Pengangkutan Percuma Tidak Mampu Atasi Kebergantungan Terhadap Kereta, Kata Pakar
Menurut pakar pengangkutan, tawaran perjalanan percuma pada kereta api atau bas tidak semestinya meyakinkan orang ramai untuk berhenti memandu. Mereka menegaskan bahawa masalah utama di Malaysia bukanlah tambang, tetapi sambungan yang lemah dan pautan batu terakhir yang tidak memuaskan, yang menjadikan penggunaan kenderaan persendirian lebih menarik bagi kebanyakan pengguna.
Isu Sambungan dan Akses Lebih Penting Daripada Kos
Ajit Johl dari Persatuan untuk Penambahbaikan Pengangkutan Massa dan perunding pengangkutan Wan Agyl Wan Hassan bersetuju bahawa sistem pengangkutan awam negara menghadapi cabaran besar dalam aspek ketersambungan. "Sistem sedemikian masih menjadikan penggunaan kenderaan persendirian lebih menarik untuk ramai pengguna," kata mereka. Mereka menambah bahawa pengangkutan awam percuma sementara tidak mungkin dengan sendirinya meyakinkan sejumlah besar orang untuk meninggalkan kereta di rumah.
Kedua-dua pakar ini bertindak balas terhadap cadangan agar Malaysia mengikut jejak langkah negeri Victoria dan Tasmania di Australia dalam menangani kebimbangan bekalan bahan api semasa. Victoria menawarkan pengangkutan awam percuma selama sebulan bermula 31 Mac, manakala Tasmania mengecualikan tambang untuk bas dan feri dari 30 Mac hingga 1 Julai.
Kebimbangan Terhadap Kualiti Perkhidmatan dan Jangka Panjang
Ajit menyatakan bahawa beliau tidak menyokong cadangan untuk menjadikan pengangkutan awam percuma, dengan alasan ia sepatutnya mampu dimiliki dan mampan. "Membuatnya percuma boleh mewujudkan jangkaan jangka panjang dan akhirnya menjejaskan penyelenggaraan serta kualiti perkhidmatan," jelasnya. Beliau juga mencadangkan agar kerajaan beralih daripada subsidi bahan api, kerana bahan api murah hanya mengekalkan daya tarikan penggunaan kenderaan persendirian dan melambatkan peralihan kepada pengangkutan awam.
Ajit menganggap pengurangan kuota RON95 subsidi dari 300 liter kepada 200 liter sebagai langkah ke arah yang betul. Beliau menekankan bahawa pengguna pengangkutan awam biasa yang sudah memiliki pas perjalanan bulanan RM50 tidak menghadapi tekanan kos bahan api secara langsung seperti pemandu kenderaan persendirian.
Pengalaman Perjalanan Lebih Berat Daripada Hanya Tambang
Wan Agyl pula berpendapat bahawa skim tanpa tambang mungkin meningkatkan bilangan penumpang, tetapi tidak banyak membantu untuk menarik pemandu keluar dari jalan raya dalam jangka panjang. "Ia tidak mengalihkan orang daripada kereta dengan bermakna secara sendirian," katanya. Beliau menjelaskan bahawa pengguna bertindak balas terhadap pengalaman perjalanan keseluruhan, bukan hanya tambang. Contohnya, masa perjalanan, kebolehpercayaan, dan kemudahan dari pintu ke pintu lebih mempengaruhi keputusan harian.
Wan Agyl mengetengahkan sambungan lemah, kekurangan kekerapan, dan akses batu terakhir sebagai kelemahan utama dalam sistem pengangkutan awam. "Orang tidak mengelak pengangkutan awam kerana ia mahal. Mereka mengelaknya kerana ia tidak boleh digunakan secara konsisten dari mula hingga akhir," katanya, sambil merujuk kepada laluan pejalan kaki yang tidak lengkap, perkhidmatan suapan yang tidak boleh dipercayai, dan liputan yang tidak sekata.
Cadangan untuk Inisiatif yang Disasarkan dan Peningkatan Kapasiti
Walau bagaimanapun, Wan Agyl menyatakan bahawa jika inisiatif tanpa tambang diperkenalkan, ia harus disasarkan dan bukan secara menyeluruh. Beliau mengenal pasti Lembah Klang sebagai tempat yang paling sesuai untuk mengujinya kerana tulang belakang rel dan kekerapan perkhidmatan yang agak lebih baik. Beliau juga memberi amaran bahawa tawaran perjalanan percuma boleh memberi kesan buruk jika kapasiti tidak ditingkatkan pada masa yang sama, membawa kepada kelewatan, kesesakan, dan kesan pertama yang buruk bagi pengguna kali pertama.
Menurutnya, cara terbaik untuk melindungi isi rumah daripada kenaikan kos bahan api adalah dengan mengurangkan keperluan untuk memandu. Ini boleh dilakukan melalui peningkatan kekerapan bas, lorong khas, pautan suapan yang lebih kukuh, pengaturan kerja fleksibel, dan bantuan disasarkan untuk kumpulan berpendapatan rendah.
