Kontroversi Saham Ketua SPRM: Adakah Peraturan Pemilikan Aset Dipatuhi?
Ketua Pesuruhjaya Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) Tan Sri Azam Baki kini berada di tengah-tengah kontroversi berhubung pembelian dan pemilikan saham dalam syarikat tersenarai awam Velocity Capital Partner Berhad. Persoalan utama yang timbul ialah apakah sebenarnya peraturan kerajaan Malaysia mengenai pembelian dan pemilikan saham oleh penjawat awam?
Latar Belakang Isu Saham Velocity Capital
Menurut laporan agensi berita Bloomberg pada hari Selasa, fail tahunan Velocity Capital dengan Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) tahun lalu menunjukkan Azam memiliki 17.7 juta saham syarikat tersebut, dengan nilai dianggarkan hampir RM800,000 setakat hari Isnin. Walau bagaimanapun, Bloomberg turut menyatakan bahawa fail tahunan terkini untuk tahun ini belum lagi difailkan.
Ahli Parlimen Pandan Datuk Seri Rafizi Ramli mencadangkan bahawa pemilikan saham bernilai RM800,000 ini mungkin melanggar pekeliling kerajaan tahun 2002 yang menyatakan bahawa penjawat awam tidak boleh memiliki saham bernilai lebih daripada RM100,000.
Penjelasan Rasmi SPRM dan Azam Baki
Dalam kenyataan rasmi pada hari Selasa, SPRM menegaskan bahawa Azam telah mematuhi sepenuhnya keperluan deklarasi aset penjawat awam. Menurut SPRM, deklarasi tersebut telah dibuat melalui saluran rasmi kepada Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA) menggunakan Sistem Maklumat Pengurusan Sumber Manusia (HRMIS).
Azam sendiri dalam kenyataan semalam menjelaskan dengan terperinci:
- Beliau telah mendeklarasikan pemilikan saham Velocity Capital kepada JPA melalui HRMIS pada tahun 2025
- Deklarasi tersebut dibuat mengikut peraturan perkhidmatan awam yang sedia ada
- Saham tersebut telah diperoleh dan dilupuskan sepenuhnya dalam tahun yang sama
- Beliau tidak memegang sebarang saham tersebut pada masa kini
Ketua SPRM itu menekankan bahawa adalah "mengelirukan" untuk mengatakan beliau tidak mendeklarasikan asetnya secara terbuka, kerana penjawat awam Malaysia mendeklarasikan aset mereka melalui prosedur pentadbiran yang ditetapkan dan bukannya melalui "pendedahan awam secara ad hoc".
Bagaimana Azam Baki Mampu Membeli Saham Bernilai RM800,000?
Mengenai persoalan bagaimana beliau sebagai penjawat awam mampu membeli saham bernilai RM800,000, Azam memberikan penjelasan terperinci:
- Beliau telah berkhidmat dalam perkhidmatan awam selama lebih 40 tahun dengan gred Gred Utama Turus II
- Pencen, gratuity, gaji dan simpanannya adalah lebih daripada mencukupi untuk menampung pembelian saham tersebut
- Semua asetnya dideklarasikan mengikut masa yang ditetapkan - termasuk sumber pendapatan, gaji dan aset lain
- Tidak terdapat sebarang isu mengenai keupayaan beliau membeli saham selagi tiada undang-undang yang dilanggar
Azam menegaskan bahawa tidak menjadi kesalahan undang-undang bagi mana-mana rakyat Malaysia untuk membeli saham menggunakan pendapatan yang sah.
Panduan Rasmi JPA Mengenai Had Pemilikan Saham
Di laman web JPA, terdapat pekeliling 182 muka surat tahun 2024 mengenai kod tatakelakuan dan pengurusan tatatertib pegawai awam. Dalam pekeliling ini, bahagian yang dipanggil "Ceraian UP. 7.2.6" menerangkan dan berfungsi sebagai panduan mengenai pemilikan dan deklarasi aset pegawai awam.
Secara khusus, perenggan 17(i) di bawah kategori "Pembelian Saham" menyatakan bahawa pegawai awam boleh membeli saham dengan syarat-syarat tertentu, termasuk:
- Tidak melebihi lima peratus modal berbayar syarikat; ATAU
- Tidak melebihi RM100,000 pada nilai semasa, mana yang lebih rendah
Perlu diingatkan bahawa pekeliling 2002 yang disebut oleh Rafizi telah digantikan dengan pekeliling 2024 ini, walaupun kedua-duanya mengandungi garis panduan yang sama mengenai had lima peratus dan RM100,000.
Analisis Kes Azam Baki dan Velocity Capital
Berdasarkan rekod SSM mengenai Velocity Capital, syarikat tersebut setakat 26 Disember 2025 mempunyai jumlah saham biasa terbitan sebanyak 1,381,410,560 unit, dengan Azam memegang 17,700,000 saham pada masa itu. Berdasarkan pengiraan, ini meletakkan pemilikan saham Azam pada 1.28 peratus daripada jumlah saham Velocity Capital.
Sumber kerajaan menyatakan bahawa pemilikan saham Azam pada masa itu adalah di bawah had lima peratus dalam garis panduan JPA. Mengenai had RM100,000, sumber yang sama menjelaskan bahawa ini bukanlah larangan statutori yang bertujuan untuk menjadikan pemilikan saham oleh pegawai awam sebagai jenayah, sebaliknya ia adalah garis panduan pentadbiran yang bertujuan mengurus pendedahan risiko dan konflik kepentingan.
Sumber kerajaan menambah bahawa nilai saham dalam syarikat tersenarai awam boleh naik dan turun di pasaran saham, dan akan menjadi tidak rasional dan tidak praktikal jika ambang RM100,000 digunakan secara literal untuk saham syarikat tersenarai awam. Ini akan menyebabkan pegawai awam sentiasa tidak mematuhi peraturan kerana turun naik harga saham rutin di pasaran.
Kesimpulannya, sumber kerajaan menegaskan bahawa tiada pelanggaran garis panduan pemilikan saham dalam kes Azam berhubung saham Velocity Capital. SPRM dan Azam Baki terus mengekalkan bahawa semua keperluan deklarasi aset telah dipatuhi sepenuhnya mengikut prosedur pentadbiran yang ditetapkan.
