KUALA LUMPUR, 16 Julai — Pakaian yang mewakili watak anime, permainan video dan filem telah menjadi pemandangan biasa di acara cosplay yang dianjurkan di sekitar ibu negara. Watak-watak daripada siri seperti Naruto, Sailor Moon, Frieren: Beyond Journey's End, Genshin Impact, serta adiwira daripada komik DC dan Marvel, antara pilihan paling popular bagi peserta.
Bagaimanapun, beberapa peserta memilih untuk memakai pakaian seragam tentera Nazi dan Imperial Jepun dari era Perang Dunia Kedua, lengkap dengan senjata replika untuk melengkapkan kostum mereka. Walaupun dianggap sebagai ekspresi minat peribadi dan hobi, bagi polis, pemakaian kostum dan penggunaan aksesori tertentu sebenarnya tertakluk kepada peruntukan undang-undang.
Polis: Pakaian Seragam Bukan Automatik Kesalahan
Pengarah Jabatan Pencegahan Jenayah dan Keselamatan Komuniti Bukit Aman, Datuk Noor Hisam Nordin, berkata bahawa memakai pakaian seragam yang menyerupai anggota keselamatan, termasuk tentera asing, di acara cosplay bukan secara automatik satu kesalahan. Namun, beliau berkata perbuatan itu boleh menjadi kesalahan jika dilakukan dengan niat, atau dalam keadaan, yang mengelirukan orang ramai sehingga mempercayai individu tersebut adalah anggota tentera sebenar, dan kes sebegini akan disiasat di bawah Seksyen 140 Kanun Keseksaan.
“Jika kostum itu disertai dengan prop senjata tiruan, seperti senapang, pistol replika atau airsoft gun tanpa lesen yang sah, individu itu boleh disiasat di bawah Seksyen 36 Akta Senjata 1960 (Akta 206).
“Peserta juga mesti memberi perhatian kepada larangan membawa senjata api tiruan yang menyerupai senjata sebenar, senjata tajam berjadual termasuk keris, parang, lembing, kapak, buku lima dan pedang samurai, walaupun ia replika,” katanya kepada Bernama.
Statistik dan Kes Siasatan
Noor Hisam berkata bahawa dalam tempoh enam bulan pertama tahun ini, satu kertas siasatan dibuka di bawah Seksyen 140 Kanun Keseksaan berikutan insiden di Gombak, Selangor, selepas video tular menunjukkan seorang lelaki memakai pakaian menyerupai anggota keselamatan sambil membawa apa yang dipercayai senjata tiruan, tetapi tiada tangkapan dilakukan.
Beliau menambah bahawa bagi Seksyen 36 Akta 206, sebanyak 63 kertas siasatan dibuka, yang mengakibatkan 95 tangkapan dalam tempoh yang sama. “Kejahilan undang-undang tidak boleh dijadikan alasan untuk mengelak tindakan undang-undang,” katanya, sambil menasihati peserta dan penganjur cosplay supaya sentiasa berhati-hati dan memastikan pemakaian kostum dan penggunaan prop tidak melanggar undang-undang.
Panduan untuk Penganjur dan Peserta
Sehubungan itu, beliau menggalakkan penganjur acara cosplay dan anime menyediakan peserta dengan garis panduan yang jelas mengenai kostum dan aksesori yang tidak dibenarkan dan mempamerkannya di kawasan pendaftaran. Beliau berkata langkah itu bukan bertujuan untuk menyekat kreativiti komuniti cosplay, tetapi untuk memastikan aktiviti itu dapat diteruskan dalam persekitaran yang selamat, teratur dan mematuhi undang-undang.
Sementara itu, seorang penganjur acara anime dan cosplay yang hanya ingin dikenali sebagai Lman berkata acara sebegini lebih memfokuskan kepada anime, manga dan permainan video berbanding pakaian tentera. “Acara ini lebih kepada watak anime yang diminati peserta, tetapi apabila ada peserta berpakaian seragam tentera perang, orang ramai mungkin mendapat tanggapan salah terhadap acara cosplay,” kata Lman.
Lman menambah bahawa penganjur menekankan aspek pematuhan undang-undang dengan menetapkan garis panduan yang melarang peserta membawa objek tajam atau senjata replika yang boleh menimbulkan risiko keselamatan. “Kami hanya akan bertanya kepada peserta tentang aksesori yang mereka bawa dan memeriksanya terlebih dahulu, dan jika mereka tidak mematuhi syarat, mereka mungkin diminta meninggalkan tempat acara atau menukar pakaian,” kata Lman.
Pandangan Peserta: Minat Sejarah Bukan Ideologi
Bagaimanapun, bagi seorang pelajar universiti swasta berusia 19 tahun yang hanya ingin dikenali sebagai Daniel, pakaian seragam tentera yang dipakainya bukan bertujuan untuk menyamar sebagai askar atau mempromosikan sebarang ideologi tertentu. Sebaliknya, katanya dia memakainya kerana minatnya terhadap sejarah dan lakonan semula sejarah. “Saya berminat dengan sejarah dan pakaian seragam ini kerana reka bentuknya dan melihat pakaian ini sebagai sebahagian daripada sejarah... Saya memakainya kerana minat, bukan untuk menyokong ideologi, dan saya hanya memakainya di kawasan acara,” katanya, sambil menambah bahawa dia membeli pakaian seragam itu dalam talian.
Berkongsi minat yang sama, seorang pekerja swasta yang hanya mahu dikenali sebagai Muiz, 27, berkata bahawa dia dan sekumpulan individu telah aktif dalam komuniti lakonan semula sejarah sejak dua tahun lalu dan menghadiri acara cosplay sebagai platform untuk berinteraksi dengan orang lain yang berkongsi hobi yang sama.
Seorang lagi peserta, yang hanya ingin dikenali sebagai San, 27, berkata bahawa senjata replika yang dibawanya diperbuat daripada kayu dan plastik, selain mengakui bahawa setiap acara cosplay mempunyai garis panduan yang mesti dipatuhi oleh peserta. — Bernama
