KUALA LUMPUR: Kecerdasan buatan (AI) semakin menjadi sebahagian daripada kehidupan kanak-kanak, dengan golongan muda menggunakan teknologi ini pada kadar tiga kali ganda lebih tinggi daripada orang dewasa, menurut laporan baharu Unicef.
Penggunaan AI dalam kalangan kanak-kanak
Agensi kanak-kanak Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) itu menganggarkan bahawa sekurang-kurangnya 20 juta kanak-kanak di 10 negara telah menggunakan AI, dengan ramai yang menggunakannya untuk pelbagai tujuan, daripada bantuan kerja sekolah kepada nasihat tentang masalah peribadi.
Kira-kira 13 juta kanak-kanak melaporkan menggunakan AI untuk menyokong pembelajaran mereka, manakala lebih dua juta – kira-kira satu daripada 10 – berkata mereka telah mendapatkan nasihat daripada AI tentang perkara yang membimbangkan mereka.
Kebimbangan keselamatan dan kerentanan
"AI sudah ada. Ia adalah bahagian yang semakin besar dalam kehidupan kita semua. Dan ia sudah membentuk zaman kanak-kanak di seluruh dunia – sama ada lebih baik atau lebih buruk," kata Unicef menjelang Dialog Global Pertama mengenai Tadbir Urus AI.
Walaupun kanak-kanak adalah antara pengguna AI yang paling pantas, agensi itu memberi amaran bahawa mereka juga antara pengguna yang paling terdedah. Satu pertiga daripada mereka yang ditinjau menyatakan kebimbangan tentang AI digunakan untuk menyebarkan maklumat palsu atau memudahkan penipuan, manakala satu daripada empat bimbang imej atau video mereka boleh dimanipulasi menjadi deepfake seksual yang eksplisit.
"Kanak-kanak lebih terdedah kepada sistem AI – termasuk cara ia direka bentuk, model perniagaan asasnya, dan cara data mereka digunakan – namun mempunyai kuasa yang jauh lebih sedikit untuk mengelak atau mencabarnya," kata Unicef.
Tindakan kerajaan di seluruh dunia
Penemuan ini datang ketika kerajaan di seluruh dunia meningkatkan usaha untuk menjadikan dunia dalam talian lebih selamat untuk golongan muda, dengan perbualan semakin melangkaui media sosial untuk merangkumi alat dan chatbot berkuasa AI.
Australia telah mendahului dengan sekatan baharu terhadap akses media sosial untuk kanak-kanak, manakala United Kingdom sedang meneroka perlindungan yang lebih kukuh untuk kanak-kanak bawah umur yang menggunakan platform dalam talian dan perkhidmatan AI ketika pembuat dasar bergelut dengan evolusi pesat teknologi.
Langkah keselamatan di Malaysia
Malaysia juga telah mula memperketatkan langkah keselamatan untuk pengguna internet muda. Bulan lalu, Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) mula menguatkuasakan Kod Perlindungan Kanak-Kanak dan Kod Pengurangan Risiko di bawah Akta Keselamatan Dalam Talian 2025, yang memerlukan platform media sosial berlesen memperkenalkan pengesahan umur dan reka bentuk "keselamatan kanak-kanak secara reka bentuk".
Walaupun langkah-langkah itu memberi tumpuan kepada media sosial, Unicef berkata AI memberikan cabaran yang berbeza kerana ramai kanak-kanak sudah menggunakannya sebagai alat pembelajaran, pembantu kreatif – dan juga sumber sokongan emosi.
Seruan untuk tindakan
Agensi itu menyeru kerajaan dan syarikat teknologi untuk meletakkan hak kanak-kanak di pusat pembangunan AI dengan mengukuhkan undang-undang terhadap eksploitasi seksual berbantukan AI, melabur dalam penyelidikan mengenai risiko teknologi, meningkatkan literasi AI, dan memastikan sistem AI direka bentuk dengan mengambil kira keselamatan kanak-kanak.
"Ini adalah detik yang menentukan: pilihan yang dibuat tentang AI sekarang akan membentuk keselamatan, privasi, kesejahteraan, dan akses sama rata kanak-kanak kepada peluang untuk beberapa dekad akan datang," kata Unicef.
