hubungan pertahanan dan keselamatan yang kukuh dengan Malaysia. Malah, AS telah memudahkan integrasi komponen panduan yang diperlukan bagi NSM kepada Kongsberg pada tahun 2024 bagi memastikan sistem itu dapat dihantar kepada Malaysia. Menurut beliau, Washington komited untuk mempertingkatkan kerjasama pertahanan melalui memorandum persefahaman, latihan dua hala dan pelbagai hala secara berkala, pembangunan profesional, serta bantuan keselamatan maritim.
Sebelum ini, kerajaan Norway membatalkan permit eksport bagi NSM yang ditempah Malaysia daripada Kongsberg menerusi kontrak pada 2018. Kontrak itu bernilai RM634 juta dan bertujuan melengkapkan enam kapal tempur pesisir (LCS) dengan sistem peluru berpandu tersebut. Norway memberikan alasan bahawa eksport teknologi pertahanannya hanya akan dihadkan kepada sekutu dan rakan terdekat. Laporan media sebelum ini mendakwa komponen terhad buatan AS dalam NSM, khususnya giroskop panduan canggih, mungkin mencetuskan kawalan eksport AS yang membolehkan Washington secara tidak langsung memveto urus niaga itu.
Menurut US Naval Institute, NSM itu dijadualkan dihantar kepada Malaysia pada awal Mac lalu. Namun, pegawai Malaysia dimaklumkan mengenai kelewatan yang tidak dinyatakan. Menteri Pertahanan Malaysia, Khaled Nordin, pada Selasa lalu menyatakan bahawa Malaysia menuntut pampasan lebih RM1 bilion daripada Kongsberg melibatkan kos langsung dan tidak langsung. Beliau menjelaskan bahawa kerajaan telah membuat bayaran sebanyak 95% daripada keseluruhan nilai perolehan berjumlah RM634 juta. Kos tidak langsung itu termasuk penanggalan sistem pelancar peluru berpandu yang telah dipasang pada kapal tentera laut serta integrasi sistem pengganti yang dibekalkan oleh vendor lain.
Keputusan Norway membatalkan lesen eksport itu turut dikecam oleh Perdana Menteri Malaysia, Anwar Ibrahim. Beliau menyifatkan tindakan itu sebagai tidak boleh diterima kerana Malaysia telah memenuhi setiap kewajipan di bawah kontrak sejak 2018. Kontrak tersebut merupakan instrumen serius yang tidak boleh diperlakukan dengan sewenang-wenangnya. Anwar menegaskan bahawa Malaysia akan terus menuntut haknya dalam perkara ini.
Sebagai langkah susulan, Malaysia sedang meneroka alternatif lain untuk menggantikan NSM yang dibatalkan. Menteri Pertahanan Khaled Nordin mengesahkan bahawa Tentera Laut Diraja Malaysia sedang menilai pilihan lain bagi memastikan keupayaan pertahanan maritim negara tidak terjejas. Sementara itu, hubungan diplomatik antara Malaysia dan Norway dijangka akan terus dipantau susulan insiden ini.
