Undang-Undang Hak Wanita Wujud, Tapi Kenapa Perlindungan Masih Gagal?
Seorang wanita Malaysia baru-baru ini mengalami kerosakan mental semasa siaran langsung di media sosial, dan kemudiannya didedahkan sedang menerima rawatan di hospital. Di sebalik episod ini adalah perjuangan panjang untuk mendapatkan nafkah daripada bekas suaminya, walaupun melalui percubaan berulang di mahkamah. Kisahnya mendapat sambutan meluas dalam talian, dengan ramai wanita mengakui bahawa cabaran sebenar bukanlah kewujudan hak dalam undang-undang, tetapi kemampuan untuk merealisasikan hak-hak tersebut.
Jurang Antara Perlindungan Undang-Undang dan Realiti Hidup
Jurang ini terletak di tengah-tengah banyak isu yang menjejaskan wanita di Malaysia hari ini, sama ada di rumah, mahkamah, atau kehidupan awam. Malaysia telah mengambil beberapa langkah dalam tahun-tahun kebelakangan ini untuk memajukan kebajikan wanita, seperti Akta Anti-Gangguan Seksual yang kini beroperasi sepenuhnya dengan penubuhan Tribunal Anti-Gangguan Seksual. Parlimen juga meminda Perlembagaan Persekutuan pada 2024 untuk memberikan kerakyatan kepada kanak-kanak yang dilahirkan di luar negara kepada ibu Malaysia dengan pasangan asing.
Peruntukan bajet dan inisiatif ekonomi juga bertujuan untuk mengukuhkan penyertaan tenaga kerja wanita dan menyokong perniagaan yang diketuai wanita. Walau bagaimanapun, perkembangan ini menimbulkan persoalan yang lebih mendalam: mengapa ramai wanita Malaysia masih bergelut untuk mengakses perlindungan ini?
Keganasan Domestik dan Femisid: Isu Sistemik yang Berterusan
Keganasan domestik kekal sebagai salah satu krisis paling berterusan di Malaysia, sering dianggap sebagai perkara peribadi keluarga sehingga ia meningkat menjadi tragedi. Statistik polis menunjukkan bahawa menjelang pertengahan 2025, Malaysia merekodkan 3,768 laporan keganasan domestik, kira-kira 73% melibatkan wanita. Di Parlimen, didedahkan bahawa purata lima kes rogol dilaporkan setiap hari antara 2015 dan 2025.
Angka-angka ini mungkin hanya menangkap sebahagian kecil daripada skala sebenar penderaan, dengan ramai mangsa berdiam diri kerana stigma, ketakutan, atau kekurangan keyakinan bahawa institusi akan melindungi mereka. Lebih membimbangkan ialah bilangan wanita yang dibunuh dalam konteks keganasan pasangan intim, yang sering digambarkan sebagai pertikaian domestik tetapi sepatutnya diiktiraf sebagai femisid.
Penyalahgunaan Ekonomi dan Cabaran dalam Perceraian
Keganasan tidak selalu meninggalkan kecederaan yang kelihatan. Salah satu bentuk penderaan yang kurang diiktiraf di Malaysia adalah penyalahgunaan ekonomi, di mana kawalan kewangan, penafian sumber, dan keengganan untuk memenuhi obligasi kewangan boleh memerangkap wanita dalam kitaran kebergantungan lama selepas hubungan putus.
Di bawah undang-undang keluarga Islam, kewajipan bapa untuk menyara anak-anak tidak hilang selepas perceraian, tetapi realiti hidup bagi ramai wanita adalah berbeza. Perintah nafkah boleh mengambil masa bertahun-tahun untuk dikuatkuasakan, dengan ibu sering menanggung beban kewangan penuh untuk membesarkan anak-anak sambil melalui proses undang-undang yang panjang.
Reformasi Sistem Syariah dan Keperluan untuk Keberanian Politik
Di Malaysia, kritikan terhadap institusi syariah sering dirangka sebagai penentangan terhadap agama, yang menghalang reformasi bermakna. Undang-undang Islam sendiri menekankan keadilan, akauntabiliti, dan perlindungan daripada bahaya, tetapi pengalaman daripada pembekal bantuan undang-undang dan penyelidikan menunjukkan cabaran sistemik berulang seperti kerumitan prosedur, kelewatan berpanjangan, dan tekanan kewangan kepada litigan.
Wanita yang mencari nafkah atau perceraian sering menghadapi proses undang-undang yang meregang selama bertahun-tahun, dengan sesetengahnya akhirnya meninggalkan tuntutan yang sah kerana proses menjadi meletihkan bukannya melindungi. Mengkritik kelemahan institusi tidak melemahkan agama, sebaliknya mencerminkan prinsip etika yang ingin ditegakkan oleh undang-undang Islam.
Perkahwinan Kanak-kanak dan Kekurangan Wakil Wanita dalam Politik
Isu perkahwinan kanak-kanak menggambarkan jurang antara undang-undang dan perlindungan dengan jelas. Rangka kerja undang-undang Malaysia masih membenarkan perkahwinan di bawah 18 tahun dalam keadaan tertentu, dengan data parlimen terkini menunjukkan amalan ini berterusan. Kementerian wanita, keluarga, dan pembangunan komuniti melaporkan 923 perkahwinan kanak-kanak pada 2023, meningkat kepada 1,361 kes pada 2024.
Malaysia tidak kekurangan penyelidikan mengenai bahaya perkahwinan awal atau ilmu agama yang menyokong reformasi, tetapi apa yang masih tiada adalah keberanian politik. Tambahan pula, perwakilan wanita dalam politik masih rendah, dengan wanita memegang hanya 28 daripada 222 kerusi Parlimen, jauh lebih rendah daripada penanda aras 30% yang diperlukan untuk penyertaan bermakna.
Kesimpulan: Keperluan untuk Pelaksanaan yang Konsisten
Malaysia sudah mempunyai undang-undang, penyelidikan, dan ilmu agama yang diperlukan untuk maju ke hadapan. Apa yang masih hilang adalah pelaksanaan yang konsisten dan keberanian politik untuk memastikan undang-undang itu benar-benar berfungsi. Kedua-dua Perlembagaan Persekutuan dan rangka kerja etika Islam menekankan keadilan, maruah, dan perlindungan daripada bahaya.
Apabila wanita terus menghadapi halangan yang melemahkan prinsip-prinsip ini, reformasi menjadi lebih daripada keutamaan dasar—ia menjadi kewajipan perlembagaan dan moral. Wanita tidak meminta layanan istimewa; mereka meminta hak yang telah dijanjikan oleh undang-undang.
