Kedutaan Amerika Syarikat di Malaysia menafikan sebarang penglibatan dalam keputusan kerajaan Norway dan syarikat pertahanan Kongsberg Defense & Aerospace membatalkan penghantaran sistem peluru berpandu serangan tentera laut (NSM) ke Malaysia.
Kenyataan Rasmi AS
David H Gamble Jr, pemangku kuasa usaha kedutaan AS di Malaysia, berkata AS menyokong perolehan keupayaan serangan tentera laut oleh Malaysia bagi menangani ancaman serantau dan melindungi kedaulatannya. Dalam satu kenyataan hari ini, Gamble berkata AS bahkan memudahkan integrasi komponen panduan yang diperlukan untuk NSM kepada Kongsberg pada 2024 bagi memastikan penghantaran sistem itu ke Malaysia.
“AS tetap komited terhadap hubungan pertahanan dan keselamatan yang kukuh dengan Malaysia dan memajukannya melalui memorandum persefahaman mengenai kerjasama pertahanan, 14 latihan dua hala dan pelbagai hala yang tetap, pembangunan profesional, dan bantuan keselamatan maritim,” katanya.
Latar Belakang Pembatalan
Kerajaan Norway sebelum ini membatalkan permit eksport untuk NSM yang ditempah Malaysia dari Kongsberg di bawah kontrak 2018 bagi melengkapkan enam kapal tempur pesisir. Norway menyatakan eksport teknologi pertahanannya akan dihadkan kepada “sekutu dan rakan terdekat”. Laporan berita mencadangkan bahawa komponen terhad buatan AS yang tertanam dalam NSM Norway – terutamanya giroskop panduan canggih – mungkin telah mencetuskan kawalan eksport AS, memberikan Washington veto tidak langsung ke atas perjanjian itu.
Tuntutan Pampasan Malaysia
Menurut Institut Tentera Laut AS, NSM dijadualkan dihantar ke Malaysia pada awal Mac. Pegawai Malaysia bagaimanapun “dimaklumkan mengenai kelewatan yang tidak dinyatakan”. Menteri Pertahanan Khaled Nordin berkata pada Selasa bahawa Malaysia menuntut lebih RM1 bilion sebagai pampasan daripada Kongsberg bagi kos langsung dan tidak langsung. Beliau berkata kerajaan sudah membuat pembayaran sebanyak 95% daripada jumlah perolehan RM634 juta. Kos tidak langsung termasuk penyingkiran sistem pelekap peluru berpandu yang sudah dipasang pada kapal tentera laut, serta integrasi sistem gantian daripada vendor lain.
Kritikan Perdana Menteri
Keputusan Norway membatalkan lesen eksport itu juga dikritik Perdana Menteri Anwar Ibrahim, yang menganggapnya tidak boleh diterima. Anwar berkata Malaysia dengan setia memenuhi setiap kewajipan di bawah kontrak sejak 2018, manakala Norway “tidak merasa terpaksa memberikan kita budi yang sama dan demonstrasi itikad baik”.
