Kekalahan teruk yang dialami Perikatan Nasional (PN) pada Pilihan Raya Negeri (PRN) Johor dipercayai akan mempercepatkan perpecahan gabungan pembangkang itu, menurut penganalisis politik.
PN mungkin tidak bertahan dalam bentuk sekarang
Penganalisis dari Universiti Sains Malaysia (USM), Reevany Bustami, berkata PN mungkin tidak akan bertahan dalam bentuk sekarang, terutamanya dengan hubungan antara PAS dan Bersatu yang terus merosot. Beliau berkata keputusan PRN Johor boleh mempercepatkan perpecahan yang sudah pun berlaku.
PN bertanding di 33 kerusi tetapi gagal memenangi sebarang kerusi, dengan rakan gabungannya tewas di semua kerusi yang ditandingi – Bersatu (16 kerusi), PAS (11), MIPP (5) dan Pejuang (1).
Menurut Reevany, PN kini memerlukan pemimpin baharu, rakan kongsi berbeza atau hala tuju politik baharu untuk kekal relevan. “Pengalaman lalu menunjukkan parti dan gabungan yang berpecah sering sukar bertahan melebihi dua atau tiga pilihan raya jika gagal membina sokongan yang berkekalan,” kata Reevany, pensyarah di Pusat Penyelidikan Dasar dan Kajian Antarabangsa USM.
PAS mencari hala tuju baharu
PAS pada 8 Jun lalu memutuskan untuk menamatkan kerjasama pilihan raya dengan Bersatu, walaupun kedua-dua parti masih kekal dalam PN. Bagaimanapun, mereka tidak berkempen antara satu sama lain di Johor, malah PAS mengarahkan ahli dan penyokongnya untuk mengundi BN di kawasan yang tidak ditandingi PN.
“PAS mungkin cuba menunjukkan bahawa jika ia memberikan sokongan kepada parti lain, parti itu boleh menang,” kata Reevany. Kesediaan PAS untuk menyokong BN di Johor mungkin bertujuan mengukuhkan kedudukannya sendiri, menghukum Bersatu, atau menghalang parti itu daripada meluaskan pengaruhnya.
Reevany berkata PAS masih mempunyai sokongan kuat dan setia daripada pengundi Melayu, tetapi tidak boleh menjadi kuasa nasional seorang diri. Parti itu memerlukan rakan kongsi yang mampu menarik pengundi bukan Melayu dan bukan Islam jika mahu membentuk kerajaan persekutuan. Sokongan daripada pengundi Melayu sahaja tidak mencukupi untuk meraih kuasa di Putrajaya.
Kerjasama PAS-Bersatu mula terbongkar
Penganalisis lain, Francis Hutchinson dari ISEAS-Yusof Ishak Institute, berkata keputusan pilihan raya itu menandakan mula terbongkarnya kerjasama antara PAS dan Bersatu. Walaupun Johor tidak boleh dianggap mewakili Semenanjung secara keseluruhan, keputusan itu tetap merupakan tamparan besar kepada gabungan pembangkang.
Johor juga merupakan kawasan yang sukar bagi PAS kerana peranan institusi diraja dalam hal ehwal agama dan pandangan Islam yang lebih tradisional di negeri itu. Hutchinson berkata PN sebelum ini bergantung kepada sokongan PAS di kawasan Mersing, serta penyokong Bersatu dan Muhyiddin Yassin di sekitar Pagoh. Bagaimanapun, keretakan kerjasama antara PAS dan Bersatu telah melemahkan jentera pilihan raya PN dengan teruk.
Hutchinson berkata PN mungkin mendapat peratusan undi yang baik di beberapa kawasan, tetapi dengan menduduki tempat ketiga, ia gagal menukar sokongan itu kepada kerusi di bawah sistem pilihan raya majoriti mudah. “Bilangan kerusi terhad yang ditandingi PN pada dasarnya bermakna ia tidak mempunyai projek pemerintahan,” kata Hutchinson.
Beliau berkata PAS dan Parti Wawasan Negara mungkin akan membentuk kenderaan politik baharu, tetapi akan menghadapi cabaran logistik dalam persiapan menghadapi PRN Negeri Sembilan pada 1 Ogos dalam masa yang singkat.
